กฏการเงินพรีเมียร์ เพื่อความยั่งยืน หรือเพื่อปกป้องทีมใหญ่?
ยาวหน่อย แต่พยายามหาข้อมูลมาเรียบเรียงให้เห็นเหตุผลว่าทำไมพรีเมียร์ลีกถึงเลือกใช้กฏ PSR ครับ
เวลาพูดถึงกฎการเงินของพรีเมียร์ลีก มักมีข้อถกเถียงอยู่สองด้าน
ฝั่งหนึ่งมองว่ากฎนี้จำเป็นเพื่อป้องกันไม่ให้สโมสรทุ่มเงินเกินตัว จนเกิดการแข่งขันกันเพิ่มค่าตัวและค่าเหนื่อย และสุดท้ายอาจสร้างปัญหาทางการเงินให้ทั้งสโมสรและลีก
แต่อีกฝั่งกลับมองว่า
กฎที่จำกัดการใช้เงินตามรายได้ของสโมสร อาจเป็นการปกป้องทีมใหญ่ที่มีฐานรายได้สูงอยู่แล้ว และปิดโอกาสไม่ให้ทีมกลางหรือทีมเล็กใช้เงินลงทุนเพื่อก้าวขึ้นมาท้าทายได้
พูดง่าย ๆ คือ ฝั่งหนึ่งมองว่ากฎนี้กำลังปกป้อง “ความยั่งยืนของการแข่งขัน” ขณะที่อีกฝั่งตั้งคำถามว่ามันกำลังปกป้อง “สถานะของทีมใหญ่เดิม” หรือเปล่า?
เหตุผลของฝั่งที่สนับสนุนกฎคือ ฟุตบอลมีธรรมชาติที่เมื่อทีมหนึ่งเพิ่มค่าตัวและค่าเหนื่อยเพื่อแย่ง Top 4 หรือหนีตกชั้น ทีมอื่นก็ถูกกดดันให้ทุ่มตาม
ทั้งที่ Top 4 ยังมีแค่ 4 ที่และทีมตกชั้นยังมี 3 ทีมเหมือนเดิม
สุดท้ายทุกทีมอาจจ่ายแพงขึ้นพร้อมกัน และถ้าสโมสรใดเดิมพันผิด ความเสียหายไม่ได้ตกอยู่แค่กับเจ้าของ แต่รวมถึงแฟนบอลและชุมชนที่ผูกพันกับสโมสรด้วย
เหมือนเคส Bury FC ที่ก่อตั้งตั้งแต่ 1885 แต่เกิดปัญหาทางการเงินจนถูกขับออกจาก EFL ในปี 2019
Fan-Led Review ใช้ Bury เป็นกรณีสำคัญ และบรรยายผลกระทบว่ามันไม่ได้แค่ทำให้บริษัทหนึ่งหายไป แต่กระทบทั้ง local economy, fanbase และ community
นี่เป็นเหตุผลหลักที่พรีเมียร์ลีกนำกฎควบคุมการขาดทุนและค่าใช้จ่ายมาใช้ตั้งแต่ปี 2013 โดยกฎผ่านการโหวตของสโมสรสมาชิกเอง 13 จาก 20 ทีม
คำถามที่น่าสนใจคือ
ทำไมทีมระดับกลางและเล็กบางส่วนถึงยอมโหวตให้กฎที่ดูเหมือนจำกัดโอกาสของตัวเอง?
ถ้ามองจากมุมของ Newcastle หรือ Villa แน่นอนว่าสองทีมนี้เป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับเคส
“ทีมกลางกำลังพยายาม break into elite”
ทั้งที่ทีมกำลังเติบโตทำผลงานไปเล่นบอลยุโรปได้ต่อเนื่อง กลับต้องขายนักเตะหลายคนเพื่อจัดการข้อจำกัดทางการเงิน
Nassef Sawiris เจ้าของ Villa ถึงกับวิจารณ์ PSR ว่าทำให้การบริหารทีมกลายเป็นเรื่องของการสร้าง “paper profits” มากกว่าการตัดสินใจด้านกีฬา
แต่ถ้ามองจากมุมทีมที่ไม่มีเจ้าของพร้อมทุ่มเงินหลายร้อยล้าน การปล่อยให้เจ้าของใส่เงินได้ไม่จำกัดอาจไม่ได้เพิ่มโอกาสให้พวกเขาเลย
สมมติคุณเป็นทีมที่บริหารอย่างระมัดระวัง แล้วคู่แข่งหนีตกชั้นถูกมหาเศรษฐีซื้อและทุ่ม £300m
คุณมีสองทางคือยอมให้คู่แข่งหนีไป หรือเพิ่มรายจ่ายตามทั้งที่ตัวเองไม่พร้อม
กฎจึงคล้ายกับข้อตกลงร่วมกันว่า
“เราจะไม่บังคับกันให้เข้าสู่สงครามการใช้เงินจนทุกคนต้องเสี่ยงตาม”
แน่นอน ทีมระดับกลาง-เล็กแต่ละทีมไม่ได้คิดเหมือนกันทั้งหมด ตอนปี 2013 Fulham, West Brom, Swansea และ Southampton อยู่ในกลุ่มที่คัดค้านร่วมกับ Man City และ Aston Villa
แสดงให้เห็นว่าผลประโยชน์ของสโมสรแต่ละแบบแตกต่างกัน
ในอีกด้านหนึ่ง ข้อวิจารณ์กฎก็มีเหตุผล เพราะถ้ากำหนดว่า
สโมสรจะใช้เงินได้มากแค่ไหนขึ้นอยู่กับรายได้ที่สร้างได้
ทีมใหญ่อย่าง Man Utd, Liverpool หรือ Arsenal ซึ่งสะสมฐานแฟน สนาม สปอนเซอร์ และความสำเร็จมาหลายสิบปี ย่อมใช้เงินได้มากกว่าทีมกลางโดยธรรมชาติ
ต่อให้มหาเศรษฐีซื้อ Newcastle และพร้อมลงทุนด้วยเงินตัวเอง ก็ไม่สามารถเร่งลงทุนให้ถึงระดับเดียวกันได้ทันที
จึงเกิดคำถามว่า
ถ้าต้องมีรายได้ระดับทีมใหญ่ก่อนถึงจะใช้เงินระดับทีมใหญ่ได้ แล้วทีมกลางจะกลายเป็นทีมใหญ่ได้อย่างไร?
กฎที่ตั้งใจสร้างความยั่งยืนจึงมีโอกาสกลายเป็นกำแพงที่ช่วยรักษาความได้เปรียบของทีมใหญ่เดิมไปพร้อมกัน
แต่ถ้าถอยออกมามองอีกระดับ สิ่งที่พรีเมียร์ลีกพยายามรักษาอาจไม่ใช่โอกาสของ Newcastle หรือผลประโยชน์ของ Manchester United
แต่คือ Premier League ทั้งลีก
เพราะสิ่งที่ขายให้คนดูทั่วโลกคือการแข่งขันของ 20 สโมสร ไม่ใช่สโมสรใดสโมสรหนึ่ง
ลีกจึงต้องหาจุดสมดุลระหว่างการเปิดโอกาสให้ทีมใหม่เติบโตขึ้นมาท้าทายทีมเดิม กับการไม่ปล่อยให้การแข่งขันกลายเป็นว่าใครมีเจ้าของรวยที่สุด
ผลโหวตของสโมสรจึงน่าสนใจ เพราะอย่างน้อยมันแสดงว่ากฎนี้ไม่ได้เกิดจากความต้องการของทีมใหญ่เพียงฝ่ายเดียว แต่อาจเป็นกติกาที่ไม่มีใครได้ทุกอย่างที่ต้องการ
โดยหลายสโมสรมองว่า
“แย่น้อยกว่า” การปล่อยให้ทุกทีมเข้าสู่สงครามการใช้เงินโดยไม่มีข้อจำกัด
สุดท้ายคำถามจึงอาจไม่ใช่ว่ากฎนี้ยุติธรรมกับทีมใดทีมหนึ่งหรือไม่
แต่คือ
กฎแบบไหนทำให้ทั้ง 20 ทีมรวมกันสร้าง Premier League ที่แข่งขันได้ น่าดู และอยู่รอดได้ในระยะยาว
เพราะสโมสรแต่ละแห่งอาจมีเจ้าของต่างกัน แต่ Premier League คือสินค้าชิ้นเดียวที่ทั้ง 20 ทีมต้องช่วยกันสร้าง
### ที่มา
Premier League — Background to introduction of new financial rules
https://www.premierleague.com/en/news/60523
BBC Sport — Premier League agrees new financial regulations
https://www.bbc.co.uk/sport/football/21374699
UK Government — Fan-Led Review of Football Governance
https://www.gov.uk/government/publications/fan-led-review-of-football-governance-securing-the-games-future
Premier League — New Premier League financial system explained
https://www.premierleague.com/en/news/4467022[/size][/url]