จริง ๆ อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ ประเด็นที่ท่านยกมา เกือบทั้งหมดขัดกับความเชื่อทางศาสนาคริสต์

ก่อนหน้านี้เทรนด้านวิชาการมักให้ข้อสรุปว่า rights and freedom is new religion มีหนังสือมากมายที่ predict ภาพของสังคมในอนาคตที่ศาสนาแบบยุคเก่าที่เป็นเทวนิยมและอเทวนิยมจะหายไป

จริง ๆ ศาสนาคริสต์ยังมีอิทธิพลอย่างมากต่อพื้นฐานของกรอบศีลธรรมยุคใหม่ ถึงแม้คนจะบอกว่าตัวเองนับถือศาสนาน้อยลงเรื่อย ๆ

อย่างท่านอย่างผม กรอบศีลธรรมมันฉีกออกจากศาสนาอยู่แล้ว แต่กลุ่ม conservative ต่อให้จะไม่นับถือศาสนาแต่ norm ศีลธรรมเหล่านั้นสืบทอดมาจากแนวคิดศาสนาซึ่งเป็นเครื่องมือทางการเมืองในยุคก่อนหน้านี้ และในเมื่อกรอบศีลธรรมเดิมยังคงอยู่ ศาสนาแบบอเทวนิยมและเทวนิยมเองก็จะไม่ได้หายไปไหน

เวลาผมอ่านนิยาม dystopian แบบ Dune ที่มนุษย์มีเทคโนโลยีขั้นสูง ข้ามอวกาศกันได้แล้ว ทำไมโครงสร้างศาสนาแบบเก่าหรือการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มันถึงอยู่ได้ เพราะมันไม่ส่งเสริมซึ่งกันแหละกัน แต่จริง ๆ สังคมมนุษย์สามารถหาจุดร่วมในการสถาปนาศีลธรรมเก่า ๆ ให้คงอยู่ได้เสมอในรูปแบบใหม่

ต่อให้มนุษย์จะเดินทางข้ามกาลอวกาศได้ มนุษย์ก็ไม่มีทางเลิกเชื่อในพระเจ้า

1. ทำแท้งเสรี (pro life vs pro choice) – คุณคิดว่าสิทธิ์ในการทำแท้งเสรีเป็นสิทธิ์ของทุกคนหรือไม่ (และสามารถทำได้ในทุกกรณีหรือไม่) ท้องไม่พร้อม ท้องก่อนแต่ง ท้องเพื่อจับคู่ ท้องเพื่อให้ได้สิทธิ์บางอย่างแล้วอีกฝ่ายไม่ยินยอม ฯลฯ
-ได้

2. การุณยฆาต (pro life vs pro choice) – คุณคิดว่าคนเราสามารถเลือกจบชีวิตตัวเองเมื่อไหร่ก็ได้หรือไม่ โดยไม่มีเงื่อนไขกำหนด
-ได้ แต่เสียค่าใช้จ่ายเองนะ
3. ความเท่าเทียมทางเพศ (gender equity) - สิทธิ์ในการแต่งงานของคนเพศเดียวกัน สิทธิ์ในการเปลี่ยนคำนำหน้าชื่อ สิทธิ์ในการแต่งตัวข้ามเพศ สิทธิ์ในการแปลงเพศของเด็ก สิทธิในการรับลูกบุตรธรรมของคู่ผู้ปกครองเพศเดียวกัน สิทธิในการขอให้มีพ่อ/แม่อุ้มบุญให้คู่รักเพศเดียวกัน
-แต่งงานได้ คำนำหน้าไม่ได้ แต่งตัวได้ แปลงเพศต้อง20+
-รับบุตร...อันนี้พูดยาก เพราะเด็กมันไม่รุ้เรื่องว่าตัวเองจะโดนยัดเข้ามือใคร ถ้าโดนยัดไปแล้วเปนปมด้อย หรืออยุ่ในสังคมเพศที่3มากๆ สิ่งแวดล้อมก้จะทำให้เด้กเปนเพศที่3ง่ายขึ้น

4. สิทธิสตรี (feminism) – การได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกัน (คุณทราบหรือไม่ว่าผู้หญิงมีรายได้เฉลี่ยต่ำกว่าผู้ชายและควรจะปรับให้ได้เท่ากัน) หรือผู้ชายควรจะได้วันลาคลอดเหมือนผู้หญิงเช่นกัน
-อยุ่ที่ความสามารถ เพราะผุ้ญ จากที่เจอมาความสามารถต่ำกว่าผชจริงๆ คนที่เก่งกว่าก้ได้เงินเท่ากันก้ไม่เหนเปนไร แต่ส่วนมากไม่ใช่ไง

5. ความรุนแรงในครอบครัว (domestic violence) - ความรุนแรงในครอบครัวไม่ใช่เรื่องของคนสองคน ถ้าผู้หญิง ผู้ชาย หรือเด็กถูกพ่อแม่ทำร้าย คนนอกสามารถยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือได้และมองว่าเป็นสิ่งที่สมควรทำ
-ควร


6. สิทธิบนร่างกายของตัวเอง – ผู้ปกครองไม่สามารถลงรูปเด็กบน social media ได้ถ้าไม่ได้รับการยินยอมจากเด็ก (consent) รวมไปถึงการตัดสินใจเรื่องการแต่งกายและอื่นๆที่เกี่ยวกับเรือนร่างของตัวเอง
-ไม่ เด็กก้คือเด็กยังต้องให้ผุ้ปกครองช่วยคิดอยุ่ดี

7. สิทธิในการมีเซ็กส์ - รวมไปถึงการอยู่ก่อนแต่ง มีการสอนเพศศึกษาอย่างจริงจัง
-ควร

8. สิทธิของชนกลุ่มน้อย (ethnics minority rights) – สิทธิในการขอสัญชาติของคนกลุ่มน้อย การให้พรีวิเลจบางอย่างกับคนที่เคยโดนกดขี่มาก่อน (ถ้าในไทยก็พวกมอร์แกน อูรักลาโว้ย เป็นต้น)
-ก้ควร เค้าก้คนไทย

9. สื่อลามกเสรี – sex workers ถูกกฎหมาย มีสถานที่ในการขายบริการชัดเจน มีการขึ้นทะเบียน สามารถมีสื่อลามกที่ถูกกฎหมายได้ (ถ่ายทำได้ เผยแพร่ได้)
-อันนี้ต้องออกกฏเข้มๆเลย รวมถึงบังคับภาษีสูงๆหน่อย เพื่อไม่ให้คนอยากมาทำอาชีพนี้เยอะเกินไปเพราะมันจะกระทบหลายๆอย่างในประเทศเลยถ้าทำ แล้วมีคนอยากทำเยอะมากๆเพราะเงินดี บลาๆ หรือไม่แน่ปล่อยฟรีไปอาจจะถูกเพราะมีคนทำเยอะราคาถูกลง แข่งกันด้านราคา ต่อไปอาจจะน้ำละ 500ก้ได้ แล้วรายได้พวกนี้อาจจะแค่พอๆกับพนักงานเงินเดือน 3-5หมื่น

10. สุราเสรี (freedom of alcoholic consumption) – ยกเลิกเวลากำหนดการขาย ยกเลิกการห้ามขายในวันสำคัญทางศาสนา
-ควร แต่วันเลือกตั้งละไว้ละกัน ให้คนไปเลือกตั้ง

11. บ่อนเสรี (freedom of gambling) - สามารถเปิดบ่อนและจัดให้มีการพนันอย่างถูกกฏหมายได้
-ได้

12. เสรีภาพในศาสนา (freedom of religion) - ยกเลิกศาสนาประจำชาติ ยกเลิกการสอนวิชาทางศาสนาในโรงเรียน สามารถทำละหมาดในเวลางานได้
-ควร แต่ละหมาดไม่ควร เพราะได้เวลาพักเพิ่ม

13. เสรีภาพในการครอบครองอาวุธเบา – ใครๆก็สามารถมีปืนได้ถ้ามีใบอนุญาตถูกต้อง
-ไม่ได้

14. เสรีภาพในการแสดงออกและชุมนุม – ใครๆก็สามารถชุมนุมและเรียกร้องได้ (เหมือนในยุโรป)
-ได้ แต่ต้องไม่รุนแรง แต่ทหารก้ห้ามยุ่งการเมือง

15. เสรีภาพในการเข้าถึงยาเสพย์ติดบางประเภทเพื่อสันธนาการ - เช่นชิชา กัญชง กัญชา
-ไม่ได้


16. เสรีภาพในการเข้าถึงการศึกษาโดยเท่าเทียม – รัฐต้องจัดหาการศึกษาที่เหมาะสมให้กับคนในชาติและกฏหมายต้องเอื้อให้เกิดการเข้าถึงได้ง่ายที่สุดและมี barrier of entry ที่ต่ำที่สุดเท่าที่ทำได้
-ได้

นี่เป็นคำถามคร่าวๆในภาคสังคม คราวนี้ลองมาดูในภาคการเมืองกันบ้าง
1. Rights to seek asylum – การรับผู้ลี้ภัยและให้สิทธิ์เท่ากับพลเมือง
ไม่ได้ ให้สิทธิพิเศษไปที่พร้อมจะไล่ได้ตลอดเวลาถ้าทำตัวไม่ดี คือต้องมี tracking ที่อยุ่ ครอบครัว รายงานตัวทุกครึ่งปี ห้ามย้ายถิ่นฐาน จนกว่าจะครบ20ปี

2. Rights to nationality – ใครก็ได้มีสิทธิ์ในการขอสัญชาติและลดหลักเกณท์การให้สัญชาติโดยไม่ต้องสละสัญชาติเดิม
-ได้ แต่เหมือนข้อ1 ต้องtracking ดีๆ คือเอาเข้ามาแล้วไม่เปนปัญหา

3. Rights to freedom of movement of workforce - การเปิดกว้างของการรับแรงงานต่างชาติเข้ามามากกว่าปัจจุบัน (ทำให้ง่ายขึ้น ไม่จำกัดอาชีพเฉพาะ ฯลฯ)
-ได้

4. Rights to diffraction of sovereignty – สามารถทำประชามติแยกประเทศได้
-ไม่ได้

5. Rights to own property - ให้สิทธิในการซื้อที่ดินกับคนต่างชาติ
-ไม่ได้ เพราะเราเปนประเทศด้อยพัฒนา โดนกว้านซื้อหมดแน่ ราคาถูก

ผมก็ consevative นะแต่15ข้อแรก ไม่เห็นด้วยแค่ 13,15
ส่วน5ข้อหลังผมไม่เห็นด้วยเลยสักข้อ

15ข้อแรกมันวัดความ liberal ไม่ได้หรอก
เพราะมันมีอยู่แล้ว แค่ผิดหรือถูกกฏหมายเท่านั้น

15 ข้อเดียวที่ไม่เหนด้วย นอกนั้นผมเฉยๆนะ เพราะอนาคต (อาจใช้เวลานานแล้วแต่ข้อ)
จะถูกนำมาใช้ทุกข้อ ดึงจากผิดกฏมาทำให้ถูกกฏ

ไม่เคยมองเลยว่าตัวเองอยู่จุดไหน เพราะไม่รู้ว่ามันวัดยังงัย 555 แต่ความเชื่อของผมคือ สิทธิ เสรีภาพ หน้าที่ ความรับผิดชอบ ต้องมาพร้อมๆกัน อาจจะมีอันใดอันหนึ่งโดดไปบ้าง แต่ก็ควรใกล้ๆกัน (หรือจริงๆผมอาจจะเป็นคนที่ไม่มีจุดยืนก็ได้นะ 555)

สำหรับคำถามภาคสังคม 15 ข้อ ผมเห็นด้วยเกือบทุกข้อ โดยใช้หลักตามที่ท่านว่าคือไม่ใช่อนาธิปไตย มีข้อกังวลในข้อย่อยๆในหัวข้อหลักบ้าง คือ ข้อ 3

ข้อ 3 - เรื่องการแต่งงาน แต่งตัว รับลูกบุตรบุญธรรม พ่อแม่อุ้มบุญไม่ติด

ที่ติดคือ การเปลี่ยนคำนำหน้าชื่อ กังวลว่าคนจะใช้ช่องว่างเพื่อการหลอกลวงมากขึ้น และ สิทธิ์การแปลงเพศของเด็กอันนี้ผมยังไม่เห็นด้วย เคยเจอเพื่อนเป็นเกย์ตอนมัธยม+มหาลัย พอเรียนจบมันแต่งงานกับผู้หญิง ตอนนี้ลูก 4 แล้ว เคยถามมันว่าทำไมเปลี่ยน มันบอกว่าตอนไปเรียนต่อแล้วห่างกับสังคมเดิม มันถึงค้นพบตัวเองว่าชอบผู้หญิง ตอนนั้นแค่มีรสนิยมตามกลุ่มเพื่อน ผมเลยมองว่าภาวะอารมณ์ในแต่ละวัยเองก็มีผลต่อการตัดสินใจ ควรให้นิ่งก่อนค่อยเลือก (ผมตัดสินข้อนี้จากบริบทและประสบการณ์ตัวเอง ซึ่งไม่ใช่ตัวแทนสังคมทั้งหมด)

ส่วนภาคการเมือง ผมเห็นด้วยกรณีเดียว คือ ปฏิบัติแบบเดียวกันทั้งโลก แต่ถ้าทำแค่ประเทศเดียว ไม่เห็นด้วยครับ มันมีเรื่องระหว่างเทศเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย อย่างในประเทศเรา เช่น ข้อ 5 นี่เปิดสิทธิ์ปุ้ป โดนจีนกว้านก่อนเลย (ซึ่งตอนนี้ก็กว้านอยู่แล้ว ในนามนอมินี) จากนั้นอาจจะตามมาด้วยข้อ 4 เขตห้วยหวางแยกประเทศก่อนแน่ๆ 555

ปล. Link เรื่อง human right มีวงเล็บติดมาด้วยเลยเปิดไม่ได้ 555 ต้องลบวงเล็บถึงจะเข้าได้นะ ตอนแรกนึกว่า link เสีย

ถ้าผมเสนอให้รายได้ขึ้นกับผลงาน กับการทำเงินเข้าองค์กร อันนี้แปลว่าผมไม่เห็นด้วยกับ feminist หรือเปล่า?

้เท่าที่ดูคนในSS ถ้าเราใช้Spectrumวัดแกนเดียวระหว่าง Liberal หรือ Conservative จริงๆแล้วผมคิดว่าปัจจุบันถ้าเราไม่ได้ใช้แกนสากลวัด กล่าวคือลืมไปเลยว่า สากลเขานับยังไงว่าใครไปอนุรักษ์นิยมหรือเสรีนิยม มันจะดูเหมือนบ้านเราก้าวไปฝั่งเสรีนิยมหรือฝ่ายซ้ายมาก และผมคิดว่าหลายๆคนก็เข้าใจผิดกันตรงนี้

ชุดคำถามนี้ผมคิดว่าดีประมาณนึงเลย มันช่วยวัด ในระดับสากลได้ คือผมว่าการจะวัดมุมมองทางการเมืองในแกนนี้ มันคงต้องใช้ชุดทำทดสอบแบบ Critical Thinking Testมาเลย เพราะหลายๆเรื่อง ผมว่าบ้านเราความรู้สึกมันขับเคลื่อนกับไปได้ด้วยเทรนด์ บางคนที่แท้จริงแล้วเป็นอนุรักษ์นิยมเลยดูกลายเป็นเสรีนิยมซะอย่างนั้น แถมอาจจะไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ

แต่ชุดนี้ผมคิดว่าอย่างไรแล้ว มันก็กรองได้แน่ๆแหละว่าใครที่แท้จริงแล้วเป็นอนุรักษ์นิยม(ผมคิดว่าถ้ามากกว่าครึ่งก็ใช่แล้ว) แต่กับฝั่งเสรีผมคิดว่ายังวัดยากนิดหนึ่ง แต่ถ้าเห็นด้วยแบบ13/15 14/15 15/15 อย่างที่ท่านจขม.บอก ผมว่ามันก็พอจะบอกได้ว่า มีความเป็นเสรีนิยมจริงๆได้ (ผมเองได้14/15 ขัดใจแค่อย่างเดียวคือเรื่องอาวุธปืน)

ที่ทำให้ฉุกคิดเรื่องนี้ คือกรณีน้องหยกนี่แหละ คือแบบ ด้อมส้มที่เขาว่าเป็นเสรีนิยมเนี่ย โอ้โห สาปส่งน้องแบบเช้าเย็น แล้วยังจะ สนับสนุนโรงเรียนด้วย แต่พอละ ไม่อยากลงลึก เดี๋ยวจะเบี่ยงประเด็นไป คือเอาเป็นว่า บ้านเรามันยังค่อนข้างยึดติดกับขนบธรรมเนียมเดิมมากๆ ถึงแม้ผมคิดว่า เสรีนิยม กับ อนุรักษ์นิยมมันเป็นของคู่กันและขาดกันไม่ได้ก็จริง แต่สำหรับอนุรักษ์นิยมในบ้านเราเนี่ยมันยังมากเกินไป ก็อาจจะด้วยการกดขี่ การศึกษา เศรษฐกิจที่มันไม่ได้พัฒนา จนทำให้คนในประเทศชาชินกับการอยู่ในกรอบในคำสั่งแล้วก็ถูกส่งต่อเรื่อยๆ จนยุคนี้ที่องค์ความรู้มันเข้าถึงง่าย ประชากรฝ่ายซ้ายเลยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญ แต่ก็ยังไม่มากพอที่จะผลักดันประเทศไปข้างหน้าอยู่ดี

ปล. แอบไปอ่านมู้ของท่าน จขม. วันก่อนเรื่องวัดอุดมการณ์ทางการเมือง3แกน ชอบมากครับ โดยส่วนตัวไม่เคยชอบรัฐสวัสดิการของก้าวไกล แต่คุยกับใครไม่ได้ เพราะทุกคนรอบตัวต่างเข้าใจกันหมดว่า อุดมการณ์ทางการเมืองมีแค่แกนเดียวคือ ซ้ายกับขวา ซึ่งมันไม่ใช่เลย แถมเอาแค่ซ้ายกับขวาเอง มันยังไม่ได้วัดกันง่ายๆอีกต่างหาก