เรื่องชนช้างนี้ ผมเคยคุยกับเพื่อนคนพม่า เขายังยอมรับว่าจริงเลยครับ หรือเขาโกหกผม

ชนช้างนี่หลักฐานส่วนใหญ่ (ทั้งไทยและฝรั่ง) บอกว่าจริงครับ

มีแต่หลักฐานของพม่าที่บอกว่าโดนปืนยิง

หลักฐานทางฝั่งพม่า กับ พวกโปรตุเกต ฮอลันดา บอกว่าโดนยิงนะครับ ซึ่งผมก็เชื่อว่า โดนยิง ส่วนเพื่อนท่านรับรู้มาจากช่องทางไหนอันนี้ผมไม่ทราบได้

ปล.คลิปด้านล่างฟังเพลินๆได้เลยครับ ยก บันทึกจากหลายๆชาติมาคานกันอยู่ช่วงที่เป็นสงครามยุทธหัตถี

เพื่อนพม่าผมบอกเหมือนกับที่เราเรียนมาครับ สงสัยเขาโกหกผมแน่ ๆ

ไม่หรอกครับเมืองขึ้นประเทศราชใหญ่ๆทั้งหลายไม่มีใครอยากขึ้นกับใครทั้งนั้นแหละครับหาช่องกระด้างกระเดื่องกันทั้งนั้น หลังจากบุเรงนองสิ้นก็แยกวงกันแทบทั้งนั้น ต่อให้พระนเรศไม่ทำก็มีคนอื่นทำอยู่ดี และหงสาเองก็ไม่สามารถรักษาประเทศราชทั้งหลายไว้ในมือได้ตลอดอยู่แล้ว
ข้อต้นข้างบนดูได้จาก พวกรัฐทางใต้ ปัตตานี มาลายู พร้อมแยกออกจาอยุธยาตลอดหากอ่อนลง ล้านนาเองเผลอๆยังอยู่ภายใต้อำนาจอยุธยาน้อยกว่าอีกด้วยซ้ำ
พื้นที่แถบนี้ระบบประเทศราชสมัยก่อนมันไม่ได้เหนียวแน่นมีระบบแน่ชัดในการรักษาสภาพรัฐเลย จริงๆถ้ามีใครปฏิวัติโครงสร้างได้ก็ครองได้ทั้งหมดจริงๆสบายเลยนะ

ตอบพระเจ้าตากครับ

พระยาตากสิน ท่านไม่มีศักดิ์ฐานะทางสังคมที่สูง กล่าวคือไม่ได้เป็นตระกูลขุนนางเก่า แม้ท่านจะไต่เต้าไปอยู่ในระดับบนของสังคมศักดินาในขณะนั้นได้แล้ว แต่ก็ไม่ได้เป็น "ผู้ดี" โดยกลุ่มขุนนางเก่าเห็นท่านเป็นเพียง "เจ๊ก" จึงเป็นเหตุหลักที่ทำให้ท่านต้องเสียบัลลังก์ไปในตอนหลัง

โจทย์ของท่านยาก เพราะตอนนั้นมีหลายก๊กหลายเหล่า ตัวของท่านเองตอนเริ่มต้นก็มีทหารไม่มาก ท่านยังไม่ใช่ศูนย์รวมของอำนาจในขณะนั้น ต้องขนขวายและใช้ความพยายามมากมายกว่าจะรวบรวมแผ่นดินเป็นปึกแผ่น

พอพม่าเสร็จศึกกับเฉียนหลงฮ่องเต้ของราชวงศ์ชิง จึงได้ส่งแม่ทัพอันดับหนึ่งขณะนั้นมาตี อาณาจักรที่เพิ่งตั้งตัวได้ไม่นานต้องรับศึกใหญ่ พ่ายศึกจากเชียงใหม่ พิชัย ลงมารับศึกที่พิษณุโลก แม้พม่าจะยกทัพกลับเพราะการเสียชีวิตของมังระ แต่อิทธิพลของท่านเกิดความกระทบกระเทือนจากศึกนี้ ทำให้เกิดการสั่นคลอนทางอำนาจ ท่านจึงต้องยกย่องแม่ทัพซึ่งเป็นคู่เขยของท่านในขณะนั้นขึ้นมา โดยแม่ทัพท่านนั้นก็ได้รับการยอมรับให้เป็นตัวแทนของกลุ่มขุนนางเก่า จึงลงท้ายตามที่เป็นไปในประวัติศาสตร์

(ท่านสามารถหาอ่านได้โดยละเอียดได้ใน การเมืองไทยในสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี โดย นิธิ เอียวศรีวงศ์)

พระนเรศเองก็มีโจทย์ที่ยาก เพราะบุเรงนองกวาดต้อนผู้คนไปหงสาวดี เหลือผู้คนในอโยธยาตอนนั้นน้อยมาก อีกทั้งทัพหงสาวดีตอนนั้นเองก็ยังเป็นทัพแกร่งที่เพิ่งชนะไปทั้งสิบทิศ แต่ด้วยความที่ท่านเป็นโอรสของพระมหาธรรมราชา มีสิทธิ์เหนือบัลลังก์อย่างสมบูรณ์ จึงมีความชอบธรรมและได้รับการยอมรับจากบรรดาขุนนางและไพร่ในสมัยนั้น และพม่าเองก็มีความขัดแย้งภายในที่ทำให้ยกทัพมาปราบไทยได้ไม่ถนัดนักในตอนแรก ประกอบกับพระปรีชาสามารถในการรบ ช่วยให้ท่านกอบกู้เอกราชได้สำเร็จ

เมื่อเปรียบเทียบกัน ผมมองว่าศัตรูในยุคของพระนเรศเข้มแข็งกว่า แต่พระเจ้าตากได้โจทย์ที่ยากกว่า อันเนื่องมาจากปัจจัยภายในที่เป็นจุดอ่อน แต่กลับสามารถรวบรวมแผ่นดินเป็นปึกแผ่นได้เช่นเดียวกัน แต่ถ้าถกถึงมุมมองเรื่องความยิ่งใหญ่ตามแนวคิดกษัตริย์นิยม พระนเรศจะถูกมองว่ายิ่งใหญ่มากกว่า

พระเจ้าตากนี่นักรบตัวอีดิทเลยนะครับ นำทัพฆ่าพม่าไปเยอะโคตรๆจนบั้นปลายต้องมาทำกรรมฐานฟื้นจูจิตใจ คิดดูต้องผ่านศึกมาขนาดไหนแถมรอดมาปกครองอีก

หลักฐานจากฝรั่งทั้ง นิโคลาส คลีเมนตา (ทหารรับจ้างโปรตุเกส)

อันโตนิโอ โปกาลู (บาทหลวงเยซูอิต) และ วันวลิต (ฮอลันดา)

บอกตรงกัันหมดครับว่า มีการชนช้างเกิดขึ้นจริง

มีแต่หลักฐานฝั่งพม่าเท่านั้นที่บอกว่าโดนปืนยิง

อ่าวเหรอครับ ผมเข้าใจว่ามีแต่ของไทยกับพวกแขกขาวอะครับที่บันทึกว่ามีชนช้าง

จริงครับ ในคลิปที่ท่านแนบมาก็มีพูดอยู่นะ ว่าฝรั่ง(ฮอลันดา) บันทึกว่ามีการชนช้างจริง

แต่รายละเอียดปลีกย่อย ไม่เหมือนของไทยแค่นั้น

เคยพาพม่าไปเที่ยวสวนสามพรานดูการแสดงชนช้าง มันหัวเราะก๊ากๆ บอกว่ากษัตริย์ไทยกับพม่าชนช้างกันมันมีด้วยเหรอวะ

การกู้ชาติในสมัยพระนเรศมันค่อยเป็นค่อยไป แต่สมัยพระเจ้าตากนี่สุดโหด เริ่มจากมีกำลังทหารนิดเดียว เป็นสามัญชนแถมเป็นลูกจีนอีก ไปทางไหนก็หาคนยอมรับยาก ต้องลำบากถึงขนาดทุบหม้อข้าวทิ้งเพราะกำลังน้อยต้องยอมตายเป็นตาย

หลังกู้ชาติได้แล้วยังมีภาระต้องปราบหัวหน้าก๊กต่างๆ อีก ประวัติศาสตร์ตอนอื่นๆ ถึงจะปั้นแต่งให้ดูดียังไงผมก็ยังคิดว่าไม่ได้เศษเสี้ยวของพระองค์ได้เลย

นี่เราสามารถพูดเรื่องแบบนี้ ที่นี่ ได้หรอ

ขออภัยโควทผิดคน

มันมีหลายกระแสครับการชนช้างที่มีการเอามาถกกันในชั้นหลังคือต่างฝ่ายต่างก็สนับสนุนหลักฐานของตัวเอง อย่างฝ่ายที่เชื่อว่ามีการชนช้างจริงก้จะอ้างหลักฐานพระราชพงศาวดารฉบับหลวงประเสริฐเป็นหลัก ส่วนฝ่ายที่ไม่เชื่อว่ามีการชนช้างก็จะอ้างอิงจากหลักฐานต่างประเทศหลักฐานทางพม่าเป็นหลัก แต่ถ้าเราอ่านทั้งสองฝ่ายเราจะเห็นจุดเชื่อมโยงหลักๆคือมันมีการรบกันจริงแต่เขียนกันคนละมุม ถ้าเราอ่านจะเห็นว่าของพม่าดูสมเหตุสมผลกว่า ของพม่าเขียนไว้ว่าพระมหาอุปราชาท่านยืนช้างอยู่ตรงกลางเบื้องขวาท่านเป็นเจ้าเมืองซามาโรเบื้องซ้ายเป็นพระสังขทัต พอสมเด็จพระนเรศวรท่านออกจากเมืองมาท่านก็ไสช้างเข้ามาหาพระมหาอุปราชาโดยเร็ว <ตรงนี้ตรงกับหลักฐานฝั่งเราแต่คนละมุมมองที่บอกว่าช้างสมเด็จพระนเรศวรท่านเกิดตื่นตกใจเลยวิ่งเข้าไปในกองทัพพม่า> เจ้าเมืองซามาโรพอเห็นสมเด็จพระนเรศวรพุ่งเข้ามาก็เปิดผ้าคลุมหน้าช้างของตัวเองออก(ที่คลุมหน้าไว้เพราะช้างตกมันแบบกำลังจะคลั่งแล้ว) แต่ช้างเจ้าเมืองซามาโรไม่ไปชนกับช้างสมเด็จพระนเรศวรแต่หันไปชนกับช้างของพระมหาอุปราชาที่ยืนอยู่ข้างๆทำให้เกิดความวุ่นวายกันขึ้น จากนั้นทัพอยุธยาก็ระดมยิงปืนเข้ามากระสุนไปถูกพระมหาอุปราชาสวรรคต <ตรงนี้ก็ตรงกับของเราส่วนหนึ่งที่ว่าพอช้างสมเด็จพระนเรศวรท่านวิ่งเข้าไปในดงทัพพม่าพวกขุนนางบางส่วนตามตามเสด็จมาไม่ทัน ถ้าเรามองในมุมขุนนางที่ตามเสด็จตอนนั้นก็คงจะต้องรีบเข้าไปกู้สมเด็จพระนเรศวรออกมาให้ไวก็คงมีการสั่งยิงปืนอะไรกันขนานใหญ่ ตรงนี้ไปตรงกับหลักฐานฉบับหลวงประเสริฐด้วยที่บอกว่าสมเด็จพระนเรศวรท่านถูกปืนยิงที่พระหัตถ์ ตรงนี้ก็น่าจะเห็นภาพว่าคงจะยิงกันแหลกวุ่นวายพอตัว ถ้าถามผม,ผมให้น้ำหนักกับหลักฐานพม่ามากกว่าส่วนหลักฐานไทยผมมองว่ามีส่วนที่ฟังได้และก็มีส่วนที่เป็นเรื่องแต่งเติมเข้าไป

ส่วนประวัติสมเด็จพระนเรศวรเรามาเรียบเรียงใหม่เยอะครับคือทำให้มันสมบูรณ์ อย่างประวัติศาสตร์ที่บอกว่าพระนเรศวรท่านไปเป็นองค์ประกันอยู่ที่หงสาวดีจริงๆแล้วเราก็ไม่รู้ว่าท่านไปอยู่หงสาวดีจริงหรือเปล่า เรามาเดาเอาจากจารีตพม่าที่นิยมเอาพระโอรสองค์โตของเจ้าประเทศราชไปไว้เป็นตัวประกัน

เรื่องนี้ท่านศรีสรรเพชญ์จากพันทิพเคยรวบรวมการจดบันทึกของที่ต่าง ๆ มาให้อ่านครับ แกรวบรวมมาแบบละเอียดสุดแล้ว ลองหาอ่านดูสนุก ๆ ครับท่าน