สายงานด้านวิศวกรรมเซมิคอนดักเตอร์เป็นสายงานที่กว้างและมีกระบวนการทำงานหลายขั้นตอน (ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ) ตำแหน่งงานจึงมีความหลากหลายสูงและต้องการความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านที่แตกต่างกันออกไปครับ

นี่คือตำแหน่งงานหลักๆ ที่วิศวกรเซมิคอนดักเตอร์สามารถทำได้ โดยแบ่งตามกลุ่มลักษณะงาน:

1. สายงานออกแบบและวิจัย (Design & R&D)
เป็นกลุ่มงาน "ต้นน้ำ" ที่ต้องใช้ทักษะทางคณิตศาสตร์ ซอฟต์แวร์ และความเข้าใจด้านวงจรไฟฟ้าอย่างลึกซึ้ง

IC Design Engineer: ออกแบบสถาปัตยกรรมชิป (ทั้ง Analog และ Digital) กำหนดสเปกการทำงานของวงจรรวม

Verification / Validation Engineer: เขียนโปรแกรมและจำลองสถานการณ์เพื่อทดสอบว่าชิปที่ออกแบบมานั้นทำงานได้ถูกต้องตามสเปกก่อนส่งไปผลิตจริง

Embedded Systems Engineer: พัฒนาระบบฮาร์ดแวร์ฝังตัวที่นำชิปไปใช้งานร่วมกับอุปกรณ์ IoT หรือระบบ AI

2. สายงานกระบวนการผลิตและทดสอบ (Manufacturing & Process)
กลุ่มงาน "กลางน้ำถึงปลายน้ำ" ที่เน้นการควบคุมคุณภาพและการผลิตในโรงงาน

Process Engineer: ออกแบบและควบคุมตัวแปรในกระบวนการผลิตแผ่นเวเฟอร์ (Wafer Fabrication) เช่น อุณหภูมิ การเคลือบสารเคมี การกัดกรด เพื่อให้ได้ชิปที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

Test & Assembly Engineer: ดูแลกระบวนการประกอบชิปเข้ากับแพ็กเกจ (Packaging) และพัฒนากระบวนการทดสอบคุณภาพเพื่อให้มั่นใจว่าสินค้าได้มาตรฐาน

3. สายงานความน่าเชื่อถือและระบบสนับสนุนโรงงาน (Reliability & Facilities)
โรงงานผลิตเซมิคอนดักเตอร์ (Fab) เป็นหนึ่งในสภาพแวดล้อมที่ต้องการการควบคุมอย่างเข้มงวดที่สุดในโลก สายงานสนับสนุนเหล่านี้จึงมีความสำคัญระดับแนวหน้า

Equipment / Machine Reliability Engineer: วิเคราะห์และดูแลความน่าเชื่อถือของเครื่องจักรขั้นสูง วางแผนกลยุทธ์การบำรุงรักษา (Maintenance Strategy) เพื่อป้องกันเครื่องจักรเสียและลด Downtime ในสายการผลิตให้น้อยที่สุด

Facility Engineer: ดูแลระบบโครงสร้างพื้นฐานและการจัดการอาคาร เช่น ระบบปรับอากาศสำหรับห้องคลีนรูม (Cleanroom) ระบบจัดการน้ำบริสุทธิ์ระดับสูง รวมถึงการรักษาระดับมาตรฐานความปลอดภัยในโรงงาน (Factory Safety) และมาตรฐานสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวด

Quality Assurance (QA) Engineer: วิเคราะห์หาสาเหตุของข้อบกพร่อง (Defect) และวางมาตรการป้องกันเพื่อให้ชิปทุกชิ้นได้มาตรฐานความปลอดภัยระดับโลก (โดยเฉพาะชิปสำหรับยานยนต์และเครื่องมือแพทย์)

ภาพรวมและทิศทางของสายงานนี้
สถานการณ์ในประเทศไทย:
ปัจจุบันอุตสาหกรรมในไทยส่วนใหญ่ยังเป็นกลุ่ม OSAT (Outsourced Semiconductor Assembly and Test) คือเน้นการแพ็กเกจจิ้งและทดสอบชิป ซึ่งต้องการ Process Engineer, Test Engineer และ Machine Reliability Engineer จำนวนมาก แต่ในอีก 5-6 ปีข้างหน้า จากการผลักดันนโยบายรัฐและการลงทุนของต่างชาติ ไทยจะมีศูนย์วิจัยและพัฒนา (R&D) รวมถึงโรงงานผลิตระดับต้นน้ำ (Front-end Fab) ด้านยานยนต์ไฟฟ้าและซิลิคอนคาร์ไบด์เพิ่มขึ้น ทำให้ตำแหน่งด้าน IC Design และ Facility Engineer จะมีความต้องการสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด

สถานการณ์ในต่างประเทศ (Global Market):
ในต่างประเทศ เช่น ไต้หวัน ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา หรือสิงคโปร์ ขาดแคลนบุคลากรด้านนี้อย่างหนัก

โอกาสเติบโตสูง: หากมีประสบการณ์หรือความเชี่ยวชาญด้าน IC Design หรือการควบคุมกระบวนการผลิตขั้นสูง จะสามารถย้ายไปทำงานในต่างประเทศหรือบริษัทเทคโนโลยีข้ามชาติระดับ Top (เช่น TSMC, Intel, NXP, Infineon) ได้ง่าย

ผลตอบแทน: ในต่างประเทศ วิศวกรเซมิคอนดักเตอร์จัดอยู่ในกลุ่ม STEM ที่มีค่าตอบแทนเฉลี่ยสูงเป็นอันดับต้นๆ ของตลาดวิศวกรรม เนื่องจากเป็นอุตสาหกรรมที่ส่งผลต่อความมั่นคงทางเทคโนโลยีของประเทศ

ถ้ารัฐบาล + เอกชนพร้อมลงทุนจริง ๆ มันก็คืออนาคตหละ
แต่ตอนนี้รัฐมันบื้อ เอกชนก็ไม่กล้าลงทุน มันเลยมองไม่เห็นภาพ

อุตสาหกรรมนี้ ไทยเราคงยังได้ปลายน้ำ

แต่ถ้ารัฐสนับสนุนให้เอามาใช้กับภาคการเกษตร ที่ไทยเรามีจุดแข็งเรื่องภูมิปัญญาอยู่ืแล้ว

หากเอา เทค มาช่วย ทั้ง AIOT , BIOTECH และ รัฐช่วยส่งเสริมอาทิเช่น เงินลงทุน กับ มาตรการต่างๆในการส่งออก

อย่างเรื่องจะส่งออกไปยุโรป จะต้องทำยังไง ให้ส่งได้ วางบนเชลฟ์ได้

ครอบคลุมเรื่องตรวจสอบย้อนกลับ คาร์บอนเครดิต


หวังว่า ภาครัฐจะเน้นจุดนี้ ถ้าทำได้ไทยเรา ไม่ธรรมดา

อยํ่ที่ว่าเรียนเพื่อวิจัย หรือเรียนเพื่อหางานทำ

การจะบอกว่าทำไมไม่สร้างโรงงานเอง มันก็ง่ายๆ ไม่คุ้มทุน เพราะต่อให้เราผลิตได้ แต่ราคาคือปัญหา..

คิดง่ายๆเลยนะ ใครจะยอมมาซื้อของราคาแพง โรงงานใหม่ ในขณะที่เจ้าเดิมๆก็ยังได้ราคาถูกกว่า ไว้ใจได้มานานกว่า

พูดตรงๆว่ายากนะ

ฝันไปเถอะว่ารัฐจะสนับสนุน ลงทุนวันนี้ไม่รู้ได้ผลหรือเปล่า แค่เขียนโครงการก็ไม่ผ่านแล้ว แล้วงบก้อนใหญ่ขนาดนั้นเอาเข้าที่ประชุมสภามันก็จะจบด้วยข้อครหาเรื่องทุจริตตามเคย ถ้าจะออกกฏหมายอะไรให้เอื้อธุรกิจ สุดท้ายก็โดนพวกนอมินีสวมสิทธิเป็นบริษัทไทย มาขอรับความช่วยเหลืออยู่ดี

ส่วนภาคเอกชนอย่าไปหวังเลย ตั้งบริษัทใหม่เงินลงทุนหมื่นล้าน ช่วงตั้งไข่ต้องเติมเงินตลอด แค่นี้ก็ไม่เอากันแล้ว สู่ไปทำธุรกิจง่ายหาเงินง่ายดีกว่า บริษัทไทยไม่เหมือนบริษัทต่างประเทศที่เขาจะกันงบ R&D ไว้มหาศาล

อินเดียเริ่มมาจะ 20 ปี จีนนี้ก็พร้อมสุดๆ เวียดนามก็เริ่มมาซักพักละ ไทยยังไม่เริ่ม กว่าไทยพร้อมป้อนตลาดได้ สร้างคนได้ ป่านนั้นเทรนด์เปลี่ยนไปอวกาศหมดแล้วมั้ง แต่ถ้าไม่เริ่มก็ไม่รู้จะทำอะไรละ หรือหวังกินแต่ท่องเที่ยวกับธรรมชาติไปตลอดชาติ

กว่าลูกผมจะเรียนจบจนทำงานได้ เซมิคอนดักเตอร์จะเปลี่ยนไปแค่ไหนก็ไม่รู้

แลปปลอดเชื้อยังไม่มี มหาวิทยาลัยชั้นนำไทยที่ไหน มีแลปวิศวกรรมดีๆบ้างเหรอ เห็นมีพี่ไม่สร้างหอพักก็สร้างคอนโดกันซะมากกว่ามาลงทุนอะไรแบบนี้กัน

อยู่ในไทย ยากกกก มันก็ไปได้แบบที่เห็นในปัจจุบันนี่แหละ

เรื่องการผลักดันนโยบายรัฐและการลงทุนของต่างชาติ ขอญาติขำครับบ

เรื่องนี้ผมได้ยินมาตั้งแต่สมัยยังเรียนมหาลัย ผ่านไปเป็นสิบๆปีก็เห็นเหมือนๆเดิม

บริษัทท้อปๆในไทยก็ชื่อเดิมๆ งานในบริษัทก็แทบไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงมากมาย งานระดับบนสุดทำมาจากต่างประเทศ

เทียบกับงานในต่างประเทศ มันก็ไม่ได้ต่างจากอุตสาหกรรมอื่นๆซักเท่าไหร่

ที่ถ้าพูดกันแบบขมวดเร็วๆ ไทยมันก็แค่ประเทศการผลิต

ถ้าจะมาสายนี้ เอาตรงๆคือไปเมืองนอกไปเลยดีกว่าเยอะ เรียนเมืองนอก ทำงานเมืองนอก ระดับงานคนละเรื่องกับไทยเลย

มีใครอยู่สายงานนี้ไหมครับ ถ้าเรื่อง Fab house ผมว่าก็รออีกนานเพราะลงทุนมหาศาลแน่

ผมอยู่วงการนี้เหละ ตอนนี้ก็กำลัง develop เด็กๆจากมหาลัยเข้ามาฝึกสหกิจทุกปีครับ ผมอยู่สาย Test develop คุยได้อยู่นะครับ

งานมันไหลเข้ามาแต่เค้ามาเค้าเอาคนประเทศเค้ามาด้วย ปวดหัวกันไป

สายนี้คนเก่งระดับ specialist มีน้อยต่ำเตี้ยเรี่ยดินมากๆ

ผมเป็นอาจารย์มหาลัยสาย tech เหมือนกัน แต่ผมว่าประเทศเราเดินผิดทางว่ะพูดจริง คิดง่าย ๆ คนอื่นเขาออกวิ่งไปนานแล้ว เรากำลังจะเข้าจุดสตาร์ท สร้างคนไปก็แพ้เขาป่ะ

นี่ไม่รวมมาตรฐานหลาย ๆ อย่างในประเทศนะ ทุนวิจัยต้องปิดใน 1 ปี แต่ต่อไปขอตำแหน่งวิชาการต้องมีเรื่องงบวิจัยมารวม ยิ่งได้เยอะยิ่งดีงี้ คนมันจะไปโฟกัสงานอะไรใหญ่ ๆ ได้ เวลาทำมันไม่มี

อว.คนก่อนนี่ตัวดีเลย "งานวิจัยไทย คืนทุนไว ใช้ได้จริง" แค่กระดุมเม็ดแรกก็ผิดล่ะ งานวิจัยดี ๆ ที่ไหน มันทำ 1 ปีจบบ้าง สุดท้ายก็ได้แต่ปลูกถั่วงอกกันหมด มันจะมีธุรกิจทุเรียน ธุรกิจไม้สักมาได้ยังไง

ถ้าจบ ปวช ปวส สามารถทำงานด้านนี่ได้ไหมครับ ถ้าได้ จะเป็นตำแหน่งงานอะไร ขอทราบเป็นความรู้ครับ