ทั้งคนใช้รถอีวีกับบริษัทขายรถ BEV โดนเก็บภาษีสรรพสามิตในอัตราที่ไม่ถูกต้องมาตั้งแต่ปี 2017!
เชิญอ่านและ discuss ข้อมูลความจริงเกี่ยวกับการเก็บสรรพสามิตรถ BEV ในไทยครับ
ความจริงที่น่าตกใจคือ ทั้งคนใช้รถอีวีกับบริษัทขายรถ BEV โดนเก็บภาษีสรรพสามิตในอัตราที่ไม่ถูกต้องมาตั้งแต่ปี 2017!
เฮ้ย เอาจริงดิ ทำไมถึงพูดแบบนี้ละ?
WTO มีกฏการค้าระหว่างประเทศระบุไว้ชัดเจนใน ACT III ระบุให้ประเทศสมาชิก (ไทยเป็นหนึ่งในสมาชิก) สามารถเก็บภาษีในประเทศได้ ตัวอย่างภาษีในประเทศคือ สรรพสามิต, ภาษีมูลค่าเพิ่ม, มหาดไทย, sales tax (อเมริกาเก็บต่างกันไปตามรัฐ)
แต่ต้องเก็บภาษีในประเทศสำหรับสินค้านำเข้าในอัตราที่ไม่สูงกว่าที่เก็บกับสินค้าผลิตประกอบในประเทศ พูดง่ายๆคือเรทเท่ากันหรือต่ำกว่าก็ได้
ทีนี้มันจะมีบางประเทศที่ตีมึนนำภาษีภายในประเทศมาใช้เป็นเครื่องมือกีดกันการค้าอ้างเพื่อปกป้องสินค้าภายในประเทศโดยกำหนดอัตราที่เก็บสำหรับสินค้านำเข้าสูงกว่าสินค้าผลิตในประเทศ ลักษณะนี้เป็นการใช้ภาษีภายในประเทศแบบผิดวัตถุประสงค์ ถือว่าผิดกฏของ WTO ชัดเจน ซึ่งใน ACT III ก็มีการระบุไว้ชัดเจนเป็นการดักคอประเทศที่คิดจะทำเนียน บิดกฏหมาย
แล้วแล้วเรื่องกฏ WTO นี้มันเกี่ยวกับ BEV ไทยยังไงบ้าง?
เกี่ยว และเกี่ยวมาก ตั้งแต่ปี 2017 เป็นต้นมา ไทยมีใช้ พรบ สรรพสามิตที่เก็บภาษี BEV นำเข้าสูงกว่า BEV ผลิตในประเทศ โดยเริ่มจาก พรบ สรรพสามิตในปี 2560 ระบุให้ BEV นำเข้า มีภาษีสรรพสามิต 8% ขณะที่ BEV ผลิตในไทยถูกเก็บ 0% ถัดมามีการปรับสรรพสามิตใหม่เป็น BEV นำเข้า มีภาษีสรรพสามิต 10% ขณะที่ BEV ผลิตในไทยถูกเก็บ 2%
และในอนาคตจะมีการปรับอีกครั้งโดยอ้างว่าจะใช้สรรพสามิตมาเป็นเครื่องมือปกป้องอุตสาหกรรมในประเทศ
BEV นำเข้า มีภาษีสรรพสามิต 35% ขณะที่ BEV ผลิตในไทยถูกเก็บ 2% ทั้งหมดนี้คือการถลำลึกเข้าไปละเมิดกฏการค้าระหว่างประเทศหนักขึ้นเรื่อยๆ
แล้วไทยรู้ตัวไหมว่าทำผิดกฏการค้าระหว่างประเทศอยู่?
มันมีความเป็นไปได้สองอย่างคือ
หนึ่ง ไม่รู้ตัวเลยจริงๆ ธรรมชาติของราชการไทยเราทำงานเป้นแบบไซโล กรมสรรพสามิต กระทรวงการคลังทำงานเป็นไซโล ไม่เกี่ยวข้องหรือมีการ discuss กับกระทรวงพาณิชย์เกี่ยวกับความยอดแย้งของการบังคับใช้สรรพสามิตกับกฏการค้าระหว่างประเทศ นายสั่งให้ลูกน้องทำแผนมา นายไม่ได้ validate check fact check feasibility ต่อ ประกาศเลยเพราะเป็นผลงาน KPI ไปโชว์ได้
สอง รู้รับทราบดีว่าทำผิด
รู้ว่าเสี่ยงแต่คงต้องขอลอง ในเมื่อเก็บของนำเข้าสูงกว่าของผลิตในประเทศมาตั้งแต่ปี 2017 แล้ว ยังไม่มีประเทศคู่ค้ามาฟ้องร้องเอาเรื่อง ก็คิดเหมาเอาเองว่า ที่ตัวเองทำมันถูกต้อง เลยทำผิดซ้ำซากต่อมาจนถึงปัจจุบัน แต่...นั้นไม่ได้หมายความว่าประเทศคู่ค้าจะไม่มีสิทธิ์ฟ้องร้อง ตอบโต่ทางการค้าเพราะหลักฐานการละเมิดกฏมันชัดเจน เพียงแต่คู่กรณีจะเอาเรื่องเมื่อไรก็ได้
แล้วแบบนี้จะเกิดอะไรขึ้น?
เนื่องจากการเก็บสรรพสามิตของนำเข้าสูงกว่าของผลิตในประเทศ เป็นลักษณะ ไทย vs the world หมายถึงคู่ค้าทุกประเทศของไทยที่เป็นสมาชิก WTO ทุกประเทศเช่น จีน US เกาหลีใต้ EU อินเดีย ญี่ปุ่น ได้รับผลกระทบจากการที่ไทยนำสรรพสามิตมาเป็นเครื่องมือกัดกันการค้าแบบผิดกฏ ประเทศคู่ค้าทุกประเทศที่มีการส่งออกรถ BEV มาไทยจึงฟ้องร้องให้ WTO ดำเนินคดีกับไทยได้ โดยเฉพาะประเทศที่มีอิทธิพลกับ WTO อย่างสหรัฐอเมริกาที่กำลังบีบบังคับไทยทุกอบ่างเกี่ยวกับดีลการค้า และมีพูดมาแล้วว่าไทยจะต้องเปิดตลาดให้สินค้ายานยนต์ของ US เข้าไปทำตลาดอย่างเสรีไร้ภาษีนำเข้าและมาตรการกีดกันการค้าทุกชนิด อีกประเทศคือจีนที่มีนโยบายเน้นส่งออกรถพลังงานใหม่ออกไปตลาดโลกเพื่อดึงเงินรายได้โดยตรงไม่ผ่านประเทศที่สามกลับมาช่วยเศรษฐกิจตัวเองที่ได้รับผลกระทบจากฟองสบู่อสังหาแตก
เมื่อมีคดีฟ้องร้องโอกาสที่ไทยจะพยายามขอความน่าสงสารน่าเห็นใจบิดเถียงว่าที่ตัวเองทำมันถูกต้องตามกฏ WTO นั่นเป็นไปไม่ได้เลย เพราะสิ่งที่ไทยทำมันละเมิดกฏ core principle ของ WTO ชัดเจน
แล้วไง Appellate Body ของ WTO ยังไม่ครบทำงานตัดสินไม่ได้เต็มที่?
ปัจจุบันใช้ Multi-Party Interim Appeal Arbitration Arrangement (MPIA) เพื่อทำหน้าที่แทน Appellate Body เพื่อให้เดินเรื่องตัดสินคดีความได้ต่อโดยไม่ติดขัด จนกว่า Appellate Body จะกลับมาครบ ใช้การได้เต็มที่
ไทยแพ้คดี dispute ใน WTO แล้วจะเกิดอะไรขึ้น?
WTO จะสั่งให้ไทยต้องปรับแก้ไขภาษีสรรพสามิตให้ถูกต้องตามเกณฑ์ของ WTO นั่นคือ BEV CBU ต้องได้รับการเก็บสรรพสามิตเท่ากันหรือน้อยกว่า BEV CKD มีตัวเลือสองอย่างคือ 2% เท่ากัน หรือ 35% เท่ากัน ซึ่งคาดได้ไม่ยากว่าไทยจะเลือก 2% เท่ากัน
จะมี grace period ที่อนุญาตให้นานสุดได้ 15 เดือน แต่เนื่องจาก dispute นี้มีกระทบประเทศมหาอำนาจทั้งสองประเทศ grace period อาจเหลือแค่ 2 -3 เดือนเพื่อให้ไทยรีบแก้ไขสรรพสามิตให้ตรงเกณฑ์ของ WTO
แล้วไทยไม่ยอมไม่ทำตาม WTO ได้ไหม?
ไม่ได้ ในเมื่อเป็นสมาชิก กฏคือกฏ ถ้าหากประเทศไทยไม่ทำตาม WTO จะมีมาตรการกดดัน โดดเดี่้ยว อนุญาตให้ประเทศคู่กรณีตอบโต้ทางการค้าได้เต็มที่ ตามสมควร รวมไปถึงบังคับให้ไทยต้องให้ ดีลการค้าเพิ่มเติมกับประเทศผู้เสียหายที่ฟ้องร้องและชนะคดี นอกจากนี้ประเทศผู้เสียหายอาจตอบโต้ทางการค้าด้วยตัวเอง โดยเฉพาะประเทศที่ไทยพึ่งพาการส่งออกสินค้า
แล้วแบบนี้หมายความว่าไทยไม่ได้รับอนุญาตให้ช่วยเหลือสินค้าผลิตในประเทศเลยหรอ?
ไทยสามารถช่วยเหลืออุตสาหกรรมภายในประเทศได้
แต่ไม่ใช่เอาภาษีภายในประเทศมาเป็นเครื่องมือแบบผิดๆอย่างที่ทำมา ต้องใช้เครื่องมืออื่นๆที่ถูกต้องตามกฏ WTO และไม่ละเมิด FTA ใดๆ
แล้วค่ายรถกับคนซื้อ BEV นำเข้าก็โดนเอาเปรียบแบบไม่รู้ตัวมาตั้งเกือบสิบปี แบบนี้มีผลย้อนหลังไหม?
น่าเสียดายครับ ไม่มีผลย้อนหลังใดๆกับข้อผิดพลาดกฏหมายในไทย ยกตัวอย่างที่เราเห็นชัดในวงการยานยนต์คือ วาทะอมตะ 'อีวีมันแค่รถกอล์ฟ'
แล้วตอนนี้เรื่องไปถึงไหน?
มีคนไทยร่วมมือให้ข้อมูลชี้เบาะแสการใช้สรรพสามิตแบบผิดๆของฝ่ายไทยกับทางสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) เรียบร้อยแล้ว 
USTR เป็นหน่วยงานที่กำลังเจรจาดีล ART กับไทย และมีเปิดรับข้อมูลชี้เบาะแสนโยบายกีดกันการค้าการกระทำไม่ชอบที่ส่งผลกระทบต่อการส่งออกสินค้าของ US ขณะที่กำลังมีการดำเนินการชี้แจง ชี้เบาะแสความไม่ถูกต้องของสรรพสามิตให้กับหน่วยงานการค้าอื่นๆของทั้งสหรัฐ และจีน