สารหนูมาอยู่บนจานข้าวเรียบร้อย

#เรื่องใหญ่กว่ามูลนิธิอีกนะ เกี่ยวข้องกับชีวิตพวกเราทุกคนโดยตรง ‼

รอบนี้บอกเลยว่าได้รับผลกระทบกันแบบทั่วถึง

อนาคตลูกๆหลานๆของพวกเราจะอยู่กันยังไง แผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์ปนเปื้อนสารพิษไปหมด

.
ข้อมูลจาก อ. สืบสกุล กิจนุกร ผู้คลุกคลีและเก็บข้อมูลในพื้นที่มานาน

1. ผักและผลไม้ 24 ชนินด อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ปนเปื้อนสารโลหะหนัก ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2568 จนถึงปัจจุบัน สำนักงานเกษตรแม่อายและศูนย์วิจัยและพัฒนการเกษตรแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ส่งตัวอย่างผลผลิตการเกษตรในตำบลท่าตอนและตำบลแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ที่เกษตรกรเพาะปลูกในที่ดินริมแม่น้ำกกที่มีประวัติน้ำกกท่วมเป็นประจำพบว่า มีพืชผักและผลไม้จำนวน 24 ชนิด ได้แก่ แตงกวา มะเขือเปราะ บวบ มะม่วง กระเทียม ถั่วฝักยาว มันเทศญี่ปุ่น เสาวรส เอบิว ข่า ข้าวโพดหวาน พริกขี้หนูผลใหญ่ ดอกหอม กะหล่ำดอก กะหล่ำปลี แตงร้าน มะละกอ สัปปะรด มะเขือม่วง ส้มสายน้ำผึ้ง มะเขือยาว ผักกาดเขียวปลี และถั่วพุ่ม มีสารหนู ตะกั่ว และแคดเมียม เกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในการบริโภค โดยผลผลิตทั้งหมดถูกจำหน่ายและบริโภคในท้องถิ่น ในประเทศ และต่างประเทศ เช่นมาเลเซีย สิงคโปร์ และญี่ปุ่น

2. เกษตรกรใช้แม่น้ำปนเปื้อนทำนาข้าว 1 แสนไร่ ในลุ่มแม่น้ำกกสายและรวก กรมชลประทานเป็นผู้จัดสรรน้ำให้เกษตรกรใช้ในการทำนาปีและนาปรังเนื้อที่ 1 แสนไร่ โดยในลุ่มแม่น้ำกกมีพื้นที่นาข้าว 58,723 ไร่ ครอบคลุม 3 อำเภอ (เมือง เวียงชัย เวียงเชียงรุ้ง) 9 ตำบล (ริมกก บ้านดู่ นางแล แม่ข้าวต้ม เวียงเหนือ เวียงชัย เมืองชุม ทุ่งก่อ และดงมหาวัน) ลุ่มแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกมีพื้นที่นาข้าว 60,500 ไร่ ครอบคลุมอำเภอแม่สาย 5 ตำบล (โป่งผา แม่สาย เวียงพางคำ ศรีเมืองชุม เกาะช้าง เกษตรกรกำลังกังวลใจเป็นอย่างมากว่าพวกเขาจะยังสามารถใช้น้ำกกสายและรวกในการทำนาปรังที่จะเริ่มต้นขึ้นในเดือนธนวาคมที่จะถึงนี้หรือไม่

3. ดินเพาะปลูกและข้าวนาปรังปนเปื้อน กรมชลประทานตรวจดินเพาะปลูกและเมล็ดข้าวในนาปรังเนื้อที่ 1 แสนไร่ ประจำฤดูกาลผลิต 2568/2569 ที่ปลูกเดือนธันวาคม 2568 เก็บเกี่ยวเดือนพฤษภาคม 2569 พบว่าในดินเพาะปลูกและเมล็ดข้าวมีสารหนูและตะกั่วเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในการบริโภค โดยในนาข้าวลุ่มแม่น้ำกกมีสารหนูในเมล็ดข้าวจำนวน 7 จุดจาก 20 จุด มีสารตะกั่วในเมล็ดข้าวจำนวน 1 จุด ส่วนในนาข้าวลุ่มแม่น้ำสายและแม่น้ำรวก มีสารหนูในแปลงดินของเกษตรกรเกินค่ามาตรฐานจำนวน 11 จุด จาก 20 จุด มีสารหนูในเมล็ดข้าวจำนวน 16 จุด จาก 20 จุด และมีสารตะกั่วจำนวน 1 จุด

4. เกษตรกรถูกกดราคาและระงับการปลูก จากปัญหาแม่น้ำปนเปื้อนที่เกษตรกรต้องใช้น้ำเพื่อการเพาะปลูก ส่งผลกระทบด้านลบต่อการเกษตรมากขึ้น มีรายงานจากกลุ่มเกษตรกรในหลายพื้นที่ถูกพ่อค้ากดราคาสินค้า เนื่องจากกลัวปัญหาผลผลิตปนเปื้อนสารโหละหนัก นอกจากนี้เกษตรกรในหลายพื้นที่ยังถูกระงับการปลูกพืชเศรษฐกิจส่งออกอีกด้วย ยกตัวอย่างเช่น ข้าวโพดหวานและกระเจี๊ยบเขียวเป็นต้น

5. ผู้บริโภคเสี่ยงรับเอาสารโลหะหนักจากอาหารปนเปื้อน สืบเนื่องจากผลการตรวจสอบการปนเปื้อนในผลผลิตออกมาล่าช้าเกินกำหนดระยะเวลาการเก็บเกี่ยว และขาดข้อมูลแสดงแหล่งกำเนิดสินค้า ส่งผลให้ผู้บริโภคขาดข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการเลือกซื้อสินค้า และมีความเสี่ยงบริโภคสินค้าเกษตรที่ปนเปื้อนสารโลหะหนักสะสมในร่างกายในท้ายที่สุด

6. กรมอนามัยออกคำเตือนการบริโภคปลา กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุขออกคำเตือนให้ประชาชนในลุ่มแม่น้ำกกและแม่น้ำโขงงดการบริโภคเครื่องในปลา เนื่องจากตรวจพบสารโลหะหนักสะสมปริมาณมาก งดบริโภคสัตว์หน้าดินในแม่น้ำ เช่นกุ้งและหอย เนื่องจากเสี่ยงสะสมสารโลหะหนักจากตะกอนดินที่ปนเปื้อน รวมถึงงดบริโภคปลาซ้ำชนิดเป็นระยะเวลาติดต่อกัน เพื่อหลีกเลี่ยงการสะสมสารโลหะหนักจาการบริโภคสัตว์น้ำในแม่น้ำที่ปนเปื้อน

7. จังหวัดเชียงรายยกระดับเฝ้าระวังคุณภาพแม่น้ำสาย เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2569 จังหวัดเชียงรายได้ออกประกาศให้ประชาชนงดใช้แม่น้ำสายในการอุปโภคและบริโภคโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นการปรุงอาหาร ผลิตน้ำแข็ง น้ำดื่ม ล้างผัก จับสัตว์น้ำ ตลอดจนเลี่ยงใช้แม่น้ำสายอันอาจทำให้สารโลหะหนักเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งย่อมรวมถึงการใช้น้ำในการเพาะปลูกด้วย