ฝรั่งเศสกำลังเจอการประท้วงของนักเรียนมัธยมที่ใหญ่ที่สุดในรอบหลายสิบปี การชุมนุมเริ่มจากโรงเรียนในย่านยากจนชานกรุงปารีส ไม่ถึงสองสัปดาห์ก็ลามไปหลายร้อยโรงเรียนทั่วประเทศ ถึงคืนวันเสาร์ที่ 3 ตุลาคม 2026 ตามเวลาไทย สถานการณ์ยังไม่สงบ และกลุ่มนักเรียนนัดออกมาชุมนุมใหญ่อีกครั้งในวันอังคารที่ 6 ตุลาคม
จุดเริ่มต้นอยู่ที่ชานกรุงปารีส
การประท้วงเริ่มเมื่อวันที่ 17 กันยายน ครูส่วนหนึ่งของโรงเรียนมัธยมแซ็งเตกซูว์เปรี (Lycée Saint-Exupéry) ในเมืองเครเตย (Créteil) จังหวัดวาล-เดอ-มาร์น (Val-de-Marne) ผละงานประท้วงเพราะขาดครูหลายวิชา ขาดพยาบาล และขาดนักสังคมสงเคราะห์ วันรุ่งขึ้นนักเรียนเอาถังขยะมาปิดหน้าโรงเรียนเพื่อสนับสนุนครู คลิปแพร่ในโซเชียลมีเดีย โรงเรียนอื่นในจังหวัดแซน-แซ็ง-เดอนี (Seine-Saint-Denis) และพื้นที่รอบปารีสจึงทำตาม
วันที่ 29 กันยายน สหภาพนักเรียนมัธยม USL เรียกร้องให้ปิดโรงเรียนประท้วงทั่วประเทศ ตรงกับวันที่ข้าราชการนัดหยุดงาน ซึ่งกระทรวงมหาดไทยนับผู้ร่วมได้ราว 206,000 คน ส่วนสหภาพแรงงาน CGT นับได้ราว 300,000 คน หลังจากนั้นม็อบลามไปถึงมาร์แซย์ (Marseille) น็องต์ (Nantes) สตราสบูร์ก (Strasbourg) ลีล (Lille) ตูร์ (Tours) มงเปลีเย (Montpellier) แรน (Rennes) ลียง (Lyon) และตูลูส (Toulouse) วันพฤหัสบดีที่ 1 ตุลาคม ซึ่งหนักที่สุด กระทรวงมหาดไทยระบุว่ามีสถานศึกษาได้รับผลกระทบ 1,027 แห่ง
นักเรียนเรียกร้องอะไร
นักเรียนต้องการครูเพิ่ม ห้องเรียนที่ไม่แออัด และอาคารเรียนที่ใช้การได้ บางห้องมีนักเรียน 32 ถึง 35 คน หลายวิชาไม่มีครูสอนมาตั้งแต่เปิดเทอม และบางโรงเรียนไม่มีน้ำดื่ม ความไม่พอใจพุ่งขึ้นเมื่อรัฐบาลแถลงร่างงบประมาณปี 2027 เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม งบการศึกษาเพิ่มขึ้นเพียง 1.7% เป็น 65,530 ล้านยูโร ต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ รัฐมนตรีศึกษาธิการ เอดูอาร์ เฌฟเฟรย์ (Édouard Geffray) อ้างว่าจำนวนนักเรียนลดลง ด้านสหภาพครูชี้ว่าปีนี้รัฐบาลยุบตำแหน่งครูไปแล้ว 3,256 ตำแหน่ง
ปะทะรุนแรง ทั้งไฟ แก๊สน้ำตา และกระสุนยาง
หลายพื้นที่มีการเผาถังขยะ ตั้งเครื่องกีดขวาง และยิงพลุใส่ตำรวจ ตำรวจตอบโต้ด้วยแก๊สน้ำตาและกระสุนยาง ห้องโถงของโรงเรียนเนลสัน แมนเดลา (Lycée Nelson-Mandela) ที่น็องต์ถูกไฟไหม้ เสียหายกว่า 2 ล้านยูโร ที่เมืองแบลฟอร์ (Belfort) วัยรุ่นอายุ 17 ปีถูกจับข้อหาพยายามฆ่า หลังตำรวจนอกเครื่องแบบถูกรุมทำร้าย ส่วนที่ตูร์ เด็กชายอายุ 16 ปีสูญเสียการมองเห็นตาขวา อัยการระบุว่าบาดแผลเข้ากับลักษณะกระสุนยางชนิด LBD
รัฐมนตรีมหาดไทย โลรองต์ นูเญซ (Laurent Nuñez) ระบุว่าวันศุกร์ที่ 2 ตุลาคมมีผู้ถูกจับ 1,747 คน รวมตั้งแต่วันจันทร์กว่า 5,000 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้เยาว์ เฉพาะวันพฤหัสบดีมีตำรวจบาดเจ็บกว่า 300 นาย เฌฟเฟรย์ระบุว่านักเรียนบาดเจ็บราว 170 คน บุคลากรบาดเจ็บอย่างน้อย 65 คน ในจำนวนนี้เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน 40 คน โรงเรียนกว่า 100 แห่งเสียหายหนัก และวันศุกร์ต้องปิดโรงเรียนราว 400 แห่ง
รัฐบาลกล่าวหาพรรค LFI
นายกรัฐมนตรี เซบาสเตียง เลอกอร์นู (Sébastien Lecornu) เผยว่าหน่วยข่าวกรองแจ้งที่ประชุมวิกฤตว่าพรรคซ้ายจัดลา ฟร็องส์ แด็งซูมีส์ (La France Insoumise: LFI) ใช้ม็อบนี้เป็นเครื่องมือทางการเมือง ฌ็อง-ลุก เมล็องชง (Jean-Luc Mélenchon) ผู้นำพรรคปฏิเสธ และขอให้ผู้ชุมนุมใช้สันติวิธี บรูโน เรตายโย (Bruno Retailleau) ผู้สมัครประธานาธิบดีพรรครีพับลิกัน เสนอให้พิจารณายุบพรรค LFI ส่วนรัฐมนตรียุติธรรม เฌราลด์ ดาร์มาแนง (Gérald Darmanin) สั่งอัยการลงโทษอย่างเข้มงวด และให้ผู้ปกครองรับผิดชอบค่าซ่อมความเสียหาย
ม็อบเริ่มจากถิ่นผู้อพยพ
ม็อบครั้งนี้จุดติดในชานเมืองที่มีผู้อพยพหนาแน่นที่สุดของฝรั่งเศส สถาบันสถิติแห่งชาติ (INSEE) ระบุว่าผู้อพยพคิดเป็น 31.6% ของประชากรแซน-แซ็ง-เดอนี สูงที่สุดในฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่ เทียบกับค่าเฉลี่ยประเทศ 10.1% จังหวัดนี้ยังมีอัตราความยากจน 28.4% สูงสุดในแผ่นดินใหญ่ ส่วนวาล-เดอ-มาร์นซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นมีผู้อพยพ 22.7% ผลสำรวจ TeO2 ของ INSEE และ Ined พบว่าในกลุ่มอายุ 18-59 ปี ผู้อพยพ 44% และลูกของพ่อแม่ผู้อพยพทั้งสองคน 48% ระบุว่าตนเป็นมุสลิม เทียบกับ 10% ของประชากรทั้งประเทศ
อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีตัวเลขทางการระบุเชื้อชาติหรือศาสนาของผู้ประท้วง เพราะกฎหมายฝรั่งเศสห้ามเก็บข้อมูลลักษณะนี้ ข้อมูลที่มีจากตำรวจนครบาลปารีสคือ ผู้ถูกจับในเขตปารีสและปริมณฑล 824 คน 85% เป็นผู้เยาว์ และ 90% ถูกจับในจังหวัดที่ตนอาศัยอยู่ ฝ่ายขวาจึงหยิบประเด็นผู้อพยพขึ้นมาเอง จอร์แดน บาร์เดลลา (Jordan Bardella) ประธานพรรคขวาจัดรวมชาติ (RN) เขียนว่าภาพตำรวจหญิงถูกรุมทำร้ายในปารีสเป็นผลจากความหละหลวมและการรับผู้อพยพจำนวนมหาศาลมาหลายสิบปี เอริก เซมมูร์ (Éric Zemmour) หัวหน้าพรรค Reconquête เรียกเหตุรุนแรงนี้ว่าเป็นพันธมิตรระหว่างซ้ายจัดกับพวกอันธพาล ขณะที่ฝั่งซ้ายมองตรงข้าม นักเรียนหญิงวัย 15 ปีในโอแบร์วีลีเย (Aubervilliers) บอกรอยเตอร์ว่ารัฐไม่ลงทุนในชานเมือง เพราะเหยียดทั้งชนชั้นและเชื้อชาติ ทั้งนี้ ม็อบได้ลามไปถึงเมืองที่ไม่ใช่ย่านชานเมือง มหาวิทยาลัยราว 30 แห่ง และโรงเรียนชั้นนำใจกลางปารีสอย่างหลุยส์-เลอ-กรองด์ (Louis-le-Grand) และอ็องรี-กาทร์ (Henri-IV) ด้วย
จับตา 6 และ 17 ตุลาคม
หลังเข้าพบเฌฟเฟรย์เมื่อวันศุกร์ ผู้แทนนักเรียนบอกว่ารัฐบาลยังไม่มีมาตรการที่จับต้องได้ จึงนัดชุมนุมองก์ที่สามทั่วประเทศในวันที่ 6 ตุลาคม สหภาพครูอย่างน้อยหกแห่ง สหภาพนักศึกษา และสหพันธ์ผู้ปกครองประกาศร่วมด้วย ในโซเชียลมีเดียยังมีการชวนออกมาชุมนุมใหญ่วันเสาร์ที่ 17 ตุลาคม พร้อมเรียกให้ขบวนการเสื้อกั๊กเหลืองกลับมา ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นราวหกเดือนก่อนเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2027 รัฐบาลของเอมานุเอล มาครง (Emmanuel Macron) จึงเจอแรงกดดันหนักขึ้นทุกวัน
แหล่งอ้างอิง
As students call for act three, can France's school protests keep momentum? (RFI)
https://rfi.my/D6I9
Riot police clash with students as education protests rage in France (BBC)
https://www.bbc.com/news/articles/ck3r5dxxwqzpo
High school students in Paris' deprived suburbs spark national protest movement (NBC News/Reuters)
https://www.nbcnews.com/world/europe/high-school-students-paris-deprived-suburbs-spark-national-protest-rcna601264
France: 400 schools closed as student protests continue (DW)
https://p.dw.com/p/5NctQ
Cr.The History Now
: 0 ใบ
: 0 ใบ
My Locker