อย่างเมื่อวานผมโพสต์รูปแมว แมวมันเอาหน้ามาส่องคนตอนขี้
ผมไปก็อปปี้มาจากเพจนึง แล้วเขียนแคปชั่นว่า "กูขี้อยู่!"

จริงๆรูปแค่นี้ยอดไลค์ผมจะมีคนไลท์แค่หลักสิบแค่นั้นแหละ
ยิ่งโพสต์แบบไม่หวังเอนเกจอะไรด้วย โพสต์ตอน2ทุ่ม (คนเริ่มเตรียมตัวนอนแล้ว)
ยอดไลค์ตอนเที่ยงคืนก็หลักสิบเกือบๆร้อย (ถือว่าเยอะมากแล้ว)

แต่วันนี้ผมตื่นบ่ายเปิดมือถือมาเขร้.. ยอดไลค์4,000
ยอดแชร์อีกเยอะเลย

สิ่งนี้เคยเกิดกับผมอยู่นะแต่ไม่บ่อย หลายๆปีมีหน
แต่ก็สงสัยว่าเฟสบุ๊คมันทำงานยังไง เรียกคนมายังไง

ช่วยแชร์ความรู้หน่อยครับ เพราะผมสงสัยนานแล้วแต่หาคำตอบไม่ได้

กลไกที่น่าจะเกิดขึ้น

ช่วงแรก Facebook ส่งให้กลุ่มเล็กก่อน
เริ่มจากเพื่อนหรือผู้ติดตามบางส่วน ไม่จำเป็นต้องเป็นทุกคน ระบบจะดูว่าคนกลุ่มแรกตอบสนองอย่างไร เช่น หยุดอ่านข้อความ กดไลก์ เปิดดูความคิดเห็น แชร์ หรือส่งให้เพื่อน Facebook ใช้กิจกรรมของผู้ใช้เป็นสัญญาณเพื่อคาดเดาว่าแต่ละคนสนใจเนื้อหาประเภทใด

โพสต์ของคุณได้ “ความเร็ว” สูงผิดปกติ
สมมุติปกติโพสต์คุณมีคนเห็นช่วงแรก 300 คนและได้ 20 ไลก์ แต่รูปแมวอาจได้ 70 ไลก์พร้อมแชร์หลายครั้ง ระบบจึงมองว่า:

“คนกลุ่มแรกชอบโพสต์นี้มากกว่าค่าเฉลี่ยของเจ้าของบัญชี”

จากนั้นจึงทดลองส่งให้วงที่สองซึ่งใหญ่ขึ้น หากวงที่สองยังตอบรับดี ก็ขยายต่อเป็นวงที่สามและวงที่สี่ จนหลุดจากคนที่ติดตามคุณโดยตรง ไปถึงคนที่ระบบคิดว่าน่าจะชอบแมว มุกห้องน้ำ หรือโพสต์ตลกสั้น ๆ

ทำไมรูปนั้นจึงระเบิด

รูปแมวกับข้อความ “กูขี้อยู่!” มีองค์ประกอบที่เหมาะกับการแพร่กระจายมาก ได้แก่

เข้าใจมุกได้ภายในประมาณหนึ่งวินาที
ไม่ต้องรู้จักเจ้าของโพสต์ก็ขำได้
คนเลี้ยงแมวรู้สึกว่า “บ้านกูก็เป็น”
ส่งต่อให้เพื่อนได้โดยไม่ต้องอธิบาย
คำบรรยายสั้น ตรง และเข้ากับสีหน้าหรือท่าทางแมว

จุดสำคัญจึงอาจไม่ใช่จำนวนไลก์อย่างเดียว แต่คือ ยอดแชร์ต่อจำนวนคนเห็นในช่วงแรก เพราะการแชร์ทำให้โพสต์เข้าสู่วงเพื่อนของคนอื่น และปฏิกิริยาของเพื่อนเหล่านั้นอาจทำให้ระบบขยายต่ออีกทอดหนึ่ง

Facebook ยังพัฒนาระบบแนะนำให้เข้าใจความสนใจของคนเร็วขึ้น และพยายามนำเสนอเนื้อหาที่ใหม่และตรงกับความสนใจมากขึ้น แม้ผู้ชมจะไม่ได้ติดตามผู้สร้างโดยตรงก็ตาม

แล้วทำไมตอนเที่ยงคืนยังไม่เยอะ แต่ตื่นมาถึง 4,000?

นี่เป็นรูปแบบปกติของโพสต์ที่กำลังไต่ระดับครับ

เวลา 20.00–24.00 น. อาจเป็นเพียงช่วง “เก็บข้อมูลรอบแรก” เมื่อมีคนแชร์ไปหลายวง โพสต์จะค่อย ๆ กระจายต่อในตอนดึกและเช้าวันใหม่ คนที่เปิด Facebook ตอนเช้าหรือช่วงพักจึงเห็นโพสต์พร้อมกันมากขึ้น

ดังนั้นกราฟอาจไม่ได้เพิ่มเรียบ ๆ แบบ:

20 → 40 → 60 → 80

แต่อาจเป็น:

20 → 70 → 300 → 1,200 → 4,000

เพราะแต่ละการแชร์สร้างจุดเริ่มกระจายใหม่ และระบบแนะนำก็อาจเข้ามาช่วยเพิ่มการมองเห็นด้วย

เวลาโพสต์ไม่ได้ตัดสินทุกอย่าง

สองทุ่มไม่ได้ถือว่าสายเกินไปเสมอ โดยเฉพาะโพสต์ตลกที่ดูง่าย คนจำนวนมากยังเล่นโทรศัพท์ก่อนนอน และโพสต์ที่มีแรงตอบรับดีสามารถถูกนำกลับมาแสดงในวันรุ่งขึ้นได้ ระบบไม่ได้เรียงทุกอย่างตามเวลาล้วน ๆ แต่จัดลำดับตามโอกาสที่ผู้ใช้แต่ละคนจะสนใจและมีปฏิสัมพันธ์

ยอดไลท์

ทำไงครับ