ผมคิดมานานและว่าตอนนี้ไทยเป็น Stagflation แบบแปลกๆ และน่าจะแย่กว่ายุคต้มยำกุ้งด้วยซ้ำ แต่ไม่รู้จะอธิบายยังไง เลยจะลองยกโมเดลนี้มา

สมัยก่อน เวลาหยุดยาวที ถ้าผมอยู่บ้านที่เมืองใหญ่แห่งหนึ่งของภาคอีสานมันจะไม่มีของกิน หรือหาซื้อยากมาก

1 ร้านค้าปิด เพราะลูกน้องกลับ ตจว หมด หรืออยากอยู่กับที่บ้านรวมญาติ

2 คนไทยยังไม่รู้จักการกักตุนหรือต้องเตรียมอะไรเยอะแยะ ถ้าจะกินเหล้า ไม่มีกับแกล้มก็ไปหาเม็ดมะขามมาคั่ว ไปฆ่าไก่บ้านนั้นบ้านนี้มา ยังพอมีพื้นฐานของการผลิตในครัวเรือนย่อย ไม่มีน้ำมัน เกลือก็หยิบยืมข้างบ้าน ครอบครัวราชการแบบผมก็ต้องมีปลากระป๋อง มาม่า ติดบ้านไว้บ้าง ซึ่งตอนผมเป็นเด็กมันตื่นเต้นดี

3 แน่นอนอย่าว่าแต่ร้านค้า เขียงหมู แผงผักก็ปิดด้วย ตลาดประจำจังหวัดคือโล่งมาก ร้างเลยดีกว่า

อันนี้เปรียบไปก็เหมือนยุคต้มยำกุ้งหรือปี 40 ก่อนหน้านี้เรามี supply แค่ในประเทศ ซึ่งการผันผวนของค่าเงินทำให้การผลิตสินค้าของ supplier เหล่านั้นทำหน้าที่ไม่ได้ ก็เหมือนแม่ค้าหยุดขายของ คนไม่มีจะแดรกก็ต้องเก็บผักข้างบ้านกิน ข้าวของก้แพงขึ้นมาก ยิ่งขาดแคลนก็ยิ่งมีคนฉวยโอกาสขึ้นราคา

มันกลายเป็นเรื่องของการขาดแคลนสินค้าที่จะนำมาอุปโภคบริโภคด้วย ไม่ใช่แค่ว่าคนตกงานเพราะ(นายจ้าง)คนรวยล้มอย่างเดียว

เครือที่รอดอย่างสหพัฒน์ ตอนนั้นก็ออกสินค้าเจาะตลาดคนได้รับผลกระทบขึ้นมา เน้นราคาถูก ขายง่าย คุ้มค่า ผมถึงยังภูมิใจที่ใช้ของเครือนี้มาจนถึงทุกวันนี้(ถึงจะไม่ได้ซื้อหุ้นเขาอ่ะนะ)

แต่มันมีข้อดีคือ พอวิกฤติผ่านไป กิจการไทยที่แม้จะถูกต่างชาติซื้อไปบางส่วนก็ยังกลับมาได้

ทีนี้ลองมาเทียบสมัยนี้ เวลาผมกลับบ้านผมรู้สึกว่ามันสะดวกสบายกว่าเดิมมาก เราไม่ต้องตุนอะไรมีแม๊คโครตุนให้ พวกลูกจ้างมีการผลัดเวรกันหยุดจนไม่มีปัญหาคนขาด

เราถูกสปอยล์โดยระบทุนนิยมจนไม่ต้องผลิตอะไรเองทีบ้านได้อีก แม้แต่ผักบุ้งที่จะเอามาผัด ถ้าอาหารฝืดเคือง ตอนนี่ก็มีอยู่แต่ในตลาด ไม่ต้องพูดถึงไก่ มะขาม มะม่วง กล้วย อันนี้พูดถึงคนที่มีเงินเดือนส่วนใหญ่ของประเทศ

เปรียบไปก็คือ วิกฤติได้เกิดขึ้นแล้ว พ่อค้าแม่ค้าไทยที่เป็นเครื่องจักรของเศรษฐกิจ หยุดหรือชะลอการผลิตไปเยอะแล้ว แต่เรายังถูกสปอยล์ด้วยสินค้าสำเร็จรูปและวัตถุดิบที่มาจากจากจีนล้วนๆ

ก็คือในท่ามกลางวันหยุดยาว เราไม่รู้สึกอะไรเพราะเรามีแม๊คโคร

ซึ่งมันก็เป็นคำตอบของกระทู้ล่างที่ว่าทำไมเราขาดดุลย์จีนเยอะ เพราะตอนนี้จีนกำลังบอนไซเรานั่นเอง

ปัญหาที่ตามมา ตอนนี้ก็เห็นแล้วว่ามีแน่ๆ โครงการสิทธิ์รักษาถ้วนหน้าที่ถูกเอามาจากภาษีตอนที่พ่อค้าแม่ค้าเรายังทำงาน ตอนนี้ันเป็นภาระไปแล้ว จำนวนราชการที่เยอะเกินไปในระบบ(แมร่งไม่รู้ไปกองกันแถวไหน ฝ่ายพลเรือนทำงานสายตัวแทบขาด) การเก็บภาษีที่ไม่ได้ตามเป้าจนต้องขึ้น VAT การเก็บค่าไฟฟ้าจากโรงงานไม่ตามเป้าเพราะปิดไปเยอะและใช้โซลาร์เซลล์จากจีนที่ไทยแทบไม่ได้ภาษีอะไรเลย

มันมาแน่ต้มยำกุ้ง แต่ตอนนี้คือเวอร์ชั่นหมาล่า

ประเทศที่เน้นการผลิตเป็นหลัก สุดท้ายก็จะแพ้ประเทศที่มีกำลังการผลิตมากกว่า ผลิตมากต้นทุนลดลง พอเหลือก็เอาไปส่งออก มาบ้านเราต้อนรับอย่างดีด้วยภาษีนำเข้า 0% ผู้ผลิตในประเทศก็ตายหมด คงต้องบอกว่าพวกตัวใหญ่ๆในประเทศนำพาประเทศมาถึงจุดนี้ จะด้วยรู้หรือไม่ก็ตาม

โทษคนรุ่นผมนี่แหละ สุดท้ายก็ไม่สามารถสร้างบริษัทนวัตกรรมอะไรได้เหมือนไต้หวันหรือเกาหลีญี่ปุ่น กลับมาอยู่กับปรัชญาแห่งความสุขวนไปวนมา

นวัตกรรมอะไรก็ไม่มีขายเพราะเราเป็นชาติที่ไม่ให้ความสำคัญกับเรื่อง Research

การเมืองก็แย่รัฐไม่มีธรรมาภิบาลใครมันจะอยากเอาเงินมาลงทุนในประเทศที่หน่วยงานรัฐเรียกเก็บเงินใต้โต๊ะอยู่ตลอดเวลา

กลุ่มทุนใหญ่ก็เน้นสูบเงินในประเทศแล้วหอบเงินไปลงทุนในต่างประเทศที่มีอนาคตทางเศรษฐกิจที่ดีกว่า

กรรมตามสนองนั่นแหละ
เพราะวางโครงสร้างมาเพื่อให้ถือครองทรัพยากรแค่บางกลุ่ม ไม่กระจายความเจริญให้เท่าเทียม สุดท้ายแผลมันก็แตก เพราะไม่เคยแก้โครงสร้าง มาเพื่อครอบครองไม่ใช่มาเพื่อกระจายความเจริญ
ชาวบ้านอย่างเราก็ดูแลตัวเองตามบุญตามกรรมไป อนาคตไม่มีทางดีกว่านี้อยุ่แล้ว


ไทยตอนนี้ ไม่ได้เข้าใกล้จุดกลับตัวด้วยซ้ำ ยังทรุดได้อีกเยอะ
ประเทศมันเหมือนติดเชื้ออะไรซักอย่าง ที่พอจะตาย ก็ได้วัคซีนมายื้อใว้ พอหมดฤทธิ์ยา อาการก็กำเริบ
แล้วตอนนี้วัคซีนหมดคลังแล้ว

ชาติเราแข่งขันกับชาติอื่นยากจริงๆ ติดกับดัก พัวพันไปทุกมิติ ตั้งแต่ปัญหาปากท้อง ยันปัญหาโครงสร้าง

คนที่มาบริหารประเทศเน้นแต่ประโยชน์ส่วนตัว เข้าแบ่งเค้กกัน ปัญหาเดิมที่ต้องแก้ ก็ไม่แก้ แถมสร้างปัญหาเพิ่มอีก(แก้ปัญหาด้วยการสร้างปัญหา)

คุณภาพคนเป็นช้อยสุดท้ายที่ถูกให้ความสำคัญ
พอคนไม่มีศักยภาพ คนเก่งๆก็หนีไปทำงานเมืองนอก ภาพรวมก็เละสิ ไม่มีอะไรถ่วงประเทศได้นอกจากคนอีกแล้ว

ผมคิดมาตลอดว่าอนาคตไทยจะเดินตามรอยประเทศอะไร มันมีความคล้ายเวเน และอินโด ตรงที่ประเทศพังเพราะประชานิยม ระบบหน่วยงานของรัฐพังทุจริต คอรัปชั่น โดนชาติเพื่อนบ้านแทรกซึมโครงสร้าง และเศรษฐกิจประเทศ
แล้วก็คล้ายญี่ปุ่น คือ lost decade ประชากรลดเรื่อยๆ ขาดแรงงาน อุตสาหกรรมโลกเก่าค่อยๆตาย
(แล้วเราแก่ก่อนรวย หนี้เยอะ ตายช้าอีก)

ถ้าจะหวังให้ไทยฟื้น หรือเจอจุดกลับตัว ต้องปฏิรุประบบราชการทั้งหมด(การคอรัปชั่นคงไม่มีทางหมดไป แต่ก็จางลงบ้าง)
แล้วผลักดันให้เอกชนสร้าง New s curv.

ยกระดับภาคเกษตรไปสู่ Food Tech หรือแม้แต่ภาคบริการที่มีมูลค่าเพิ่มสูง แต่หัวใจสำคัญไม่ใช่แค่ ตัวเลข FDI สวยๆ เราต้องผูกเงื่อนไขให้มูลค่าเพิ่มตกในประเทศให้ได้ ทั้งการบังคับใช้ซัพพลายเออร์ในไทย การถ่ายทอดทักษะเทคโนโลยี และการตั้งศูนย์ R&D ในบ้านเรา ให้เราได้ประโยชน์ มีงานดีๆเกิดขึ้นในเมืองไทย

โจทย์ที่แท้จริงของเศรษฐกิจไทยไม่ใช่การทำให้มูลค่าของสินค้าวิ่งผ่านประเทศเยอะๆ แต่คือการทำให้มูลค่าเหล่านั้น ตกอยู่ภายในประเทศให้มากที่สุดครับ

ในระบบทุนนิยมประเทศเศรษฐกิจดีคือ เงินเข้า>เงินออก ซึ่งมี 2 แบบ

- ดึงดูดการลงทุน เช่น us ต่อให้ขาดดุลการค้าแต่เม็ดเงินก็ไหลเข้า แต่ตามมาด้วยหนี้บาน
- ส่งออกมากกว่านำเข้า เช่น จีน ได้ดุลเยอะแต่ค่าเงินจะค่อยๆแพง > ค่าแรงขึ้น > สูญเสียการแข่งขัน และก็จะติดกับดักรายได้ปานกลางถ้ากระโดดขึ้นไปดึงดูดการลงทุน(สร้าง pioneer) ไม่ได้

ไทยเราก็คือจีนย่อส่วนที่สร้าง pioneer ไม่ทันก่อนแก่, gpd ไทยโตต่ำกว่าภูมิภาคและแพ้เงินเฟ้อตลอด อีกความหมายก็คือประเทศค่อยๆจนลง

เมื่อ "เค้กชิ้นหลัก" มันไม่โตหรือเริ่มหดลง แต่"ผู้กินเค้ก" มันมีมากขึ้น คุณคิดว่า "ผู้แบ่งเค้ก" เค้าจะแบ่งอย่างเดิมมั้ยล่ะ ชนชั้นกลางรู้สึกมั้ยครับว่าเราจนลง เราอยู่ในสภาพแวดล้อมได้ยากขึ้น ซึ่งมันก็ยิ่งทำให้ไทยส่งออกได้น้อยลงไปอีก เพราะชนชั้นกลางไม่สามารถขยับตัวเองไปเป็นผู้ส่งออกได้ "เค้กชิ้นหลัก" มันก็เลยยิ่งขาดวัตถุดิบยิ่งขึ้นไปอีก

โครงสร้างรัฐอ้วนขึ้น คนมากขึ้น แต่พวกเราจ่ายให้พวกเค้าได้น้อยลง รัฐก็เลยต้องหาทางดิ้นรนขายอำนาจ/ทรัพยาการที่มีให้กับคนที่ยินดีจ่าย(จีนเทา/โรงงานจีน/ทุนใหญ่) ดีกว่ามารอภาษีที่ไม่มีหวังว่าจะได้(และต้องแบ่ง)

ถามว่าประเทศมีหวังมั้ย ผมอยากให้มี แต่ส่วนตัวผมคิดว่าไม่มี เราเลยจุดเลี้ยวกลับไปแล้ว มุมของของข้าราชการ/นายทุน/สถานบันที่ไปหวังกับการขายอำนาจหน้าที่/ทรัพยากรโดยตรง โดยไม่หวังเงินจากภาษีแล้ว เค้าดูถูกเรานะครับ มันเป็นมุมมองแบบยุคสมบูรณายาสิทธิราชย์ เค้ามองเราเป็นแค่ชนชั้นที่ต่ำกว่า

และผมคิดว่าประเทศนี้วันนึงมันจะถึงจุดแตกหักอย่างแน่นอน

ก็ขาใหญ่ในบ้านเรารวยเพราะหากินกับพื้นฐานชีวิตประชาชน ไม่ได้สร้างอะไรใหม่ๆในเชิงเทคโนโลยีแต่อย่างใด ถ้าจะบอกว่าพัฒนาด้านการเกษตรก็พูดยากอีก เพราะมันก็เหมือนย่ำอยู่กับที่มาสักพักล่ะ มีแค่แบบเล็กๆน้อยๆ ไม่สามารถเอาไปอวดอะไรชาวโลกได้หรอก อุตสาหกรรมเข้ามาผลิตในบ้านเรา เราก็เรียนรู้แต่ไม่ได้ต่อยอดแต่อย่างใด จนจะหนีไปหมดล่ะ เพราะอะไร เพราะรัฐบาลไม่เคยกำหนดยุทธศาสตร์ประเทศในเรื่องนี้เลย มีชัดเจนแค่ยุคชาติชายมั้งแค่นั้นจริงๆ

เพราะประเทศ “เรา” ไม่ใช่ประเทศอย่างนั้นอย่างนี้

เพราะประเทศ “เรา“ ไม่สนับสนุนอย่างนั้นอย่างนี้

เพราะประเทศ ”เรา“ เอื้อประโยชน์อย่างนั้นอย่างนี้


คนที่นำทาง กำหนดนโยบายคือใคร สว??? กกต??? รัฐบาล???

ใครเป็นเลือกรัฐบาล???

คนที่พาประเทศมาจุดนี้ ส่วนนึงถ้าไม่ใช่คุณ ก็คนที่คุณเดินผ่าน ใช้ชีวิตด้วยทุกๆ วันนั้นแหละ
ถ้าไม่โทษกัน ไม่พยายามแก้ไขกัน เอาแต่ยอมรับความแตกต่างที่ไม่สนความถูกต้อง

โชคดีละกัน

ผมไม่ค่อยเข้าใจคอนเซปแนวคิดที่อธิบายเลยแฮะ ไม่ค่อยได้อ่านเรื่อง eco มากนัดเลยไม่ค่อยเข้าใจเท่าไหร่

แต่คือโอเค ผมเห็นด้วยแหละ การที่ทุนจีนเข้ามาเยอะเกินไปมันสร้างผลเสีย อันนี้ทราบดี

แต่ตัวอย่างที่ยกมาเช่น ความคับคั่งของตลาด พ่อค้าแม่ค้าลดลง มันพูดมา มันเป็นแค่ส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจไม่ใช่รึ

ซึ่งการที่เรา คลั่งจีน ซื้อสินค้าเค้าเยอะ ปล่อยทุนจีนทำอะไรชิวๆ มันเป็นการปล่อยเงินออกประเทศ สูญเสียโอกาสสร้างงานในชาติ อันนี้จริง

แต่ประเทศมันก้ยังคงจุดแข็ง เช่น การท่องเที่ยว ที่น่าจะยังดีสุดในอาเซียน หรือ การส่งออกสินค้าที่ไทย ก้น่าจะทำได้ดีระดับนึงอยู่ไม่ใช่รึ

มันก้จะเอาไปเข้าสมการเงินเข้าบวกลบเงินออกประเทศ ซึ่งถ้าจุดแข็งตรงนั้นยังไม่พังและยังทำเงินได้ดี ชาติจะยังไม่ล้ม

แต่ถ้าจะคุยเรื่องจำนวนคนตกงานมากขึ้น จนรู้สึกว่าเห็นได้ชัด

ผมมองว่า มันเป็นเรือ่งของการเปลี่ยนโครงสร้างของอาชีพของคนในชาติมากกว่า ที่ต้องใช้เวลา และรัฐบาลต้องให้ความใส่ใจ ในการผลักดันสายอาชีพที่ถูกต้อง

ส่วนการล้มหายตายจาก ผู้ค้าปลีกรายย่อย เป็นเรื่องปกติและอาจจะเรียกได้ว่า เป็นกลไกที่เลี่ยงไม่ได้ก้ได้นะ ในยุคปัจจุบัน

เพราะทุนนิยม แข็งแกร่งขึ้นทุกวัน ซึ่งผมก้ไม่ได้มองว่ามันเป็นเรื่องของ คนรวยรังแกคนจน หรอกนะ

บางที ทุนนิยม มันได้รับการผลักดัน เพราะมันจำเป็นต้องโต เพื่อเพิ่มศักยภาพ ให้ในประเทศสามารถแข่งขันกับต่างชาติได้ ก็เป็นได้

ที่ต้องถามจริงๆคือ คบจีนเนี่ยมันมีข้อดีอะไรบ้าง หรือ มันไม่มีข้อดีเลย มีแต่เสียอย่างเดียว

ผลประโยชน์ของสินค้า หรือ บริษัทจีนที่มาตั้ง มาช่วยนำเงินเข้าให้ประเทศขนาดไหน มันหักล้างเงินออกประเทศได้มากแค่ไหน

การซื้อสินค้าจีนหรือเอาเงินให้พี่จีนเยอะ มันทำให้ได้สินค้าที่คุณภาพถือว่าพอได้ ราคาดี เวลารวดเร็ว

มีผลทำให้เพิ่มศักยภาพการส่งออกไทยในภาพรวมได้เยอะ จริงรึเปล่า

ทุกอย่างมี 2 ด้านอะ ถ้ามันแย่ทุกอย่าง ภาพแย่ๆที่เราเห็นมันจะชัดเจนกว่านี้อีก อันนี้ผมยังว่า ประเทศมันยังพอปรับปรุง ปรับเปลี่ยนได้หลายอย่างอยู่

ก่อนจะหาวิธีแก้ปัญหา มีใครสักคนยอมรับกันรึยังว่ามันมีปัญหาจริงๆ

ถ้าไม่มี ก็แสดงว่ามันไม่เป็นปัญหาครับ (หรือเขาอาจจะตั้งใจให้มันเป็นแบบนี้ก็ได้)

ปัญหาในอนาคต ก็ให้คนในอนาคตมาแก้เอาก็แล้วกัน ตอนนี้หยิบอะไรได้ก็หยิบๆไปก่อน

โครงสร้างเศรษฐกิจไทยมาจาก 2 เครื่องจักรหลักคือ ภาคการผลิต (เป็นฐานการผลิตใน Brand ต่างประเทศทั้งเสื้อผ้า, Electronics, รถยนต์) และท่องเที่ยว

Trend โลกตอนนี้สินค้าที่ทำกำไรได้ดีและเติบโตคือกลุ่มธุรกิจ : AI (Chips. Rams, Data Center, Software) / ยา / และพลังงาน (น้ำมัน, ก๊าซธรรมชาติ. แร่ต่างๆ) ซึ่งบ้านเราไม่มีเทคโนโลยีอะไรเป็นของตัวเองในสินค้ากลุ่มนี้เลย

กลุ่มรถยนต์ และ Electronics ไทยก็เป็น Old Technology Hard Disk Sata รุ่นเก่า, รถยนต์สันดาป พวงมาลัยขวาอีก

ภาษาเราที่เราพูดไทย ภูมิใจความเป็นไทย แต่มันเป็นภาษาที่คนใช้น้อย ไม่เหมือนภาษาหลักของโลก English, Chinese, Spainish, French และ Arabic มันเลยทำให้การเข้าถึงตลาด, แหล่งความรู้ มีข้อจำกัดมาก

ประเทศไทยเรายังมีปัญหารัฐบาล, Coruption ทุกระดับตั้งแต่รัฐจนถึงประชาชน (ไม่จ่ายภาษีถูกต้อง, จ่ายแปะเจี๊ยเข้าโรงเรียน, จ่ายใต้โต๊ะต่างๆ) จนเป็นวัฒนธรรมกันไปหมดแล้ว

Mind Set ของคนก็อยากสบาย อยากประสบความสำเร็จเร็ว ทำกำไรเร็ว ทำให้การลงทุนระยะยาว การทำ R&D พัฒนาสิ่งต่างๆที่ต้องใช้เวลา มันไม่เกิดขึ้นในประเทศนี้

อีกอย่างที่เป็นปัญหามากๆคือ Mind Set ที่ปลูกฝังไว้ว่า "เด็กเก่งต้องเรียนหมอ" ทำให้คนเก่งของไทย 95%++ เลือกเรียนหมอ
ทำให้คนเก่งไปกระจุกตัวอยู่ในอุตสาหกรรมการแพทย์อย่างเดียว เราไม่มีคนเก่งมากพอจะมาดันกลุ่มอุตสาหกรรมอื่นๆ มันไม่สมดุล ต่างจากประเทศอื่นๆ ที่คนเก่งๆ กระจายตัวอยู่ในหลายสายกลุ่มอาชีพ

ปัญหาใหญ่มาก และใช้เวลานานเป็น Generation ถ้าจะแก้
เมื่อ 50 ปีก่อน เกาหลีใต้ กับ ไทยก็พอๆ กันนะครับ ปัจจุบันเค้าหนีเราไปไกลแล้ว แสดงว่ามันมีหนทางพัฒนาอยู่ที่เราจะทำไหม และอดทนเพียงพอที่จะเห็นการพัฒนานั้นไหม

ผมจะตั้งต้นจากจุดที่คุณยอมรับก่อนแล้วกันนะ
- สมการ GDP คือ GDP = C + I + G + (X - M) ซึ่งคุณเข้าใจถูกว่า ถ้า X > M ก็ถือว่าเงินเข้ายังมากกว่าเงินออก
- เงินจากธุรกิจท่องเที่ยวถือว่าเป็นการส่งออก และถูกต้องท่องเที่ยวยังถือว่าทรงๆประมาณ90%ของช่วงก่อนโควิด แต่80% ของเงินที่ได้จากการท่องเที่ยวไปลง 5 จังหวัดใหญ่ กรุงเทพฯ, ภูเก็ต, ชลบุรี(พัทยา), เชียงใหม่ และสุราษฎร์ธานี(สมุย) ซึ่งเงินมันไหลไปหานายทุนเป็นหลัก เช่นเชนโรงแรมข้ามชาติ,การบิน
>>> ดังนั้นท่องเที่ยวประเทศได้เงินจริง แต่เงินส่วนใหญ่จะไหลไปหากลุ่มทุน ยอมรับตรงนี้ก่อนนะ
- พวกโรงงานอันนี้คุณเข้าใจแล้วว่ามันล้มเพราะมันไม่มีนวัตกรรม ผมข้ามละกัน แต่พื้นฐานคือภาคอุตสาหกรรมเงินไหลไปชนชั้นกลาง+sme มากกว่าภาคการท่องเที่ยว ดังนั้นถ้าอันนี้แย่ชนชั้นกลางจะแย่ด้วย
- จะเห็นได้ว่าไม่ว่ารูปแบบไหนเงินก็ไหลไปหากลุ่มทุนมากกว่าทั้งนั้น และไม่ใช่แค่เราเป็นทุกประเทศ แต่สิ่งที่แตกต่างกันคือรัฐ(ผู้มีหน้าที่บังคับใช้กฏหมายของไทย) มักสร้างความได้เปรียบให้กลุ่มทุนมากขึ้นไปอีก เช่น กลต.ไม่กำกับเรื่องปั่นหุ้น/ผลประโยชน์ทับซ้อน, หลีกเลี้ยงภาษี, การออกใบอนุญาต, การให้บริการสาธารณะ

- สรุปคือที่ประเทศไทยเป็นอยู่คือ ปัญหา2มาตราฐาน ที่มันถ่างความเหลื่อมล้ำมากขึ้นเรื่อยๆ ตัวเลขระดับบนอาจจะยังโอเค แต่ฐานรากแย่ เงินมันก็ไม่หมุนในประเทศ(คนรวยคนจนมันก็กินพอๆกัน) เพราะเงินไปอยู่ที่ทุนใหญ่แต่พอทุนใหญ่เลิกลงทุนในไทย(เพราะการบริโภคในประเทศหด) และไปเลือกการนำเข้าจากจีนเข้ามาขายแทน มันก็ยิ่งไปกันใหญ่ เพราะตามมาด้วยการจ้างงานลดลง

ถามว่าไทยอยู่ในจุดที่ล่มสลายแล้วยัง ก็ต้องตอบว่ายัง แต่ตอนนี้เราสไลด์ลงหน้าผาแล้วมันมีแต่จะลงมันขึ้นกลับมาไม่ได้แล้ว

จะโทษก็โทษคนยุคก่อนนั่นแหละ ไม่คิดจะมีอะไรเป็นของตัวเอง ไม่สร้างนวัตกรรม มีแต่ฐานการผลิต มันง่ายไงตัวเอง(คนเซ็น)ได้ตัง ที่เหลือก็จัดการกันไป ตัดภาพไปเกาหลีใต้ มาเล เห็นแล้วเสียดายเวลา รถไฟความเร็วสูงที่เป็นความหวังจะกระจายความเจริญก็หายไปเพราะ... เหนื่อยจะพูด

ของแพงไม่พอ คนไม่มีเงินด้วย คนส่วนใหญ่ในประเทศที่เป็นฐานพีระมิดกำลังจะล่มก่อนซึ่งจะกำลังลามขึ้นไปบนยอด รอบนี้ของจริงยิ่งกว่าต้มยำกุ้ง