22 พฤษภาคม 2557
ประยุทธ์ทุบโต๊ะ ประกาศยึดอำนาจ รัฐประหารครั้งที่ 13 ของไทย
.
เป็นเวลา 12 ปีแล้ว นับจากวันที่ 22 พฤษภาคม 2557 ที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ซึ่งมี พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นหัวหน้าคณะ ทำการรัฐประหารยึดอำนาจจากรัฐบาล หลังจากเกิดวิกฤตการเมืองยาวนานกว่า 6 เดือน ตั้งแต่ตุลาคม 2556 ที่มีการประท้วงเพื่อคัดค้านร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) นิรโทษกรรม ต่อเนื่องไปจนถึงการชุมนุม กปปส. เพื่อ ‘ปฏิรูปก่อนเลือกตั้ง’ จนนำไปสู่การรัฐประหารครั้งที่ 13 ในประวัติศาสตร์ไทย
.
ย้อนกลับไปในช่วงการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทย ปี 2554 พรรคเพื่อไทยชนะการเลือกตั้ง และจัดตั้งรัฐบาลใหม่โดยมี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี แต่ทันทีที่มีความพยายามออก พ.ร.บ.นิรโทษกรรม ฉบับ ‘เหมาเข่ง’ เปลี่ยนหลักการจากการนิรโทษกรรมประชาชนในคดีการเมือง กลายเป็นการนิรโทษกรรมทุกคนทุกฝ่าย รวมถึง อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี, สุเทพ เทือกสุบรรณ รองนายกรัฐมนตรี กระทั่ง ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ก็เกิดการประท้วงต่อต้านการเสนอกฎหมายร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมฯ เป็นวงกว้าง ก่อนจะพัฒนามาเป็นคณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงปฏิรูปประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (กปปส.) นำโดยสุเทพ เทือกสุบรรณ อดีตเลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์ นับตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2556 เป็นต้นมา
.
กระทั่งในเดือนธันวาคม 2556 ยิ่งลักษณ์ตัดสินใจยุบสภาผู้แทนราษฎร และกำหนดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไปในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2557 แต่ไม่สามารถเลือกตั้งได้ เนื่องจากถูกผู้ประท้วงต่อต้านรัฐบาลขัดขวางการเลือกตั้ง ศาลรัฐธรรมนูญจึงเพิกถอนการเลือกตั้งในวันที่ 21 มีนาคม 2557 ขณะเดียวกัน ยิ่งลักษณ์และคณะรัฐมนตรี ซึ่งมีคดีโยกย้าย ถวิล เปลี่ยนศรี เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ก็มีอันต้องพ้นจากตำแหน่ง ส่งผลให้ นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นผู้ปฏิบัติราชการนายกรัฐมนตรีแทน
.
วันที่ 20 พฤษภาคม 2557 พลเอกประยุทธ์ในฐานะผู้บัญชาการทหารบก ประกาศใช้กฎอัยการศึกทั่วราชอาณาจักร และจัดตั้งกองอำนวยการรักษาความสงบเรียบร้อย (กอ.รส.) รวมถึงออกคำสั่ง 12 ฉบับ ไม่กี่วันหลังมีเหตุกราดยิงผู้ชุมนุม กปปส. ที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เมื่อเช้ามืดวันที่ 15 พฤษภาคม 2557 จนมีผู้เสียชีวิต 2 ราย และบาดเจ็บอีกจำนวนมาก
.
วันที่ 21 พฤษภาคม 2557 กอ.รส.ประกาศเรียกตัวแทนจาก 7 ฝ่ายเข้าร่วมประชุมที่สโมสรกองทัพบก ประกอบด้วย รัฐบาล กปปส. แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) พรรคเพื่อไทย พรรคประชาธิปัตย์ สว. และคณะกรรมการการเลือกตั้ง เพื่อหาข้อสรุปในการก้าวผ่านวิกฤตการณ์ทางการเมือง โดยมีผู้บัญชาการเหล่าทัพเป็น ‘คนกลาง’ นั่งรับฟัง
.
อย่างไรก็ดี ในวันที่ 22 พฤษภาคม หลังจากการประชุมไม่สามารถหาข้อสรุปได้ และชัยเกษม นิติสิริ ในฐานะหัวหน้าตัวแทนฝ่ายรัฐบาล ยืนยันว่ารัฐบาลจะไม่ลาออก พลเอกประยุทธ์จึง ‘ทุบโต๊ะ’ ก่อรัฐประหาร และสั่งจับกุมคณะรัฐมนตรี รวมถึงผู้เข้าร่วมประชุมทั้งหมด ยกเว้น ฝ่าย สว. และ กกต. ไปกักขังยังหน่วยทหารหลายพื้นที่ทั่วประเทศ ซึ่งหลายคนถูกมัดมือ ปิดตา คลุมหัว เอาปืนจี้ พร้อมทั้งมีการประกาศตั้ง คสช. ยึดอำนาจรัฐบาลรักษาการทันที
.
ทั้งนี้ คสช.ให้เหตุผลการรัฐประหาร เช่น มีความขัดแย้งทางความคิดการเมืองอย่างรุนแรง ระบบปกติไม่สามารถแก้ไขปัญหาทางการเมืองได้ การชุมนุมทางการเมืองส่งผลกระทบต่อชีวิตประชาชน มีการทุจริตคอร์รัปชัน ปรากฏกองกำลังติดอาวุธในพื้นที่ชุมนุม รวมถึงมีขบวนการหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ
.
หลังจากยึดอำนาจ คสช.ประกาศให้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 2550 สิ้นสุดลง และมีพิธีสนองพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งพลเอกประยุทธ์เป็นหัวหน้า คสช. นำไปสู่การประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2557 ซึ่งให้มีสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ทำหน้าที่แทนสภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา และรัฐสภา ก่อนสภาจะมีมติเลือกพลเอกประยุทธ์เป็นนายกรัฐมนตรี ในวันที่ 21 สิงหาคม 2557
.
ครั้งหนึ่ง พลเอกประยุทธ์เคยให้สัมภาษณ์กับนิตยสารไทม์ว่า “การตัดสินใจยึดอำนาจเป็นการตัดสินใจที่ยากที่สุดในชีวิต ต้องใช้เวลามากกว่า 6 เดือนเพื่อตัดสินใจ ไม่ได้ตั้งใจไว้ล่วงหน้าว่าจะทำการรัฐประหาร เพียงแต่ไม่สามารถปล่อยให้ประเทศชาติเสียหายไปมากกว่านี้”
.
อย่างไรก็ตาม สุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการ กปปส.เปิดเผยว่า ได้พูดคุยกับพลเอกประยุทธ์อย่างต่อเนื่องผ่านแอปพลิเคชันไลน์ นับตั้งแต่ตนเองยังดำรงตำแหน่งเป็นรองนายกรัฐมนตรี รับผิดชอบในการจัดการกับคนเสื้อแดงเมื่อปี 2553 และก่อนรัฐประหารไม่นาน พลเอกประยุทธ์ไลน์มาหาว่า “คุณสุเทพ คุณกับมวลมหาประชาชน กปปส.เหนื่อยเกินไปแล้ว ต่อไป ขอเป็นหน้าที่กองทัพบกที่จะทำภารกิจนี้แทน”
.
ผลพวงจากการรัฐประหารครั้งนี้ ทำให้มีผู้ที่ตัดสินใจ ‘ลี้ภัย’ ไปต่างประเทศจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็น สุรชัย ด่านวัฒนานุสรณ์ (ปัจจุบันหายสาบสูญ คาดว่าเสียชีวิต), สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล, วัฒน์ วรรลยางกูร, จรัล ดิษฐาอภิชัย และจารุพงษ์ เรืองสุวรรณ ขณะที่ฝ่ายต้านรัฐประหารจำนวนมากในประเทศถูกจับกุม ดำเนินคดี กำหนดให้ความผิดบางประเภทต้องขึ้นศาลทหาร ตามประกาศ คสช. อีกทั้งยังใช้อำนาจตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญชั่วคราว 2557 ให้คำสั่งของหัวหน้า คสช.ถือเป็น ‘ที่สุด’ หัวหน้า คสช.ไม่ต้องมีความรับผิดชอบใดๆ และมีอำนาจโดยสมบูรณ์
.
เมื่อปี 2564 ที่ผ่านมา The Momentum สัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้อง และได้รับผลกระทบจากการรัฐประหารครั้งนั้น 7 คน โดยจรัล ดิษฐาอภิชัย หนึ่งในผู้ลี้ภัยจากการรัฐประหารของ คสช.ระบุว่า การรัฐประหารครั้งนี้ มีเป้าหมายสูงสุดอยู่ 2 ประการคือ 1. เพื่อหยุดกระแสวิพากษ์วิจารณ์พระมหากษัตริย์ 2. เพื่อบ่อนทำลายพรรคการเมืองขั้วตรงข้าม
.
ขณะที่ ไพบูลย์ นิติตะวัน ซึ่งในเวลานั้นดำรงตำแหน่งเป็น สว.สรรหา ระบุว่า พลเอกประยุทธ์ก็ไม่ต้องการจะยึดอำนาจอยู่แล้ว เพราะว่าเป็นห่วงหลายเรื่อง แต่เพื่อแก้วิกฤตสุญญากาศทางการเมือง พลเอกประยุทธ์มีความจำเป็นในการทำรัฐประหาร และไม่มีทางเลือกอื่น...
.
ภาพ: AFP
.
ที่มา เพจ TheMomentum