เรื่องเริ่มจากเมื่อวาน ผมเบื่อๆเลยขับรถเข้าไปในกลางเมือง ห่างจากบ้านผมราวๆ 10 โล ภาพที่เห็นคือต่างจากช่วงผมเด็กอายุ 6-12 ขวบช่วงปี 44-50 มากร้านดังๆตึกดังๆเจ๊งประกาศ ขาย เซ้ง เช่า คนบางตา ไม่คึกคัก ผมเลยไปนั่งกินนมอุ่นกับขนมปัง คนน้อยมาก ส่วนมากมีเเต่วัยรุ่น พ่อค้าแม่ค้าแถวบ้านก็บ่นกับปิดไปหลายร้านเเล้ว

ใหนจะร้านที่สินค้าดันไปชนกับรายใหญ่ อย่างพวกร้านขายทีวี ตู้เย็น เฟอร์นิเจอร์ อันนี้น่าจะจังหวัดที่ผมอยู่จังหวัดใหญ่คนเยอะ ร้านใหญ่มาเปิดแทบทุกแบรนด์ ส่วนวันนี้ไปตลาดเจอแม่ค้านั่งนินทากัน ว่าคนนี้เป็นหนี้กี่บาท คนใหนเป็นหนี้ หนีหนี้ ผมเริ่มรู้สึกกลัวละว่าจะหากินยากกว่านี้

แถวบ้านท่านล่ะ และมีทางเอาตัวรอดยังไงครับ
อ้ออีกอย่างที่ผมแปลกใจคือ ทำไมวัยรุ่นหลายคนน่าจะอายุุน้อยกว่าผม ถึงมีเงินเล่นรถ ยุโรป กับ MPV ตัวแพงเขาทำมาหากินอะไรในสภาวะที่คนรอบข้างผมบ่นแบบนี้

เงียบมากครับ ตอนนี้หวังแค่ว่ามันเป็นเดือนสงกรานต์คนใช้เงินตอนกลับ ตจว.กันหมดแล้วลุ้นอีกทีเดือนต่อไป

ก่อนนี้ผมเดินตลาดเย็นของเหลือบาน พอรีเซทเดือนใหม่ของเกลี้ยงตลาดเลยเหลือไม่กี่เจ้าอั้นจากสงกรานต์มา

แถวผมก็มีแต่ ปล่อยเช่า กับ ขายเต็มไปหมด มันอยู่รอดได้แค่บางธุรกิจที่ไม่โดนผลกระทบจาก ชอปปี้และติ๊กตอก

เป็นหนี้กันเยอะจริงๆครับ ยิ่งคนที่แบบพ่อแม่เป็นครูลงทุนให้ลูกกู้เงินเปิดกิจการ(ซึ่งแม่ผมเป็นครู ทำให้เพื่อนสมัยเด็กผมเป็นกลุ่มนี้เยอะ) ตีไป90%เลยเจ๊ง แต่ละคนเป็นหนี้กัน 10m ขั้นต่ำ บางคนไป 30m ถ้าไปทำพวกปั้มน้ำมัน

ผมว่าที่ซึมส่วนหนึ่งเพราะเข้ายุคเปลี่ยนมือด้วย คนรุ่นเรา(gen y)ไม่ค่อยทำกิจการเท่าไหร่เทียบกับรุ่นพ่อ พอเราไปทำบริษัทกันเยอะ รายใหญ่ก็เลยค่อยแข็งแรงกว่ารายย่อยมาก ค่อยๆมาทำงานของรายย่อยมาก(เพราะคนทำงานเยอะ + รายย่อยไม่ค่อยทำ) พอรุ่นพ่อเราแก่+เจอโควิด+วิกฤติน้ำมันมา หลายคนหักดิบเลิกทำเลย เพราะแก่แล้ว+ลูกไม่มาทำต่อ

อย่างผมตอนนี้มาทำกิจการต่อจากครอบครัว ในวันที่มา กิจการ3อย่างรวมกัน(ปั้มน้ำมัน, รีสอท, สวนปาล์ม+ยาง) ยังไม่เท่าเงินเดือนผมเลย(ตอนนั้นผมเงินเดือน 140k) ถึงตอนนี้จะฟื้นกลับมาแล้วแต่เงินก็ถึงตัวผมไม่ได้ต่างจากงานประจำมาก แต่คิดดีๆคือมันเลี้ยงคน 50 คน เทียบกับงานประจำที่เลี้ยงคนได้แค่คนเดียว

แล้วคิดดูว่ามีอีกกี่คนที่มีศักยภาพจะทำกิจการที่เลี้ยงคน 50 คนได้ แต่เค้าเลือกทำงานที่เลี้ยงคนแค่คนเดียว พอรวมๆกันหลายๆบ้านเงินมันเลยไหลไปถึงคนรากหญ้าน้อยลงมาก เพราะรากหญ้าไปเอาเงินจากทุนใหญ่ไม่ได้อยู่แล้ว

แต่อย่าคิดว่ารอดกันนะครับ วันนี้รากหญ้าตายหมด เราก็หมดความหมายกันเพราะทุนใหญ่ก็จะไม่รู้จะจ้างเราไปทำไม

ดูรถที่วิ่งตอนกลางคืน ถ้าเงียบคือใช่

ตอนนี้ สภาพคล่องของคนชั้นกลางและรายย่อย ถูกสูบกลับขึ้นไปกองอยู่ที่ยอดพีระมิด ทำให้เงินฝืดขึ้น สังเกตุจากค่าเเรงไม่ขึ้น แต่ค่าบริการ สินค้า ค่าครองชีพโดดไปไกลแล้วครับ

พวกSME และคนทำธุรกิจรายย่อย ก็ถูกแพลตฟอร์มบีบให้ทำสงครามตัดราคา เพื่อแย่งชิงยอดขายที่ลดลง ทำให้ไม่มี Margin เหลือพอที่จะไปขึ้นเงินเดือนให้ลูกจ้าง และพอเงินตึงมือ หรือบางคนตกงาน มันให้กำลังซื้อหดตัว

SMEมันเป็นกลไกกระจายสภาพคล่องได้ดีที่สุด เพราะกำไรของ SME มักจะถูกจ่ายออกไปเป็นค่าจ้างและค่าใช้จ่ายในท้องถิ่นครับ

หากรากหญ้าตายไม่มีกำลังซื้อ ทุนใหญ่จะไม่มีที่ระบายสินค้า เมื่อยอดขายตก ทุนใหญ่ก็จะเริ่มเฉือนเนื้อ คือการเลิกจ้างคนระดับจัดการหรือผู้เชี่ยวชาญที่มีค่าตัวแพงครับ

อาชีพอะไรที่ทำง่าย ได้เงินใว ซัพพลายจะล้นจนราคาเฟ้อ เช่น ขายอาหาร กาแฟ ไรเดอร์ taxi ของชำ ขายonline

แต่ผมไม่กลัว ยังไงชนชั้นบนๆไม่ปล่อยให้ระบบทุนนิยมล่มแน่นอน
รากหญ้าคือฐานผู้บริโภคที่ใหญ่ที่สุดครับ เงินคนกลุ่มนี้หมุน เปลี่ยนมือกันใวมาก

คึกคักมากครับ แต่เฉพาะร้านนะครับ

กทม ยังซึมเลย ตึกแถวข้างทางที่เคยเปิดร้านต่างๆปิดติดป้ายขายเซ้งเพียบ เดินตลาดร้านที่เคยขายดีหมดเร็ว

ขนาดไปตอนสายของยังเหลือเพียบ ยิ่งต่างจังหวัดคงไม่ต้องพูดถึง

ช่วงนี้ซึมทุกปีครับ เป็นปกติเลย ปีที่แล้วช่วงนี้ก็มีกระทู้แบบนี้เหมือนกัน จะดีขึ้นก็เดือนมิถุนานู่น เหตุเพราะสงกรานต์+กำลังจะเปิดเทอม แต่ปีนี้พิเศษหน่อยตรงที่น้ำมันแพง

ส่วนตัวผมทำโรงงาน ขายของให้ต่างชาติเลยพอรู้ว่ากำลังซื้อต่างชาติ เท่าเดิมหรือมากขึ้นนิดหน่อย แสดงว่าที่เห็นซบเนี่ยเพราะปัจจัยในประเทศล้วนๆ

อีกอย่างที่เริ่มเห็นจากปีที่แล้วคือคนทำงานในระบบน้อยลงมาก โรงงานผมขาดคนหนักมาก ทำโอทีกันแทบทุกคน คนเข้ามาใหม่ก็ไม่ทน บางคนมาใหม่อยู่ได้ครึ่งวันก็ไปแล้ว

คนเดี๋ยวนี้หันไปค้าขายมากขึ้น พอคนขายมากขึ้นก็แย่งกันเอง เพราะลูกค้าเท่าเดิม (หรือน้อยกว่าเดิมเพราะไปขายเอง)

ส่วนตัวผมอาจจะ bias เพราะกิจการขาดคน แต่ทุกคนรู้กันหมดว่าตอนนี้เศรษฐกิจแย่ การกลับมาทำงานในระบบในช่วงนี้ อย่างน้อยก็การันตีรายได้ที่แน่นอน ไม่ต้องไปลุ้นกับการค้าขายหรอก ถ้าอยากทำ ทำเป็นรายได้เสริมดีกว่า ถ้าทำเป็นรายได้หลักช่วงนี้ยังไงก็ไม่รอด

ก่อนหน้านั้นผมคิดแบบนั้นนะ คิดว่าเค้าน่าจะค่อยๆเบามือลงละ แต่พอเจอผลเลือกตั้งครั้งนี้แล้วกลัวเกิดเคสเลวร้ายสุดจริง วิธีแก้ปัญหาแทบทุกอย่างมันกระเทือนฝั่งนั้นหมด ถ้าไม่แตะแล้วไปใช้วิธีเดิมคือกู้มาหวังผลจากการลงทุนโครงการใหญ่ซึ่งถ้ามันซ้ำรอย eec นี่ผมว่าเราจมลึกเลย ช่วงหลังโครงการอสังหาเจ้าสัวหลายโครงการก็มีอาการเลื่อนเยอะเลย เจ้าหนี้หุ้นกู้โครงการเจ้าสัวใหญ่หลายคนก็หนาวๆกันนะ

ทำงานในห้างท้องถิ่น หนักจริงครับช่วงนี้ ปกติช่วงหน้าร้อนคนจะเข้าห้างกันเยอะ แต่อยู่ๆพฤติกรรมลูกค้าเปลี่ยนไปเลย น่ากลัวมาก

เราสามารถก้าวข้ามวิกฤตเศรษฐกิจได้ด้วยสายป่านที่ยาวพอ แต่เราจะถูกกวาดล้างถ้าเราตามพฤติกรรมลูกค้าไม่ทัน ต่อให้เศรษฐกิจกลับมาฟื้นตัว 100% แต่ถ้าคนเปลี่ยนวิธีจ่ายไปแล้ว ธุรกิจเดิมก็ไม่มีวันกลับมาเหมือนเดิมครับ

น่าแปลกที่ในสภาวะเศรษฐกิจแย่ คนกลับยอมจ่ายค่าอำนวยความสะดวกอย่างหนัก จะว่าติดขี้เกียจก็ได้ อาชีพไหนแก้ปัญหา สร้างความสะดวกสบาย ย่นเวลาให้คนได้ รวยครับ