จากข่าวการจากไปของ พี่แดนนี่ ศรีภิญโญ ที่เป็นโรคไตวายเฉียบพลันโดยอายุพี่แดนนี่ยังดูไม่ได้เยอะมาก เชื่อว่าหลายท่านอาจเริ่มฉุกคิดแล้วว่า พฤติกรรมเราที่กินแซ่บตลอดเวลามันมีความเสี่ยงที่อาจเกิดโรคและภาวะนี้ไหมนะ

จากที่ได้เคยคุยกับพี่หมอไตประจำรพ.รามคำแหงและทำคอนเท้นต์เกี่ยวกับโรคนี้มาหลายรอบ จะขอรีแคปสั้น ๆ ให้อ่านแล้วเข้าใจง่ายอีกที เรื่องของเรื่องคือ “ไต” มันไม่ใช่อวัยวะที่มีหน้าที่แค่ขับของเสียให้กลายเป็นฉี่อย่างเดียว แต่มันเป็นเหมือนทีมเบื้องหลังที่คอยกรองของเสีย คุมสมดุลน้ำ เกลือแร่ ความดัน และพยุงระบบต่าง ๆ ของร่างกายไว้เงียบ ๆ พอมันเริ่มรวนขึ้นมา ผลกระทบเลยไม่ได้ออกแค่ที่ห้องน้ำ แต่มันลามไปได้ทั้งตัว ตั้งแต่อ่อนเพลีย บวม เหนื่อย หอบ คลื่นไส้ งง ซึม ไปจนถึงภาวะหนักอย่างน้ำท่วมปอดหรือหัวใจทำงานแย่ลงได้

ความน่ากลัวของภาวะไตวายฉับพลัน คือมันเกิดขึ้นได้ในเวลาเร็วระดับชั่วโมงถึงไม่กี่วัน บางคนเกิดจากการติดเชื้อรุนแรง บางคนมาจากภาวะขาดน้ำ ความดันตก เลือดไปเลี้ยงไตไม่พอ บางคนมาจากยา สารพิษ หรืออาหารเสริมที่กินตาม ๆ กันมาโดยไม่รู้ว่ากำลังเอาสุขภาพไตไปแลกกับการรักษาโรคบางอย่างอยู่ โชคดีหน่อยถ้ารักษาทัน บางรายไตอาจฟื้นกลับมาได้ แต่ถ้าอาการหนักมากหรือมาช้า มันก็พาเรื่องไปไกลได้เร็วเหมือนกัน

แล้วอีกเรื่องที่อยากให้จำไว้ให้แม่นคือ คนเรามีไต 2 ข้างก็จริง แต่ไม่ได้แปลว่าพังไปข้างนึงแล้วจะชิลได้ เพราะเวลาเราใช้ชีวิตทำร้ายไต ไม่ว่าจะกินเค็มเรื้อรัง คุมเบาหวานไม่ดี คุมความดันไม่ดี หรือซัดยาแปลก ๆ มั่ว ๆ ระบบร่างกายเรามันไม่ได้จิ้มให้ไตเราพังทีละข้างนะ เวลาโดนของทำลายไต มันจะทำลายพร้อมกันทั้งสองข้าง แค่วันไหนลูกหนึ่งเริ่มแสดงอาการก่อน เราเลยเผลอเข้าใจว่ายังเหลืออีกลูกที่สดใหม่เหมือนเพิ่งออกจากศูนย์ แต่จริงแล้วไม่ใช่เลย

ถ้านึกภาพไม่ออก มันเหมือนหัวเทียนรถ 4 สูบนั่นแหละ เวลาพังเราสามารถเปลี่ยนหัวเทียนใหม่ 1 อันได้ โดยที่ 3 อันยังใช้ของเก่าอยู่ แต่ความจริงก็คือ ถ้าหัวเทียนที่มันเสื่อมตามอายุการใช้งานจริง ถึงเปลี่ยนไป 1 อัน แต่อีกไม่นาน 3 อันที่เหลือก็ทยอยพังตามมาในเร็ววันนี้แหละ ไตของเราก็เหมือนกัน เราไม่ได้มีอะไหล่สำรองแบบเปลี่ยนแล้วจบ โดยเฉพาะในโรคไตเรื้อรัง เนื้อไตที่เสียไปมากแล้วมักเรียกกลับมาเหมือนเดิมได้ยาก สิ่งที่หมอทำได้บ่อยครั้งคือชะลอไม่ให้พังไปกว่านี้ ขั้นเลวร้ายคืออาจโดนตัดไตออกไปข้างนึง โดยที่เหลือไตสภาพร่อแร่ไว้ให้อีก 1 ข้าง ซึ่งก็ไม่รู้ว่าจะพังตามมาในเร็ววั้นนี้เหมือนหัวเทียนมั้ย

แล้วขอพูดเรื่อง “เค็ม” ตรง ๆ เลยนะ เพราะอันนี้คนไทยประมาทกันมาก บ้านเรากินแซ่บ กินโซเดียมเกินกันเป็นเรื่องปกติ ระดับที่ค่าเฉลี่ยยังสูงกว่าที่แนะนำชัดเจน ซึ่งหลายคนยังคิดว่ากินเค็มไม่เป็นไรหรอก เดี๋ยวกินน้ำตามเยอะ ๆ เดี๋ยวมันก็ล้างความเค็มออกจากไตเหมือนเวลาเราล้างปลาเค็มนี่แหละ ฟังดูเหมือนจะใช่ แต่ในโลกจริงการกินน้ำไปชดเชยมันไม่ใช่การล้างบาป น้ำที่ซัดโฮกหลังกินเค็มไม่ได้ช่วยหักล้างความเสียหายจากการกินเค็มเป็นประจำ ถ้ายังอัดเค็มซ้ำ ๆ ไตก็ยังต้องแบกภาระซ้ำ ๆ อยู่ดี

“กินเค็มมาก = ไตทำงานหนักมาก”

ตรง ๆ ง่าย ๆ แค่นั้นเลย โหดแต่จริง

และถ้าวันหนึ่งไตพังจนไปถึงระยะที่ทำงานไม่ไหวจริง ๆ ชีวิตคนคนนั้นจะไม่ได้เปลี่ยนแค่ในผลเลือด แต่จะเปลี่ยนในระดับตารางชีวิตทั้งอาทิตย์ เพราะการฟอกไตแต่ละครั้งกินเวลาเป็นชั่วโมง แถมต้องทำซ้ำหลายครั้งต่อสัปดาห์ บางคนเหมือนต้องยก 3 วันจาก 7 วันในชีวิตไปผูกไว้กับการรักษา ยังไม่รวมเวลาเดินทาง รอคิว ความเหนื่อย และข้อจำกัดอีกสารพัด

เพราะงั้น สิ่งที่พอทำได้ตั้งแต่วันนี้มันอาจไม่ได้หวือหวาเลย แต่สำคัญชิบหาย ได้แก่ ลดเค็มลงจริงจัง อย่าคิดว่าไม่เติมน้ำปลาเพิ่มคือพอ เพราะโซเดียมมันซ่อนอยู่ในของแปรรูป ของจิ้ม ของกินเล่น และเมนูที่ดูเหมือนไม่เค็มด้วย คุมเบาหวาน คุมความดัน ตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ โดยเฉพาะคนที่มีโรคประจำตัว และที่สำคัญคือ อย่าซื้อยา สมุนไพร หรืออาหารเสริมแปลก ๆ มากินเพราะมีคนบอกว่าดี อะไรที่ต้องกินต่อเนื่อง ถามหมอหรือเภสัชก่อนเสมอ ตับกับไตพังมาเยอะเพราะคำว่า “เห็นเขาว่าดี” นี่แหละ

บางโรคมันไม่ได้ส่งเสียงดังตั้งแต่แรก แต่พอมันเอาจริง มันเอาจริงแบบไม่ค่อยเผื่อใจใครเลย ดูแลไตไว้ตั้งแต่วันที่มันยังไม่ร้องขอความช่วยเหลือ นั่นอาจเป็นวิธีที่ใจดีที่สุดกับร่างกายเราแล้ว

สุดท้ายนี้ ก็ขอไว้อาลัยต่อการจากไปของพี่แดนนี่อีกครั้งนะครับ ขอบคุณที่สร้างความสุขตลอดเวลาที่ผ่านมา
.
.
.
.
.
.

.
.





ส่วนหมอศาสดาการกิน low carb - Keto ยอดฟอลเกือบ 200k สนับสนุนบริโภคเกลือ ประชาชนชอบเลยกินของอร่อยแล้วสุขภาพดี

อ่านแล้ว เสียวที่ไตเลย

ผมจะลดการซดน้ำซุปของก๋วยเตี่ยว

แค่ใช้ลิ้นแตะๆ เค็มนิดหน่อยคงไม่เป็นไรมั้ง

งั้นที่น้ำแตกใส่ปากก็ไม่ช่วยสินะ...

และผมผู้ที่กินอาหารจืดมา4ปีกว่า ก็ยังต้องกินต่อไป

ยอมรับว่าโรคใตโหดจริง โครตทรมานชีวิตจัดๆ ฉี่ไม่ออก กินน้ำเยอะไม่ได้ด้วย คุมอาหารเยอะมาก พอๆกับเบาหวาน
และใตเป็นอวัยวะที่ซ่อมตัวเองไม่ได้ ใตเสื่อมทีต้องฟอกเลือดตลอดชีวิต นอนเป็นผัก4ชั่วโมงให้เครื่องมันปั่นเลือด 3วัน/สัปดาห์
ผิวหนังเสื่อมสภาพ นน. หายเกิน10kg ตามแขนที่ปูดจะเต็มไปด้วยเสือดเทียม

อย่างนึงที่โดนการตลาดหลอกกันเยอะก็คือ เครื่องปรุง "Low Sodium" หลายอันใช้การลดโซเดียมแล้วใส่โพแทสเซียมแทน

สุดท้ายไตทำงานเพื่อกรองโพแทสเซียมออกเหมือนเดิม

ถ้าจะดู low sodium ต้องอ่านฉลากดีๆเลยว่าลดโซเดียมล้วนๆ หรือแอบเติมโพแทสเซียมแทน

ซ้ำ

แล้วที่ฮาคือแม่งไม่เค็ม ใส่หนักกว่าเดิมอีกที่นี่ 55+

ความรู้ใหม่เลย

สิ่งที่ควรกลัวคือน้ำตาล เกลือทานแต่พอดีไม่ต้องหยี๋ขนาดนั้น ยิ่งถ้าออกกำลังกายบ่อยๆโซเดียมไม่ได้น่ากลัวและจำเป็นด้วย น้ำตาลต่างหากที่เป็นจุดเริ่มต้นของหายนะ ค่่าเฉลี่ยตาม รพ.ทั่วไป 70-80 เปอร์ทีฟอกไตมาจากโรคเบาหวานนะครับไม่ใช่กินเค็ม ที่เหลือ 20 เปอร์คือ รวมหลายสาเหตุแบบพวกกินเค็มสุดโต่ง ประวัติติดยาเสพติดรุนแรง ประวัติทานส้มตำทุกวัน กรรมพันธ์ถุงน้ำในไตกับโรคไตอื่นๆ ไตวายจากติดเชื้อในกระแสเลือดบลาๆ พูดถึงโรคไตหลักๆกินเค็มไม่ได้เป็นสาเหตุหลัก เบาหวานความดันคือสาเหตุหลัก

- เหมือนคุณกำลังพูดว่าน้ำตาลกินแต่พอดี ไม่ต้องหยีขนาดนั้นสำหรับคนออกกำลังกายอะครับ

- คือน้ำตาลกินมากๆมันไม่ดีอยู่แล้ว เกลือก็เช่นกัน ไม่รู้จะยกเหตุผลเรื่องน้ำตาลขึ้นมาทำไม เหมือนคนบอกค่าเลือดดีทุกตัวยกเว้น LDL แปลว่าสุขภาพหลอดเลือดดี อ้าว แล้วทำไมไม่ให้ดีทุกตัว จะยกเว้นไว้ตัวนึงทำมะเขืออะไร

- เช่นกัน แล้วทำไมไม่กินน้ำตาลกับเกลือให้พอดีๆ จะมายกอีกอย่างเพื่อมากดอีกอย่างเพื่อ

ผมอาจจะสื่อความหมายผิด จะพูดว่าโรคเบาหวานมากกว่าที่เป็นสาเหตุของการฟอกไต กินเค็มมากๆไม่ได้ทำให้ฟอกไต ผมอยู่ รพ.มาไม่ค่อยได้ยินว่ากินเค็มมากจนมาฟอกไตแทบไม่เคยได้ยินเลย เคยอ่านแต่เป็นเบาหวานคุมไม่ได้จนต้องฟอกไตหมายถึงต่อให้กินไม่พอดี<มากเกิน>พอดี ซึ่งจริงๆควรจะพอดี *แค่ยกตัวอย่าง* น้ำตาลก็น่ากลัวกว่าโซเดียมอยู่ดีครับ ยิ่งถ้าไม่ออกกำลังกายเลย น้ำตาลยิ่งทวีx ความน่ากลัวมากกว่าโซเดียมเยอะเลยแหละถ้าเทียบกับสิ่งที่น้ำตาลจะทำให้กับร่างกายคุณ ที่ตอบแบบนี้จะโยงไปหัวข้อของกระทู้ที่เน้นมาทางกินเค็มน่ะครับ ซึ่งผมแค่จะแย้งว่ามันไม่สาเหตุหลักการไตวายและการฟอกไต จะหมายถึง ถ้าเป็นหัวข้อไตวาย ฟอกไต ควรยกน้ำตาล ประเภท และโรคเบาหวานมาเตือนมากว่าถ้าเทียบกับสถิติผู้ป่วยที่โยงไปถึงสาเหตุในการที่ค่าไตต่ำจนต้องเข้าสู่กระบวนการฟอกไตเพราะนี่ต่างหากสาเหตุหลักๆของโรคไต ลองเข้าไปดูสถิติของกระทรวงสาธารณะสุขหรือกูเกิ้ลก็ได้สาเหตุหลักอันดับ 1 ของโรคไตทั่วโลกไม่ได้มาจากการทานโซเดียมเกินพอดีนะแต่คือโรคเบาหวานนะและคนที่มีระดับน้ำตาลสูง

กินน้ำเยอะหลังกินเค็ม
ส่วนใหญ่มันเพราะรู้สึกคอแห้ง
และกระหายน้ำมากกว่า