ทำไมน้ำมันไทยต้องอ้างอิงตลาดสิงคโปร์

1. สิงคโปร์เป็นประเทศที่กลั่นน้ำมันจำนวนมากเพื่อส่งขายนอกประเทศ เพราะการบริโภคในประเทศน้อย จึงมีความเป็นเสรีการค้ามากกว่าการควบคุมโดยรัฐ

2. สิงคโปร์มีความพร้อมด้านการเป็นเจ้าตลาด มีสถาบันการเงิน ช่องทางที่สนับสนุนการเป็ตลาดเสรี

3. ตลาดน้ำมันมี 3 ที่ทั้งโลก ลอนดอน นิวยอร์ค และสิงคโปร์ หมายความว่าทั้งเอเชียใช้ราคาสิงคโปร์ทั้งหมด

4. ตลาดสินค้า และราคาน้ำมันกลางต้องไม่ถูกกลไกของรัฐเข้ามาควบคุมได้ ซึ่งสิงคโปร์ยอมให้น้ำมันเสรีราคา

เมื่อสิงคโปร์มีความพร้อมในการลอยตัวราคาน้ำมันใช้ราคาน้ำมันโดยไม่แทรกแซงราคา จึงนับว่าเป็นการซื้อ-ขายที่ยุติธรรมใช้ยึดถือเป็นราคากลางได้

ประเทศจีน ญี่ปุ่น หรือแม้กระทั้งไทย มีความสามารถในการกลั่นน้ำมันสูงกว่าสิงคโปร์ แต่ใช้เพื่อในประเทศเป็นหลักไม่ได้ทำหน้าที่เพื่อซื้อมาขายไป จึงมีการบีบบังคับราคาซึ่งไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง


ทำไมราคาขายน้ำมันไทยจึงแพงกว่าส่งออก แม้ไทยจะสามารถทำต้นทุนต่ำกว่าได้
1. ราคาขายในไทย มีการเพิ่มต้นทุนขนส่งเสมือนเข้ามา ทำให้ราคาเหมือนไปซื้อมาจากสิงคโปร์ เช่นสิงคโปรขาย 100 บาท ไทยกลั่นได้ 60 บาท แต่ขายจริงประมาณ 95 บาท (*ราคายกตัวอย่าง)

2. ราคา 95 บาทคือราคาที่ต่ำกว่าต้องไปซื้อจากสิงค์โปรมา ทำให้ผู้ขายปลีกน้ำมันตัดสินใจซื้อจากโรงกลั่นไทย

3. ทำไมต่างชาติซื้อได้ที่ 60 บาท เพราะต่างชาติต้องออกค่าขนส่งสินค้าแทนอาจจะทำให้ต้นทุนรวมอยู่ที่ 95-105 บาท ใกล้เคียงตลาดสิงคโปร์


ทำไมไม่ขายให้คนไทยราคาถูกกว่า
1. จูงใจให้โรงกลั่นขายสินค้าให้คนไทย เพราะคนที่ซื้อน้ำมันไปจะขายที่ไหนก็ได้ ไม่แม้แต่จะไม่ขายให้คนไทย

2. คนที่ซื้อน้ำมันในไทย อาจจะไม่ขายให้คนไทย และลักลอบไปขายให้ต่างชาติ เพราะเขายินราคาสิงคโปร์ ที่ขายได้แพงกว่า (Arbitrage)

3. ถ้าขายราคาเดียวกันทั่วโลกซึ่งไทยมีต้ทุนที่ต่ำกว่า ทั่วโลกจะมาขนสินค้าไทยไปขาย ซึ่งทำให้คนไทยไม่มีน้ำมันใช้


ถ้าบวกต้นทุนเสมือนเข้ามาทั้งที่ไม่มีได้มีขนส่งน้ำมันเข้ามา ส่วนต่างจะเข้าโรงกลั่นทั้งหมดหรือไม
1. รัฐบาลมีกลไกที่เรียกว่า "การกำกับดูแลค่าการกลั่น" ที่สังเกตเห็นตัวเลขจริงๆของส่วนต่างค่ากลั่น

2. กำไรอันน้อยนิด
Thai Oil
2568
รายได้ 400,000 ล้าน
กำไร 14,500
กำไร 3.6%

IRPC
2568
รายได้ 280,000 ล้าน
ขาดทุน 3,500 ล้าน
ขาดทุน -1.25%

PTTGC
2568
รายได้ 490,000 ล้าน
ขาดทุน 14,600 ล้าน
ขาดทุน -3.2%

Bangchak
2568
รายได้ 512,000 ล้าน
กำไร 2,800
กำไร 0.55%

Star Petroleum(Chevron)
2568
รายได้ 240,000 ล้าน
กำไร 2,500
กำไร 1.05%

BSRC (Bangchak-Exxon)
2568 ออกจากตลาดหลักทรัพย์ไปแล้ว

การบีบราคาหน้ามืดเป็นเหตุผลหนึ่งที่เหลือแต่ผู้ผลิตชาวไทย
อเมริกาต้องถอนตัวออกแล้วเพราะไม่สามารถสู้กับราคาที่มีกำไรบางเฉียบแบบนี้ได้
หากบีบอีก อาจจะไม่เหลือคนผลิตแล้ว เพราะผลิตไม่คุ้มทุน สุดท้ายได้ใช้ราคาน้ำมันต่างประเทศแบบเพื่อนบ้าน


หากไทยนำเข้าน้ำมันได้ประเทศเดียว เรือผ่านช่องแคบฮอมุซได้ แล้วทำไมน้ำมันราคายังแพง

1. การอ้างอิงราคาสิงคโปร์ เพราะประเทศอื่นยังต้องการน้ำมันราคาตลาดกลางยังสูงขึ้น
2. ถ้าไทยยังขายราคาเดิม ต่างชาติที่ซื้อแพงกว่า จะเหมาไปหมดเพราะเขาอยากได้มากกว่าเรา
3. ถ้าไทยบังคับให้ขายราคาถูก เรือไทย จะไม่เทียบท่าไทยไปเทียบท่าสิงคโปร์แทน เพราะรายได้ดีกว่า
4. ถ้าสิงคโปร์ยอมจ่ายแพงเพื่อปล้นเรือไทย ไทยต้องจ่ายราคาแพงตามเพื่อดึงเรือกลับมา จึงต้องจ่ายราคากลาง
5. โรงกลั่นไทยยังไม่ได้กำไรมากขึ้นเพราะราคาค้าปลีกที่มากขึ้น เนื่องจากต้นทุนขึ้นไปสูงตั้งแต่ก่อนรับเข้ามา




เพื่อรักษาน้ำมันดิบให้เข้าไทย ไทยต้องจ่ายราคาให้ใกล้เคียงราคาตลาด
เพื่อรักษาน้ำมันสุกให้อยู่ในไทย ไทยต้องกำหนดราคาให้ใกล้เคียงราคาตลาด

เหมือนมะม่วงหลังบ้านลูกเต็มต้น แต่แดกไม่ได้ ต้อง ขายไปก่อนให้แม่ค้าล้างให้แล้วไปซื้อกลับมาแดก

ราคาน้ำมันเป็นสิ่งที่แก้ไขยาก
มันไม่ได้แก้ไขง่ายอย่างที่พวกอินฟูหลายคนพูดไปตามโซเชี่ยล
เพราะมันมีการผูกไปหลายอย่าง
ซึ่งหลายครั้งอธิบายไปก็เหมือนแก้ตัว

จริงๆ เรื่องนี้ไม่น่าต้องมาเถียงอะไรกันอะ เอาง่ายๆ เลย

1. เมื่อไหร่ก็ตามที่ขายราคาต่ำ ไม่อิงตลาดสากล แล้วเกิดช่องว่างราคา มันก็จะเกิดการเก็งกำไร arbitrage มีกลุ่มผู้หาผลประโยชน์

2. เคสอ้าง stock เก่า ทำไมไม่ขายราคาเก่า ถ้าแบบนี้ก็แปลว่าเวลาขาลง ทั่วโลกเขาลงกันแล้ว คุณก็ต้องจ่ายแพงต่อไปเป็นเดือนๆ ตาม stock น้ำมัน

จีน ญี่ปุ่น กำหนดราคาน้ำมันอย่างไร

ถ้าภาษาชาวบ้านที่ผมเข้าใจมาตลอดคือ ถ้าสมมุติเราทำราคา ถูกพวกโรงกลั่นจะเอาไปขายให้สิงค์โปหมด เพราะเขารับซื้อแพงกว่าไทย อันนี้ผมเข้าใจถูกไหม ถ้าเอาอันนี้มาคิดแล้วทำไม

มาเลเซีย อินโดนีเซีย พวกนี้ถึงถูกกว่าเรา แล้ว บรูไน ถูกกว่าเยอะต่างชาติจะไม่เหมาของบรูไนไปขายกันหลอออ

จีนมีกำหนด พื้นและเพดานไว้ ห้ามเกิน หากเกินมีส่วนต่างจากกองทุนน้ำมันไปอุดหนุน

ญี่ปุ่นมีการบวกราคาขนส่งเสมือน เช่นเดียวกับไทย และกำหนดเพดานขายไว้ รัฐจะเอาเงินไปอุดหนุนค่าขนส่งเสมือน เพื่อให้ประชาชนรู้สึกว่าจ่ายเงินใกล้เคียงราคาน้ำมันดิบ

จริงๆทุกประเทศมีค่าใช้จ่ายน้ำมันที่ไม่เปิดเผยตรงๆ เพราะประชาชนจะช็อคกับราคาน้ำมัน

แต่ประเทศไทยแสดงตัวเลขโครงสร้างชัดเจน จึงมักถูกหยิบยกมาว่าควรลดเพิ่มตรงไหน

ญี่ปุน มันก็ใช้ราคาตลาดโลก เหมือนเรา นี้แหล่ะ มันซื้อเขาอย่างเดียว

เอาเป็นรายเคส

1 บรูไน ผลิตได้ล้นความต้องการในประเทศ และรัฐบาลแทรกแซงราคา

- บรูไนมีแหล่งน้ำมันขนาดใหญ่ของตัวเอง
- ประชากรประมาณ 4 แสนคนจึงไม่น้ำมันไม่เยอะ
- ผลิตได้ 100,000 บาเรลต่อวัน / บริโภค 20,000 บาเรลต่อวัน
- เหลือใช้งานเยอะจึงส่งออกไปขาย 80%
- บรูไนเป็นสมบูรณาญาสิทธิราชย์ รางวงศ์สั่งการแทรกแซงราคาได้จบที่ 10 บาท ไม่ขยับ


2. มาเลเซีย ใช้กลไกเดียวกันกับบรูไน โดยเอากำไรของ petronas ไปอุดหนุนราคาให้โรงกลั่นตรงๆให้มีราคาถูก
- คนไทยลักลอบไปเติมน้ำมันมาเลย์
- มีน้ำมันเถื่อนจากมาเลย์ไหลเข้าไทย
- รัฐบาลมาเลย์ต้องเสียเงินอุดหนุนให้คนไทยมาเติม ยิ่งเติมรัฐยิ่งขาดทุน
- มีเรือประมงจำนวนมากลักลอบขนน้ำมันไปขายสิงคโปร์
- ตอนหลังเปลี่ยนเป็นตรวจบัตรก่อนเติมน้ำมัน และจำกัดโควต้า

3. อินโดนีเซีย
- บังคับการผลิตในประเทศให้ขายในประเทศ ผสมกับส่วนที่นำเข้าทำให้ราคา ถัวได้ลดลง
- แล้วก็ใช้งบประมาณแผ่นดินตรึงราคา มากกว่างบทุกกระทรวงใหญ่ที่สุดใช้เงินอีก
- จำกัดการเติม เพราะทุกครั้งที่เติมรัฐจ่ายเงินเลี้ยงอยู่

ตอบของมาเลย์ไม่ได้ แต่ตอบของอินโดกะบรูไนได้ครับ

อินโดก็มีกองทุนอุ้มราคาน้ำมันครับ บรูไนก็เช่นกัน บรูไนนี่ subsidise ราคาน้ำมันไปเกือบ 70-80% เลยครับ เพราะว่าทุกวันนี้ผลิตมากกว่าการใช้งานในประเทศครับ ก็ขายมันราคาตลาดนั่นแหล่ะครับ (ใช้ราคา SIMEX ในการซื้อขาย) แต่พอกำไรที่ขายมันได้เยอะพอ เค้าก็เอากำไรตรงนี้มาเข้ากองทุน มาพยุงราคาในประเทศต่อครับผม

เราใช้น้ำมันวันละ 1.4 ล้านบาร์เรล บรูไนใช้ 19,000 บาร์เรลต่อวัน เอาแค่ว่าถ้าต้อง subsidise แค่ 10 บาทต่อลิตร บรูไนอุ้มวันละ 30.4 ล้านบาท ขณะที่เราต้องอุ้ม 2.2 พันล้านบาทต่อวันนะครับ... แค่เดือนเดียวก็อ้วกแล้วครับ 1000 ล้าน vs. 6.6 หมื่นล้านต่อเดือน

ฉะนั้น ไม่ต่างกับเราเลยครับ คอนเซปท์เดียวกัน แค่เค้ารวยกว่าเรา เลยอุ้มได้เยอะกว่าเราครับ

ขอสอบถามหน่อยว่าแล้วทำไมอินโดถึงไม่อิงราคาสิงคโปร์แต่ไปอิงราคาเมกาแทนอะครับ ทั้งๆที่2ประเทศนี้นั่งเรือหากันตลอด

ถ้าผมจำไม่ผิด ก่อนหน้านี้ก็อิงราคาสิงคโปร์มาตลอด จนถึงปีที่แล้วครับ เพราะเรื่องกำแพงภาษีของทรัมป์นั่นแหล่ะ อินโดถึงไปใช้ราคาอ้างอิงจากแหล่งอื่น (ผมไม่แน่ใจว่าใช้ Brent หรือเปล่า แต่ไม่น่าจะใช่ WTI)

อันนี้เพราะอินโดมองว่านำเข้าพลังงานจากสิงคโปร์มากเกินไป จนรู้สึกว่าสิงคโปร์กำหนดราคาในตลาด SIMEX ที่ค่อนข้างเอาเปรียบ เลยหนีไปอิงราคาตลาดอื่น แต่แลกมาด้วยกับการต้องนำเข้าจากทาง US แทนครับ (แล้วก็ดีลลดกำแพงภาษีลง) เห็นว่าจะไปพึ่งพาเมกากะตะวันออกกลางให้เกิน 60% ของจำนวนความต้องการทั้งหมดน่ะครับ แล้วสูตรการกำหนดราคาก็มีของเค้าเองอีกเหมือนกันครับ พอไม่ได้เอาน้ำมันเข้าจากทางสิงคโปร์ ไปเอาจากทางเมกา ก็เลยเปลียนไปใช้ราคาที่ตลาดนั้นแทนครับ

ถ้าใครรู้มากกว่านี้ก็มาเสริมได้ครับ

ราคาน้ำมันนี่อย่างที่คห.บนๆ บอกว่ามันเรื่องยาก ไม่ใช่เรื่องง่าย มันมีหลายส่วน
ภาษีที่จัดเก็บ มันก็กลไกหลักๆ ของเรื่องภาษีนั่นแหละ
คนส่วนใหญ่ อยากได้น้ำมันถูก ออกคห.กันหลากหลาย แต่น้อยคนจะเข้าใจ (ผมก็ไม่ได้เข้าใจทั้งหมด)

ขนาดแค่ในบอร์ดนี้ พอดูเรื่องโครงสร้างราคาน้ำมัน
ยังเสนอว่า "ค่าการตลาด" เก็บไปทำไม ตัดอันนี้ออกก่อนเลย
แต่ค่าการตลาดมันคือกำไรของปั้มค้าปลีก จะให้ตัดเหลือศูนย์ได้ไง