UPDATE: เรย์ ดาลิโอ ชี้ชะตาโลกตัดสินกันที่ช่องแคบฮอร์มุซ ศึกสุดท้ายเดิมพันมหาอำนาจสหรัฐฯ
.
ท่ามกลางสงครามและความขัดแย้งที่ดำเนินอยู่ การเปรียบเทียบสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในปัจจุบันกับเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ มักช่วยให้เรามองเห็นภาพอนาคตได้ชัดเจนขึ้น
.
เรย์ ดาลิโอ มหาเศรษฐีนักลงทุนและผู้ก่อตั้ง Bridgewater Associates ผู้หลงใหลในประวัติศาสตร์เศรษฐกิจโลก เขามองว่าสงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านในครั้งนี้ มีจุดชี้ขาดที่ชัดเจนและเป็นที่เห็นพ้องต้องกันในหมู่นักยุทธศาสตร์ระดับโลก นั่นคือ “ทุกอย่างขึ้นอยู่กับว่าใครเป็นผู้ควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ”
.
ช่องแคบแห่งนี้ไม่ใช่แค่เส้นทางเดินเรือ แต่คือเส้นเลือดใหญ่ของเศรษฐกิจโลก และนี่คือ ศึกตัดสิน ซึ่งดาลิโอใช้คำว่า Final Battle ที่จะกำหนดทิศทางของระเบียบโลกใหม่
.
https://thestandard.co/ray-dalio-hormuz-strait-us-fate/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBExT2c4T3NZR2VuQWdlbWJScXNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR6Gwv3i009GVQ5HOxy_xDox6PI-91dLrOIf4dbpoHYWo0qkAwgKlR4hzL-xig_aem_CwuIzznUXy4mSvI01K8ANg

ก่อนเริ่มสงคราม ตอนที่ทรัมป์ยิงถล่มฆ่าผู้นำอิหร่าน ตอนนั้นไม่รู้คาดการณ์ล่วงหน้าว่าจะกลายมาเป็นถึงตอนนี้หรือเปล่า

ผมว่า ทรัมป์คิดว่าฆ่าผู้นำอิหร่านแล้วระบอบการปกครองจะล้ม เหมือนเวเนซุเอลา แต่มันไม่ใช่เหมือนอย่างที่ทรัมป์คิดเพราะระบอบมันสามารถขึ้นมาแทนกันได้หมดเหมือนตัด 1 หัว
แล้วงอก 2 หัว การฆ่าโซเลมานีไม่ได้ทำให้ระบอบอิหร่านล่มสลายตามที่บางคนหวัง จนนำมาสู่ความตึงเครียดในยุคการเปลี่ยนผ่านผู้นำสูงสุดในปี เมกาก็ยังได้เปรียบในสงคราม แต่จะพ่ายแพ้ในเกมเศรษฐกิจ ทรัมป์ไม่คิดว่าอิหร่านจะกล้าปิดช่องแคบฮอร์มุซ

คือทรัมป์มันไม่ได้อยากจะโจมตีอะไรหรอก คือมันเป็นคนที่ไม่ชอบอะไรคาราคาซัง ถ้าบอมบ์ก็บอมบ์ไม่กี่วันต้องจบได้ ไม่ยืดเยื้อ แต่ด้วยความที่มันกำลังติดลมจากการลักพาตัวมาดูโร่ แล้วก็แรงยุจากอิสราเอล ทรัมป์เลยคิดว่าถ้าเด็ดหัวกลุ่มผู้นำอิหร่านได้ น่าจะจบไว ด้วยยุทธวิธีแบบ shock & awe บวกน่าจะได้แรงสนับสนุนภายในอิหร่านจากประชาชนอิหร่านเองที่มีความโกรธแค้นรัฐบาล

แต่สุดท้ายก็ไม่เป็นอย่างนั้น

พวกนักวิชาการดังๆก็เห็นตรงกันว่าอิหร่านเตรียมตัวมา 47 ปีเพื่อ scenario นี้ วางโครงสร้างอะไรไว้ลึกฝังแน่น คือเด็ดหัวได้ ก็มีคนขึ้นมาทำงานต่อเป็นไฮดร้า สุดท้ายพอโดนเปิดจริงๆก็ทำตามแผนที่วางไว้ ใช้ความอดทนในการโต้กลับตามที่เห็น ซึ่งแม้แต่ทรัมป์ยังออกปากย้ำๆเลยว่าเซอร์ไพรส์ที่อิหร่านกล้ายิงใส่ประเทศเพื่อนบ้านที่ให้เมกาตั้งฐาน

ไหนจะได้ความช่วยเหลือหลังบ้านจากทั้งจีนทั้งรัสเซีย

ส่วนภาคประชาชนอิหร่านก็ไม่ลุกฮือ ทั้งๆที่อิสราเอล ทั้งเมกา ทั้งคนอิหร่านนอกประเทศช่วยกันปลุกระดมก็แล้ว ซึ่งในความเป็นจริงคือ ต่อให้จะโกรธแค้นรัฐบาลแค่ไหน แต่พอโดนต่างชาติบินมาบอมบ์ฆ่าญาติพี่น้องตัวเอง กระแสรักชาติมันก็กลับมาพลุ่งพล่านทันที

กูรูเพียบ
ก่อนยิง มันไม่มีใครไปเบรกกันบ้างล่ะ?

ไอ้พวกที่อยู่ใกล้ทรัมป์ มันไม่มีซักหัวจะประเมินกันเลยเหรอ?

ผมว่าต้องทำความเข้าใจก่อนว่าการวางแผนมันไม่ได้มี scenario เดียว มันคาดการณ์ฉากทัศน์ไว้หมดเท่าที่ทำได้นั่นแหละ ปิดช่องแคบ มีคนมาแทน ยิงเพื่อนบ้าน พวกนี้มันอยู่ใน scenario ที่เป็นไปได้ทั้งนั้น (เดี๋ยวจะต้องมีคนมาแซะผมว่าท่าน lord trump คาดการณ์ไว้หมดแล้ว )

เพียงแต่เป้าหมายอันดับ 1 2 3 4 5 ที่คาดหวังไว้มันไม่เป็นไปตามเป้าเสมอไปอยู่แล้วครับ

สมมุติแผนคือถล่มอิหร่านให้ยับเพื่อที่จะให้ยอม พอถล่มจริงได้ตามแผนแล้วแต่อิหร่านหัวดื้อไม่ยอม มันก็คือทำตามแผนสำเร็จลุล่วงตามที่วางไว้แต่ว่าเป้าหมายยังไม่ลุล่วง เค้าก็แค่ตัดไปใช้แผนขั้นต่อไป มันก็แค่นั้นเอง

ขนาดคนกระจอกๆอย่างพวกเรายังคิดได้ดูถูก pentagon กันหรือเปล่าเนี่ย

แปลกที่ก่อนสงคราม ประชาชนอิหร่านลุกฮือประท้วงผู้นำ มีการปราบปราบตายหลายพันคน บางสื่อบอกแตะหลักหมื่น ยังไม่เพียงพอที่จะจุดเชื้อไฟให้การเมืองพลิกได้ ถ้าเป็นที่ไทยโดนแบบนี้การเมืองอาจจะไม่พลิก แต่น่าจะมีการต่อยอดชิงไหวชิงพริบจากกลุ่มอำนาจใหม่ให้เห็นบ้าง

พอออก scenario นี้แล้ว พี่แกจัดการเผด็จศึกช้ามากเลยครับ เหมือนไม่ใช่ scenario ที่อยากได้

ทรัมป์โดนบีบี เป่าหูไปเลยเคลิ้มเปิดสงคราม

เหมือนเขมรเป็นยิวแล้วพาอเมริการุมตืบไทย คนในประเทศคงไม่เข้าข้างเขมรเพื่อให้เขมรมาล้มการปกครองในไทยหรอกถึงเราจะเกลียดระบบตอนนี้ก็เถอะ

คนต่อต้านคือวัยรุ่นในเมือง แต่คนต่างจังหวัด คนชนบท พวกนี้โปรรัฐบาล

เหมือนอัฟกานิสสถาน สหรัฐถอนทหารแปปเดียวแตก เพราะชาวบ้านมันเกลียดเมกามากกว่า

อิหร่านไม่มีกลุ่มอำนาจภายในประเทศกลุ่มไหนที่แกร่งพอจะล้ม IRGC กับพวกมุลล่าห์ได้ครับ โดนปราบไปหมดแล้ว พวกกลุ่มตรงข้ามส่วนใหญ่ก็มีเสียงอยู่นอกประเทศ ในประเทศคนสนับสนุนไม่มากพอ

- MEK ที่มีอิทธิพลในเมกา ล็อบบี้นักการเมืองเมกาเยอะ แต่คนในอิหร่านเกลียด เพราะตอนสงครามอิหร่านพวกนี้เข้าพวกกับอิรัก/ซัดดัม

- ราชวงศ์ Pahlavi คนอิหร่านส่วนใหญ่ไม่เอา ที่ล้มไปตอนปี 1979 ก็เพราะโหดร้ายไม่ต่างจากพวกมุลล่าห์ในปัจจุบันนี้

- พวกสายปฏิรูป reformists โดนตัดไฟตั้งแต่ต้นลมไปเกือบหมด ทุกวันนี้ในทางปฏิบัติคือเป็น controlled opposition

สรุปคือ ต้องให้ภาคประชาชนอิหร่านรวมหัวกันเป็นมูฟเม้นท์ใหญ่ๆเพื่อล้มรัฐบาลเองแบบ 1979 ถึงจะมีลุ้น

แน่นอนครับ scenario ที่อยากได้ที่สุดคือเบอร์ 1 อยู่แล้วครับ แต่หมายความว่าเบอร์ 2 3 4 5 6 จะไม่ได้อยากได้หรือเปล่า?ก็ไม่ครับ โลกแแห่งความจริงมันไม่ใช่ ขาวดำ 0/1

แต่พออิหร่านไม่ยอมมันก็ต้องไปขั้นต่อไปถามว่าถ้าระเบิดอิหร่านขนาดนี้แล้วมันยังไม่ยอมอีก ระเบิดต่อไปเรื่อยๆก็ได้แต่มันก็ไม่ยอมอยู่ดีหรอกครับ เค้าก็ตัดไปใช้ขั้นตอนต่อไปแทน

ท่านอาจจะมองว่าช้า แต่ถ้ามองอีกมุมตอนระเบิด 2 วันแรกอะมันจบเร็วไปหรือเปล่า วันเดียวนน่านฟ้าเคลียเนี่ย บางทีเค้าอาจจะมองว่าจริงๆต้องใช้เวลานวด 2-3 อาทิตย์อยู่แล้ว (อ้างอิงจาก trump บอก couple weeks แถลงวันแรก) พอมันจบเร็วไปมันก็มี 2 ทาง จะเร่งหาแผนใหม่ที่เร็วกว่าเดิม หรือทำตามแผนเดิมแล้วระหว่างนี้ก็พล่ามน้ำลายฆ่าเวลาไปก่อน ซึ่งดูเหมือนมันก็เป็นแบบหลังนั่นแหละ

อย่างที่เม้นต์ไปนั่นแหละ ไม่ว่าจะเกลียดรัฐบาลแค่ไหน แต่พอโดนบอมบ์ พอเห็นภาพเพื่อนร่วมชาติญาติพี่น้องตายโดยน้ำมือคนต่างชาติ กระแสรักชาติก็กลับมาเอง ฆ่ากันเองเรื่องนึง คนอื่นมาฆ่านี่รับไม่ได้ ธรรมชาติของมนุษย์ในยุครัฐชาติ

ต่อให้เกลียดพวกมุลล่าห์+IRGC แค่ไหน เกลียดเมกากับอิสราเอลมากกว่า โดยเฉพาะรายแรกที่เป็นต้นเรื่องให้พวกสถานการณ์มันพามาสู่สิ่งที่เป็นอยู่

แล้วก็อีกอย่าง ถ้าสถานการณ์มันเกินควบคุม ถ้าเกิดสงครามกลางเมือง ถ้าอิหร่านกลายเป็นรัฐล้มเหลวแตกเป็นเสี่ยงๆเหมือนลิเบียหรือซีเรียส คนอิหร่านเองนี่แหละที่จะวายป่วงกันหมดถ้วนหน้าแบบไม่เกี่ยวเลยจะโปรหรือแอนตี้รัฐบาล

ก็ประมาณนั้นครับ ธรรมชาติมนุษย์+รัฐชาติมันก็แบบนี้แหละ วิธีคิดแบบชนเผ่า us vs them

เหมือนคนในครอบครัวตีกันเองก็เรื่องนึง แต่พอมีคนข้างนอก(ที่อ้างตัวว่าจะมาช่วย)มาทำร้ายคนในครอบครัว ทั้งบ้านก็จะสามัคคีกันทันที