คำนิยามและตัวย่อ
- ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก (UCL)
- ยูโรปาลีก (UEL)
- ยูฟ่าคอนเฟอเรนซ์ลีก (UECL)

หลังจากสัปดาห์ที่ยากลำบากในศึก UCL พรีเมียร์ลีกก็สามารถฟื้นตัวกลับมาได้เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา

จากการที่ วิลลา และ ฟอเรสต์ เดินหน้าผ่านเข้ารอบ ใน UEL รวมถึง คริสตัล พาเลซ ที่เข้ารอบในUECL ทำให้โควตาพิเศษสำหรับ UCL ในฤดูกาลหน้าดูจะปลอดภัยและมั่นคงแล้ว

โดยสองชาติที่ทำผลงานได้ดีที่สุดในฟุตบอลถ้วยยุโรปทั้ง 3 รายการ จะได้รับ "โควตาจากผลงานระดับทวีป" (European Performance Spots - EPS) จากยูฟ่า ซึ่งนั่นหมายความว่าพรีเมียร์ลีกน่าจะได้โควตาเพิ่มอีกหนึ่งที่นั่ง โดยทีมอันดับ 5 ในลีกจะได้ขยับจากโควตา UEL ไปคว้าตั๋ว UCL แทน เหมือนที่ นิวคาสเซิล เคยได้รับผลประโยชน์ในลักษณะนี้เมื่อฤดูกาลที่แล้ว

และนี่คือสถานการณ์ล่าสุดหลังจากผลการแข่งขันออกมา



อังกฤษ
แม้ว่าในสัปดาห์นี้จะมีทีมจากอังกฤษตกรอบไปถึง 4 ทีม แต่ก็ค่อนข้างเป็นที่แน่นอนแล้วว่าพรีเมียร์ลีกจะได้โควตาพิเศษเพิ่ม โดยปัจจุบันอังกฤษมีคะแนนสัมประสิทธิ์อยู่ที่ 24.791 ซึ่งสูงกว่าคะแนนของชาติอันดับสองเมื่อฤดูกาลที่แล้วอย่างสเปน (23.892) เสียอีก

ในขณะนี้ พรีเมียร์ลีกต้องการผลเสมออีกเพียงแค่ "นัดเดียว" เท่านั้นในทางคณิตศาสตร์เพื่อที่จะการันตีการเข้าเส้นชัย โดยมีเพียงโปรตุเกสและสเปนเท่านั้นที่ยังมีโอกาสแซงอังกฤษได้ แต่ในส่วนของโปรตุเกสนั้น ทั้ง 3 ทีมที่เหลืออยู่จำเป็นต้องเข้าถึงรอบชิงชนะเลิศทั้งใน UCL และ UEL ให้ได้ทั้งหมด

สเปน
ลีกสเปนรั้งอันดับที่ 2 และดูค่อนข้างแน่ชัดว่าจะมี 5 ทีมใน UCL อีกครั้ง โดยลาลีกามีทีมหลงเหลืออยู่ในการแข่งขันฟุตบอลยุโรปมากที่สุดถึง 6 ทีม ซึ่งมากกว่าลีกอื่นๆ ทั้งหมด

เยอรมนี
เยอรมนีเหลือทีมที่ยังอยู่ในการแข่งขันเพียง 3 ทีม ซึ่งเป็นจำนวนเพียงครึ่งหนึ่งของสเปน ทำให้โอกาสที่จะเบียดขึ้นมาอยู่อันดับ 2 นั้นเป็นไปได้ยากมาก อย่างไรก็ตาม ยังมีการดวลกันระหว่างสโมสรจากเยอรมนีและสเปนในรอบ 8 ทีมสุดท้าย โดยใน UCL บาเยิร์น มิวนิก จะพบกับ เรอัล มาดริด ส่วนใน UEL จะเป็นการพบกันระหว่าง ไฟร์บวร์ก และ เซลตา บีโก

โปรตุเกส
โอกาสในการติด 2 อันดับแรกของโปรตุเกสได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการที่ ซานตา คลารา ตกรอบคัดเลือก UECL หากพวกเขามีทีมลงแข่งครบจำนวนในรอบลีกก็น่าจะเป็นคู่แข่งที่น่ากลัว แต่ในตอนนี้ ทั้ง 3 สโมสรที่เหลืออยู่จำเป็นต้องเข้ารอบให้ลึกที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้เพื่อลุ้นแซงสเปน

อิตาลี
เซเรีย อา เสียทีมไปถึง 5 จาก 7 ทีม และตอนนี้เหลือเพียงโอกาสทางคณิตศาสตร์อันน้อยนิดที่จะคว้าอันดับ 2 ส่วนประเทศอื่นๆ หมดสิทธิ์ลุ้นติด 2 อันดับแรกแน่นอนแล้ว

ระบบ "โควตาจากผลงานระดับทวีป" (EPS) ทำงานอย่างไร?
ในการตัดสินว่าชาติใดจะประสบความสำเร็จ ยูฟ่าจะพิจารณาจากผลงานโดยรวมของสโมสรใน UCL, UEL และ UECL

โดยจะคิดเป็น "คะแนนเฉลี่ย" ด้วยการนำคะแนนสัมประสิทธิ์รวมทั้งหมดหารด้วยจำนวนสโมสรที่แต่ละลีกส่งเข้าแข่งขัน ตัวอย่างเช่น หากพรีเมียร์ลีกมีคะแนนรวม 185 คะแนน หารด้วย 9 สโมสรที่ส่งแข่ง จะได้ค่าเฉลี่ยที่ 20.56 และสองอันดับแรกของตารางคะแนนนี้จะได้โควตาพิเศษใน UCL ไปครอง

การนับคะแนน: ชนะได้ 2 คะแนน, เสมอได้ 1 คะแนน (ไม่ว่าจะเป็นรายการไหน)

จุดตัดสินสำคัญ: คือ "คะแนนโบนัส" ที่มอบให้ตามลำดับคะแนนในรอบลีกและรอบน็อกเอาต์ ซึ่งคะแนนโบนัสใน UCL จะสูงกว่ารายการอื่นมาก

ตัวอย่าง: ทีมที่จบอันดับ 25-36 ใน UCL จะได้รับโบนัส 6 คะแนนทันทีแม้จะตกรอบ แต่ทีมที่จบอันดับ 1 ของรอบลีกใน UECL อย่าง สตราส์บูร์ก กลับได้รับเพียง 4 คะแนนเท่านั้น

โบนัสรอบน็อกเอาต์: จะมีการถ่วงน้ำหนักตามระดับรายการ โดย UCL ได้ 1.5 คะแนน, UEL 1 คะแนน และ UECL 0.5 คะแนน

ด้วยระบบนี้ ทำให้ค่อนข้างมั่นใจได้ว่าลีกใหญ่ของยุโรปจะได้รับโควตาพิเศษนี้ในทุกๆ ฤดูกาล เนื่องจากพวกเขามีจำนวนสโมสรในรายการ UCL ลีกมากกว่านั่นเอง

มีคำถามเพิ่มเติมจากแฟนบอลและเจ้าของบทความเป็นคนตอบ

คำถาม: "มันยังไม่การันตีร้อยเปอร์เซ็นต์เหรอ? ในเมื่อ บราก้า กับ เบติส ต้องเจอกันเองในรอบ 8 ทีม UEL และ สปอร์ติ้ง ก็ต้องไปเจอทีมจากสเปนในรอบรองฯ UCL ดังนั้นมันเป็นไปไม่ได้เลยที่ทั้งสเปนและโปรตุเกสจะทำแต้มแซงอังกฤษได้พร้อมกันใช่ไหม?"
คำตอบ: "ไม่ใช่ครับ ยังมีชุดผลการแข่งขันบางอย่างที่อาจส่งผลให้โปรตุเกสกับสเปนคว้า 2 อันดับแรก และเขี่ยอังกฤษไปอยู่ที่ 3 ได้... แต่นั่นคือต้องเป็นสถานการณ์ที่เฉียดฉิวสุดๆ เท่านั้น!"

คำถาม: หากวิลล่าคว้า UEL และจบอันดับ 5 + ลิเวอร์พูลคว้าแชมป์ UCL และจบอันดับ 6 + แชมป์เอฟเอคัพติด Top 6 จะเกิดอะไรขึ้น?
คำตอบ: * โควตา เป็นดังนี้
- UCL (จากค่าสัมประสิทธิ์ EPS): จะตกไปอยู่ที่ อันดับ 7
- UEL: อังกฤษจะไม่มีทีมไปเล่นรายการนี้เลย (เสียสิทธิ์โควตาทั้ง 2 ที่นั่ง เพราะทีมขยับไปเล่น UCL หมด)
- UECL: อันดับ 8 จะได้ไปเล่นแทน

คำถาม: จะเกิดอะไรขึ้นถ้าฟอเรสต์ได้แชมป์ UEL และลิเวอร์พูลได้แชมป์ UCL โดยทั้งคู่จบอันดับที่ 6 หรือ 7
คำตอบ: * กรณีของ ฟอเรสต์ จะไม่ได้ส่งผลกระทบ (แย่งโควตา) ของทีมอื่น เหมือนกับกรณีของสเปอร์สเมื่อฤดูกาลก่อน

ส่วน ลิเวอร์พูล ก็จะไม่ทำให้โควตาในตำแหน่งอื่นๆ เปลี่ยนไปมากนัก แต่อังกฤษจะต้อง สละสิทธิ์ (Forfeit) โควตาเดิมที่พวกเขาควรจะได้จากอันดับในลีก (เนื่องจากได้สิทธิ์ไป UCL ในฐานะแชมป์เก่าแทนแล้ว)

คำถาม: สมมติว่า Top 5 คือ อาร์เซนอล, ซิตี้, ยูไนเต็ด, เชลซี, เบรนท์ฟอร์ด และถ้าลิเวอร์พูลได้แชมป์ UCL + วิลล่าได้แชมป์ UEL... เราจะมีทีมไปแชมเปียนส์ลีกถึง 7 ทีมเลยหรือไม่?
คำตอบ: "เราจะมี 7 ทีมแน่นอนครับ ไม่ว่าแชมป์ UCL และ UEL จะจบอันดับที่เท่าไหร่ก็ตาม ตราบใดที่ทั้งสองทีมนั้น ไม่ติดอันดับ Top 4 ในลีก"

Credit: BBC Sport
Link: https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwy9yxw8dy9o

UEFA rankings
Link: https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/?year=2026