ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา เรามักจะเห็นคอมเม้นท์ในโซเชียลเรื่องราคาน้ำมันว่า น้ำมันก็สต็อกเก่า ทำไมไม่ขายราคาเดิม ไปขึ้นราคา ไปใช้เงินกองทุนน้ำมันอุ้มทำไม เรื่องนี้มันมีคำตอบอยู่

- ประเทศไทยใช้ระบบการค้าเสรี โดยอ้างอิงราคาน้ำมันจากตลาดโลก ในที่นี่อ้างอิงที่สิงคโปร์เพราะอยู่ในภูมิภาคเดียวกัน สมมุติว่าเราไม่อ้างอิงราคาสิงคโปร์ แต่ใช้ราคาของเราเอง ซึ่งอาจจะถูกกว่าจริง แต่จะกลายเป็นว่าพวกโรงกลั่นทั้งหลายจะเอาน้ำมันไปขายในจุดที่ราคาสูงกว่า เพราะได้กำไรมากกว่า อาจทำให้เกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันในประเทศได้

- การอ้างอิงราคาที่สิงคโปร์เกี่ยวข้องกับเรื่องสต็อกน้ำมันด้วย ผู้ค้าน้ำมันในบ้านเราใช้หลักการที่เรียกว่า "ต้นทุนทดแทน" (Replacement Cost) กล่าวคือ ผู้ค้าน้ำมันไม่ได้มองแค่ "ซื้อมาเท่าไหร่" แต่มองว่า "ถ้าขายลอตนี้หมดไป จะต้องใช้เงินเท่าไหร่ในการซื้อลอตใหม่มาเติม"
สมมุติสต็อกเก่าซื้อน้ำมันมาต้นทุน 25 บาท ซื้อมา 1000 ลิตร ขาย 30 บาทโดยไม่ปรับราคาเลย จะได้เงิน 30000 บาท คราวนี้สต็อกใหม่ต้นทุน 40 บาท จะซื้อ 1000 ลิตรก็ไม่ได้แล้วเพราะเงินไม่พอ ทำให้น้ำมันที่สต็อกได้จะลดลง อาจเกิดวิกฤติพลังงาน ดังนั้นจึงต้องมีการปรับขึ้นลงของราคาน้ำมัน ให้สอดคล้องกับราคาตลาดโลก เพื่อที่จะสามารถจัดหาน้ำมันสต็อกใหม่ได้ในปริมาณเท่าเดิมหรือมากขึ้น

เหตุผลมันก็ประมาณนี้มั้ง คำอธิบายพวกนี้ก็มีอยู่ในเว็บของบริษัทน้ำมันต่างๆ สามารถไปหาอ่านกันได้

ถ้าราคาลง replacement cost ลด ราคาต้องลงทันทีด้วยหรือเปล่าครับแบบนี้

ราคามันลงทันทีอยู่แล้วครับ เพียงแต่ว่าต้องเอาไปจ่ายหนี้กองทุนน้ำมัน
ทำให้ราคาหน้าปั๊มไม่ได้ลงทันที

เป็นเหตุผลที่ฟังขึ้นนะ ซึ่งตัวเลขที่เถียงกันไม่จบคือ "ค่าการกลั่น" จริงๆควรคิดยังไง

ปัจจุบัน >> ค่าการกลั่น = ราคาน้ำมันสำเร็จรูปเฉลี่ย(อ้างอิง SG) - ราคาน้ำมันดิบ(อ้างอิง DBI)

ทีนี้ปัญหาคือ ราคาสูงแต่ต้นทุนเดิม ค่าการกลั่นก็ถ่างเยอะ เกิดกำไรลาภลอย คนก็เลยกลับมาเถียงกันใหม่เพราะค่าการกลั่น มันคือค่าที่มโนขึ้นมา ไม่ใช่ต้นทุนการกลั่นจริงๆของไทย

ยิ่งตอนนี้เกิด ค้าส่งแพงกว่าค้าปลีก เพราะรัฐอุ้มราคาหน้าปั้ม กลายเป็นว่าโรงกลั่นก็อยากขายค้าส่งมากกว่าเพราะกำไรสูง

บางปั้มก็แย่เอาน้ำมันมาจากคลังแล้วไม่เอาไปลงปั้ม แต่เอาไปขายคนซื้อค้าส่งกินกำไรเยอะๆ ไปตรวจหลุมใต้ดินไม่เจอหรอกเพราะเค้าเอารถไปขายที่ปลายทางเลย

นอกจากพวกนั้น ความยากของการคิดราคาน้ำมันมันมีความละเอียดมากกว่านั้นด้วยครับ

ราคาซื้อขาย มันมีเรื่องค่าเงินมาเกี่ยวข้อง ประเภทของการซื้อขาย ทั้งตัวน้ำมันเอง หรือกระทั่งค่าเงิน น้ำมันมีการซื้อทั้ง spot/future หรือ derivatives, OTC (options, contract) etc... มีประกันอัตราแลกเปลี่ยนหรือไม่มี มีการกำหนดราคาไว้แล้วหรือราคาลอยตัว ฯลฯ ทำให้ราคามันผันผวนมากกว่าแค่ที่คนข้างนอกเห็นครับ

อย่างที่อีกความเห็นด้านบนบอก เรื่องค่ากลั่นมากกว่า ที่น่าสนใจจะคุยกัน

ในเมื่อตัวแปรของผลลัพธ์ของค่าการกลั่นมันเป็นราคาตลาดโลกที่เราควบคุมไม่ได้

แบบนี้ต้องทำยังไงต่อเหรอครับ

ราคาขายไม่ได้มาจากราคาตอนที่ซื้อ แต่เป็นราคาที่อยากจะขายตอนนี้

ก็อิงตามราคาสิงคโปร์ถ้าจะตรึงไว้รัฐบาลควรตรึงที่กำไรมันจะได้ขึ้นราคาอย่างสมเหตุสมผล

ผมก็ไม่รู้ detail มากนะแต่เอาที่ผิดแน่ๆและแก้ได้แน่ๆคือ

- ราคาหน้าโรงกลั่นสิงคโปร์(MOPS) มันคือราคา FOB(ไม่รวมค่าขนส่ง) แต่ราคาที่โรงกลั่นไทยใช้อ้างอิงดันเป็นราคา CIF(รวมค่าเรือ,ประกันภัย) ซึ่งเราไม่ได้ซื้อมากจริง ตรงนี้มันคือค่าใช้จ่ายทิพย์

เอาออกได้เลย แล้วฝ่ายโรงกลั่นไม่มีทางเถียงได้ด้วย แต่จะมีปัญหาคือโรงกลั่นอาจจะอยากขายต่างประเทศถ้าราคาต่างประเทศสูงจนราคาค่าขนส่งแล้วยังกำไรสูงกว่าไทย แต่คุณดันใส่กำไรทิพย์เพื่อดึงดูดมันก็ไม่ถูกอยู่ละ

- เก็บภาษีลาภลอย ตอนนี้เราไม่มีกฏหมายนี้ จริงๆกำไรสูงช่วงนี้เราเก็บภาษีมาอุดราคาน้ำมันเองได้โดยไม่ต้องกู้มาอุด

แต่ยังไงมันไม่ win-win จุดที่แก้ได้ชัดมันชัดมากและเถียงยาก ทำไมผ่านมาทุกยุคไม่มีใครแก้ เพราะยังไงมันก็จะมีคนเสีย คนที่จะเข้าไปแก้มีอำนาจไม่พอมันต้องมีเจตจำนงค์จะแก้ด้วย ซึ่งคนพวกนั้นไม่เคยได้อำนาจรัฐซักที

อะไรๆก็อิงตลาดปัจจุบันหมดแหละ ทองงี้ แรมงี้ ถ้ารู้ราคาของในอนาคต คนขายก็ขาดทุนดิ

ขนาดสาวๆโดนยิ้มมาตั้งหลายคนมาถึงเจ้าบ่าวสินสอดยังเก็บเต็มเลยครับ

มาเฟียน้ำมันมีอยู่จริงๆ และคำว่ารวยไม่ไหวแล้วนี่ใช้กับพวกนี้ช่วงนี้ได้เลย

ทำไงได้ก็ซื้อของเค้า ขายเท่าไหร่ก็ต้องซื้อ

ถ้าน้ำมันเก่าต้องขายราคาเก่า


งั้นอีก2เดือนข้างหน้าก็ขายราคาตอนนี้ ในขณะที่สงครามจบแล้ว ราคาตลาดน้ำมันลงมาแล้วรับได้ไหมล่ะ โลจิกง่ายๆ

จะมาบอกว่าขายสต้อคเก่าห้ามขึ้นราคา ก้ต้องรับได้ตอนเค้าขึ้นราคาเพราะเอาสต้อคตอนนี้ไปขายในอนาคตเหมือนกัน