https://www.facebook.com/share/v/1Eeo4Q5C9R/

ทำเป็นคลิป reel กับทำเป็นบทความแต่แชร์ไม่ค่อยเป็น
--------------------------------------------------------------------------------------
"The Great Betrayal: ปฐมบทแห่งความแค้น (1890-1953)"
ตอนที่ 1: ควันยาสูบและรอยรั่วของอธิปไตย (1890)
ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 อิหร่าน (จักรวรรดิเปอร์เซียเดิม) ตกอยู่ท่ามกลางการแข่งขันระหว่างจักรวรรดิอังกฤษ (ขยายอำนาจจากอินเดีย) และ จักรวรรดิรัสเซีย (ขยายอำนาจลงใต้)

อิหร่านไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นอย่างเป็นทางการ แต่ถูกแบ่งเขตอิทธิพล (Spheres of Influence) โดยรัสเซียคุมภาคเหนือ และอังกฤษคุมภาคใต้

อิหร่านในขณะนั้นเป็นเพียง "Buffer State" หรือรัฐกันชนที่ไม่มีอำนาจต่อรอง มหาอำนาจมองทรัพยากรของอิหร่านเป็นเพียงหมากในกระดานภูมิรัฐศาสตร์โลก

และต่อไปนี้คือเหตุการณ์ที่ "ปลุก" จิตวิญญาณชาตินิยมของคนอิหร่านเป็นครั้งแรก


ในเดือน มี.ค. ปี ค.ศ. 1890 พระเจ้าชาห์ (Naser al-Din Shah) ทรงขายสัมปทานผูกขาดการผลิตและการ

ขายยาสูบทั้งหมดในอิหร่านให้แก่ Major G.F. Talbot (ชาวอังกฤษ) นานถึง 50 ปี เพื่อแลกกับเงินเข้ากระเป๋า

ส่วนพระองค์ นำมาใช้จ่ายในพระราชสำนักและสำหรับเดินทางไปยุโรป ทำให้กลุ่มพ่อค้าต้องสูญเสียอาชีพเพราะ

ต้องขายยาสูบผ่านบริษัทอังกฤษเท่านั้น และสำหรับประชาชนนั่นคือฝันร้ายเพราะราคายาสูบแพงขึ้น

ทำให้มีการปลุกระดมผ่านจดหมายถึงผู้นำศาสนา จนในปี ค.ศ. 1891 Mirza Hasan Shirazi ผู้นำศาสนา

สูงสุดออก Fatwa (คำสั่ง) ห้ามชาวมุสลิมสูบบุหรี่ "การสูบบุหรี่เท่ากับประกาศสงครามกับพระเจ้า" คนทั้งประเทศ

เลิกสูบบุหรี่ (แม้แต่ในฮาเร็มของกษัตริย์) จนกษัตริย์ต้องยกเลิกสัมปทาน แต่อังกฤษบังคับให้อิหร่านจ่ายค่า

ชดเชยมหาศาล อิหร่านต้องกู้เงินต่างชาติครั้งแรก กลายเป็นจุดเริ่มของ "วงจรหนี้"

เหตุการณ์นี้จึงกลายเป็นบทเรียนแรกที่ทำให้อิหร่านรู้ว่า "การรวมตัวกันระหว่างศาสนากับชาตินิยมสามารถ

ขับไล่มหาอำนาจได้" ซึ่งต่อมาจะกลายเป็นรากฐานของการปฏิวัติในปี 1979


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ปล. ทั้งหมดนี้เกิดจากความสงสัยใคร่รู้จริงๆว่าเกิดอะไรขึ้น ผมเลยคุยกับ gemini ค้นหาลึกขึ้นเรื่อยๆ ทำ deep research จนพอจะเห็นภาพคร่าวๆ เรียงเป็น time line ก็เลยคิดว่าเนื่องจากตอนนี้มีประเด็นกันเยอะมากว่าทำไมอิหร่านทำแบบนั้น ทำไม usa ทำแบบนี้ ผมเลยรวบรวมทำเป็นตอนๆมาแชร์ จะค่อยๆเขียนและลองทำคลิปเป็นตอนๆไป เพื่อนๆมีคำแนะนำอะไรก็ทิ้งไว้ได้เลยครับ รับรองจะเอาไปปรับปรุงในคลิปต่อๆไปครับ

ปล.2 ตรงนี้คือข้อเท็จจริงที่ได้จากการสืบค้นล้วนๆไม่มีการแสดงความคิดเห็นส่วนตัวใดๆทั้งสิ้น ทำให้การเล่าเรื่องอาจจะขาดอถรรสไปสักหน่อยครับ
ที่จริงมีรูปด้วยแต่ดันแนบรูปไม่เป็นครับ[/img]