ศึกหวิดปะทะกันของพี่น้องระหว่าง พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) กับ สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท (บุญมา หรือ วังหน้า)

6.20 นายบุญมา มาหา หลวงยกกระบัตรเมืองราชบุรี (นายทองด้วง หรือ ร.1) มีศักดิ์เป็นพี่ชาย โดยฝั่งน้องชายชวนให้ไป จันทบุรี กับ พระยาตาก (พระเจ้ากรุงธนบุรี หรือ พระเจ้าตากสิน)

7.00 หลวงยกกระบัตร พูดกับนายบุญมา ว่า ยังไม่สะดวกไป เพราะลูกชายยังเล็ก (ร.2) อยากให้พระยาตากรู้มีจิตไมตรี เลยขอส่งดาบทอง ส่งแหวน โดยฝากให้น้องชาย ว่าจะอยู่ฝั่ง พระยาตาก

8.05 หลวงยกกระบัตร ขอให้นายบุญมาก่อนจะเดินทางว่า ไปบ้านแหลม(เพชรบุรี) ไปรับ นางนกเอี้ยง (แม่พระยาตาก) เพื่อไปอยู่กับลูกชาย เพื่อให้แม่ลูกอยู่ด้วยกัน แล้วพระยาตากจะได้อุ่นใจ ที่แม่มาอยู่ด้วย

9.05 นายบุญมา เมื่อไปรับ นางนกเอี้ยงมา ทำให้ พระเจ้ากรุงธนบุรี ขอให้นายบุญมาไปตามหลวงยกกระบัตรราชบุรี มาช่วยราชการที่กรุงธนบุรี ตอบแทนที่ รับพระราชมารดามาอยู่กับพระเจ้าตากสิน









ช่วงก่อตั้งกรุงรัตนโกสินทร์

13.10 พม่าเมื่อรู้ว่า ฝั่งสยาม ตั้งเมืองได้ ก็เห็นว่าควรจะเผากรุงเทพ ให้สิ้นซากเหมือนกรุงศรี ไม่ให้เป็นหอกข้างแคร่ ผล ร.1 กับ วังหน้า สองพี่น้อง และ กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข(วังหลัง) ร่วมต้านทานพม่าได้ ทำให้กรุงรัตนโกสินทร์รอดมาได้

13.50 พ.ศ. 2336 เจ้าเมืองทวาย เจ้าเมืองมะริด เมืองเมืองตะนาวศรี ขอสวามิภักดิ์ ร.1 ขอกำลังทหาร รักษาเมืองทวาย ไม่ให้พม่ารุกราน ทาง ร.1 ปรึกษากับวังหน้า ว่าทางทวายมาสวามิภักดิ์ ก็จึงเกณฑ์ไพร่พล ไปทวาย

14.40 ไปถึงเมืองทวาย ทางเจ้าเมืองต้องมารับทัพ เพราะทัพที่มาหน้าประตูเมืองทวาย เป็นทัพหลวง ผลเมืองทวายส่ง ให้กรมการเมืองทวายออกมารับ ทางพระยายมราช รู้สึกว่ามีพิรุธ จึงแจ้งไป ร.1 กับ กรมพระราชวังบวรสถานมงคล ที่ตั้งทัพที่กาญจนบุรี










วงเริ่มต้นรอยร้าว

15.10 ร.1 กับ วังหน้า ปรึกษากันว่าจะเอายังไงกับเมืองทวาย ฝั่ง วังหน้าบอก เผาเมืองทวายทิ้งเลย ยกกองทัพทำลายเมืองทวาย เอาทรัพย์สมบัติ กวาดต้อนคนให้หมด เพื่อไม่ให้พม่าใช้เมืองทวายเป็นฐานเข้ามาโจมตี กรุงรัตนโกสินทร์ได้ในภัยหลัง

แต่ ร.1 เห็นต่าง คิดว่า เก็บทวาย เก็บผู้คน เก็บทรัพย์ ไว้ที่นั้นแหละ ในเมื่อเจ้าเมืองไม่ทำตาม ก็เปลี่ยนเจ้าเมืองเพื่อเอาเจ้าเมืองที่สวามิภักดิ์ เพื่อใช้เมืองทวาย เป็นฐานโจมตีพม่า เพื่อไว้ใช้เป็นฐานเข้าไปตีพม่า หรือเป็นด่านไว้กันพม่า เป็นจุดเริ่มต้นที่ พี่น้องเห็นไม่ตรงกัน

19.45 วังหลวง กับ วังหน้า จัดกิจกรรมแข่งเรือ โดยทางวังหน้าใช้ฝีพาย ที่มีกำลัง ตัวใหญ่ กล้ามใหญ่ แข็งแรง ไม่ได้ใช้ชุดเดียวที่จะแข่งตอนแรก มีเสนาบดีวังหลวงไปแจ้งให้ รัชกาลที่ 1 ว่า ทางวังหน้าเอาคนแข่งเรือตัวใหญ่ ไม่ใช่ชุดที่จะแข่งตอนแรก ทำให้ ฝ่ายพี่ชาย เอยว่า ถ้าเล่นแบบนี้จะเล่นกันได้ไง จึงสั่งยกเลิกแข่งเรือไปเลย ผลฝ่ายน้องชายโกรธมากที่พี่ชายเลิกจัดการแข่งเรือ ถึงขั้นไม่ขึ้นเข้าเฝ้าพบ รัชกาลที่ 1

22.25 มีวันหนึ่ง สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท เข้าเฝ้า รัชกาลที่ 1 เงินที่ได้พระราชทานปีหนึ่งที่ 1,000 ชั่ง (80,000 บาท ในสมัยนั้น) ว่าไม่พอจะขอเพิ่ม ทาง รัชกาลที่ 1 ให้เหตุผลว่า น้องชายเอยน้องชาย ที่พี่เก็บภาษีประชาชนมันไม่พอ ต้องนำเงินจากแต่งสำเภาใช้ ผลรอบนี้ วังหน้าโกรธมาก กลับวังไม่ขึ้นเฝ้าเลย

เหตุการณ์นี้ทำให้ วังหลวง กับ วังหน้า เหล่าขุนนาง เสนาบดี 2 วัง เขม่นกัน

23.15 เมื่อ เจ้านาย(วังหน้า) ไม่เข้าเฝ้า จึงเตรียมอาวุธ เฝ้าวังหน้า เอาอาวุธเตรียมพาดกำแพงเมืองวังหน้า เตรียมงัดกับวังหลวง คือเตรียมจะตีแล้ว

23.35 ทางวังหลวงรู้ วังหน้าเตรียมการ ทางวังหลวงก็เตรียมอาวุธเหมือนกัน เกือบปะทะกัน

24.00 สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี (พี่สาวร่วมบิดามารดา ร.1 กับ วังหน้า) เมื่อทราบข่าว จึงเข้าวังหลวง ไปวังหน้า ขอร้องให้ พี่น้องรักกัน อย่าตีกัน อุตส่าลำบากด้วยกัน กว่าจะสร้างกรุงเทพมาได้ ต้องผ่านอะไรมาบ้าง ผล วังหน้า ยอมผ่อนคลายความตึงเครียด ก็ขอโทษฝ่าย พี่ชาย ถึงจะขอโทษแต่เป็นเพียงแค่เบาเหตการณ์ลง เพื่อพี่สาว










วังหน้า เริ่มประชวร พระพลามัยไม่แข็งแรง ก่อนสวรรคต

25.45 สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท ประชวรเดี่ยวดีเดี่ยวร้าย มีลูกชายคนโปรดที่ร่วมรบ คือ พระองค์เจ้าลำดวน กับ พระองค์อินทปัต ให้ทดลองวิชาคุณไสย ในวังหน้า ผลมีทหารล้มตาย ทำให้เรื่องถึงวังหลวง จึงฝังศพในวังหน้า ปิดข่าวซ่อนคดี

26.40 แต่ทางวังหลวงรู้ ผู้บรรยายบอกว่า เพราะไม่มีโจทก์ร้องทุกข์ เลยสืบคดีในเขตวังหน้าไม่ได้ เนื่องจากเป็นพื้นที่อิทธิพลของน้องชาย

27.00 วังหน้า เริ่มประชวนถี่ ด้วยโรคนิ่ว ทาง รัชกาลที่ 1 ก็ไปเยี่ยม

27.15 ธรรมเนียมพระมหากษัตริย์เสด็จจากวังหลวงไปวังหน้า ทางวังหน้าจะล้อมวังอารักขา สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท ทุกทางเข้มงวด

27.45 เจ้าฟ้าอิศรสุนทร (พระราชโอรส ร.1 หรือ ร.2) กังวลว่า พระราชบิดาจะเป็นอะไร จึงยกวังหลวงขึ้นไปวังหน้า ล้อมวังหน้า เนื่องจากอา ไม่ได้จัดทหารเวรไว้

28.10 ก่อนที่ วังหน้าจะสวรรคต ตอนนั้นพระองค์ประชวรหนักมาก เป็น สั่งให้ไพร่พลห่ามเตรียมหมอนไว้เอนเนื่องจากไม่สามารถนั่งตรงได้แล้วเนื่องจากตัวบวมไปหมดจากโรคนิ่ว แห่รอบวังหน้า ก่อนจะตรัสว่า "เป็นของใหญ่ของโตของดีของกุสร้าง ใครไม่ได้ช่วยเข้าหุ้น กูสร้างขึ้นได้ ด้วยกำลังข้าเจ้าบ่าวนายของกูเอง นานไปใครที่มิใช่เป็นลูกกู ถ้ามาเป็นเจ้าของเข้าครอบครอง ขอผีสางเทวดาจงบันดาล อย่าให้มีความสุข"

30.30 สั่งให้บ่าวไพร่แห่ไปวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ หลังแห่รอบวังหน้าแล้ว ห่ามเข้าไปในโบสถ์

31.05 นำพระแสงดาบ ไหว้พระพุทธรูปต่อหน้าองค์พระพุทธรูป พร้อมจุดเทียนจุดธูป ถวายพระพุทธบูชา เมื่อถวายเสร็จ จะปลงพระชนม์พระองค์เอง แต่พระราชโอรส พระเจ้าชายลำดวน ดึงพระแสงดาบพ่อตัวเองเพื่อไม่ให้ปลงพระชนม์พระองค์เอง ถึงกริ้วพระเจ้าชายลำดวน มากจึงด่าลูกชายตนเอง มึงจะห้ามกูทำไม พร้อมพระกันแสง(ร้องไห้) เพราะทรมานจากโรคนิ่ว ไม่อยากอยู่แล้ว และที่เสียใจกว่าคือ เมื่อไม่อยู่แล้ว วังหน้าจะไม่ใช่สมบัติของลูกตัวเอง

34.30 วังหน้า พูดกับ พระองค์เจ้าลำดวน กับ พระองค์อินทปัต ว่าจะปล่อยให้คนอื่นมาอยู่หรอ ไม่เตรียมการละ วังที่พ่อสร้างมาสวยงาม ด้วยน้ำแรงของพ่อ เพื่อให้ลูก ไม่เร่งคิดเตรียมการ ป้องกัน

34.45 ธรรมเนียม ถ้าวังหน้าไม่อยู่แล้ว ทางทรัพย์บัติวังหน้าจะตกเป็นของวังหลวงทั้งหมด

35.30 สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท เสด็จสวรรคต

35.33 รัชกาลที่ 1 จึงสั่งสอบสวน คดีที่มีการทดลองวิชาในวังหน้า จึงให้เสนาบดีวังหลวงให้สอบสวน พระองค์เจ้าลำดวน กับ พระองค์อินทปัต แล้วก็สารภาพตามจริง รัชกาลที่ 1 จึงสั่งถอนยศเป็นหม่อม และประหารชีวิตด้วยท่อนจันทร์ เพื่อไม่ให้เป็นกบฏ ส่วนเสนาบดีวังหน้า ถูกประหารตัดคอทิ้งให้หมด

36.45 รัชกาลที่ 1 ตรัสพ้อ น้องชายตนเองรักลูกมากกว่ารักแผ่นดิน และจะไม่เผาผี ไม่จัดงาน

37.15 เสนาบดีวังหลวง ยอมเสี่ยงถูกประหาร ขอให้ ร.1 จัดพิธีพระราชทานเพลิงศพ สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท เพื่อให้ลดความตึงเครียดของบ้านเมือง ผล ร.1 ยอมเปลี่ยนใจ










สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท พระองค์เก่งด้านสงครามภาคบู๊เป็นมากที่สุดในประวัติศาสตร์ไทยพระองค์หนึ่ง อีกหนึ่งกุญแจหลักสำคัญทำให้ กรุงธนบุรี กับ กรุงรัตนโกสินทร์ ฝ่ารอดภัยจากพม่าได้ ซึ่งเป็นศึกที่จะอยู่หรือไปของเมืองหลวงถ้าแพ้นี้คือ ทัพพม่าก็รอจ่อกรุงธนบุรี กรุงรัตนโกสินทร์ ทั้งศึกอะแซ่หวุ่นกี้ ศึกเก้าทัพ ศึกท่าดินแดง ศึกทวาย ศึกปัตตานี ฯลฯ ที่วังหน้าบัญชาการทหารเอง คุมทหารเอง ถ้าไม่มีบารมี ไม่มีฝีมือ ก็คุมแม่ทัพไม่อยู่

ถ้าไม่มีวังหน้า เกมส์อาจจะเปลี่ยนก็ได้ และช่วยกันสร้างกรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นมา เพราะพระองค์เองก็มีช่างที่มีฝีมือ ที่เป็นคนของวังหน้าไว้อยู่ ที่มีฝีมือมากมายจสมัยยังมีกรุงศรีอยุทธยาที่เป็นเครือข่ายกัน

ด้วยมีความสามารถวังหน้า มีบารมีคุมแม่ทัพมีฝีมืออย่างสูง มีกองกำลังทหารมากมาย ร่วมทั้งไพร่พลที่อยู่มาด้วยกันหลายปี ที่รู้ใจผ่านศึกมากมาย พอมีปัญหากับพี่ชายตนเอง ก็ทำให้บ้านเมืองตึงเครียดอย่างมาก ถ้าตีกัน เมืองหลวงลุกเป็นไฟ อาณาจักรก็เตรียมแตกได้เลย

พูดถึงแค่ตำแหน่งก็แล้วกันยุคนี้พูดถึงตัวบุคคลอันตรายจัด

ตำแหน่งวังหน้ามันเป็นตำแหน่งที่มีปัญหามาตั้งแต่ยุคอยุธยาแล้วเพราะมันเป็นตำแหน่งที่ถือว่าเป็นกษัตริย์อีกคนเลยในหลักฐานทางประวัติศาสตร์มักจะเขียนว่าพระเจ้าอยู่หัวทั้งสองพระองค์ ต่างแค่วังหน้ากินศักดินาน้อยกว่าวังหลวงที่เหลือแทบจะเหมือนกันหมดคือมีทำเนียบขุนนางเป็นของตัวเองได้

สมัยยุคอยุธยาวังหน้ามักจะขึ้นมายึดอำนาจในช่วงเปลียนถ่ายอำนาจวังหลวงได้ก็เพราะการที่วังหน้ามีทำเนียบขุนนางเป็นของตัวเองนี่แหละ การมีทำเนียบขุนนางเป็นของตัวเองได้มันเป็นการเปิดช่องให้สะสมขุมกำลังเอาไว้ยึดอำนาจจากวังหลวงโดนตรง

ตอนที่ไปยึดเมืองทวายที่มีปัญหาระหว่างวังหลวงกับวังหน้าก็เพราะขุนนางนี่แหละ ขุนนางทหารฝ่ายวังหน้าไปกวาดต้อนยึดทรัพย์สินคนทวายจนในเมืองเกิดจราจลขึ้น เรื่องกวาดต้อนริบทรัพย์สินมันเป็นเรื่องผลประโยชน์ใครเร็วใครได้