ถาม Gemini มาว่าแอฟริกาใต้เลือกคนเดิมๆมาตลอด 20 ปีนี้เหรอ

(คำตอบ) จะว่าแบบนั้นก็ได้ครับ แต่มันมี "จุดหักเห" ครั้งสำคัญที่เพิ่งเกิดขึ้นสดๆ ร้อนๆ เลย

ถ้ามองย้อนกลับไป 30 ปี (ตั้งแต่สิ้นสุดการเหยียดผิวในปี 1994) พรรค ANC (African National Congress) ครองอำนาจเบ็ดเสร็จมาโดยตลอดจริงครับ แต่สถานการณ์ตอนนี้ "ไม่เหมือนเดิมแล้ว"

สรุปภาพรวมให้เห็นภาพง่ายๆ ดังนี้ครับ:

1. ยุคทองของ ANC (1994 - 2019)
ตลอด 25 ปีแรก ANC ชนะเลือกตั้งด้วยคะแนนเสียงถล่มทลาย (เกิน 60% เกือบทุกครั้ง) เพราะเป็นพรรคของ Nelson Mandela ที่ปลดแอกประเทศ คนแอฟริกาใต้จึงมีความผูกพันทางประวัติศาสตร์สูงมาก แม้จะมีปัญหาคอร์รัปชันหรือเศรษฐกิจ แต่ผู้คนก็ยังเลือก "คนหน้าเดิม" เพราะบุญเก่าครับ

2. จุดเปลี่ยนครั้งประวัติศาสตร์ (การเลือกตั้งปี 2024)
เมื่อเดือนพฤษภาคม 2024 ที่ผ่านมา เกิดเหตุการณ์ที่สั่นสะเทือนการเมืองแอฟริกาใต้ที่สุด:

ANC สูญเสียเสียงข้างมาก: เป็นครั้งแรกในรอบ 30 ปีที่ ANC ได้คะแนนต่ำกว่า 50% (เหลือเพียงประมาณ 40%)

คนเริ่มหมดความอดทน: ปัญหาไฟดับบ่อย (Load shedding), อัตราว่างงานที่สูงลิ่ว, และอาชญากรรม ทำให้ฐานเสียงเดิมเริ่มปันใจไปให้พรรคอื่น

3. "คนเดิม" ในรูปแบบใหม่ (รัฐบาลผสม)
ถึงแม้ประธานาธิบดีจะเป็นคนเดิมคือ Cyril Ramaphosa แต่เขาไม่ได้มีอำนาจเบ็ดเสร็จเหมือนเก่าครับ:

Government of National Unity (GNU): ตอนนี้แอฟริกาใต้ต้องปกครองด้วย "รัฐบาลผสม" โดย ANC ต้องไปจับมือกับพรรคคู่แข่งสำคัญอย่าง DA (Democratic Alliance) ซึ่งเป็นพรรคสายเสรีนิยมที่เคยด่ากันมาตลอด

การคานอำนาจ: ปัจจุบันรัฐมนตรีหลายกระทรวงมาจากพรรคฝ่ายค้านเดิม ทำให้การตัดสินใจต่างๆ ไม่สามารถทำตามใจ ANC ได้เพียงพรรคเดียวอีกต่อไป