ย้อนกลับไป 2500 เกิดการเลือกตั้งที่สกปรกที่สุดในประวัติศาสตร์

1. บริบท: การรักษาอำนาจของ "สามทหารเสือ"

ก่อนการเลือกตั้ง 26 กุมภาพันธ์ 2500 รัฐบาลของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม เริ่มเสื่อมความนิยมลงอย่างมาก จึงมีการจัดตั้ง "พรรคเสรีมนังคศิลา" ขึ้น โดยมีเป้าหมายเดียวคือการชนะเลือกตั้งถล่มทลายเพื่อสืบทอดอำนาจ โดยมี พล.ต.อ. เผ่า ศรียานนท์ (อธิบดีกรมตำรวจ) เป็นแม่บ้านพรรคที่กุมกลไกสำคัญ

2. กลยุทธ์ "กวาดต้อนบ้านใหญ่" และผู้มีอิทธิพล

เพื่อให้มั่นใจว่าชนะทุกเขต พรรคเสรีมนังคศิลาได้เริ่มวางรากฐานระบบ "บ้านใหญ่" และอิทธิพลท้องถิ่นเป็นพรรคแรกๆ:

- ดึงนักเลง-เจ้าพ่อเข้าพรรค: พล.ต.อ. เผ่า ใช้สายสัมพันธ์ตำรวจดึงตัวผู้กว้างขวางในท้องถิ่น (นักเลงหัวไม้, เจ้าของบ่อน, ผู้มีอิทธิพล) มาเป็นหัวคะแนนหลัก

- ใช้ทรัพยากรรัฐจูงใจ: ให้ทั้งงบประมาณ ตำแหน่งการเมือง และการ "คุ้มครองทางกฎหมาย" เป็นการแลกเปลี่ยน จนทำให้ ส.ส. อิสระและเจ้าพ่อพื้นที่ต่างแห่กันเข้าสังกัดรัฐบาล

- กลไกอำนาจมืด: ในวันเลือกตั้ง บ้านใหญ่เหล่านี้ทำหน้าที่ส่งคนมาคุมหน้าคูหา ข่มขู่ฝ่ายตรงข้าม และจัดทำ "โผ" คะแนนเสียงในพื้นที่

3. กลโกงที่ทำให้ได้ชื่อว่า "สกปรกที่สุด"

เมื่อการดึงบ้านใหญ่ยังไม่ชัวร์ว่าจะชนะขาด รัฐบาลจึงงัดเทคนิคโกงทุกรูปแบบมาใช้:

- พลร่ม: การจ้างคนหมุนเวียนไปลงคะแนนหลายรอบหรือสวมสิทธิ์คนอื่น

- ไพ่ไฟ: การลอบใส่บัตรเลือกตั้งที่กาไว้แล้วลงในหีบก่อนการนับคะแนน

- นับคะแนนข้ามวันข้ามคืน: มีการปิดห้องนับคะแนน ไฟดับกลางคัน และการเตะถ่วงเวลาเพื่อ "ปรับปรุงคะแนน" ให้พรรคฝ่ายรัฐบาลแซงกลับมาชนะ

4. จุดจบและการล่มสลายของรัฐบาล

แม้พรรคเสรีมนังคศิลาจะชนะถล่มทลายเพราะพลังบ้านใหญ่และกลโกง แต่ผลที่ตามมาคือ:

- พลังศรัทธาติดลบ: ประชาชนและนิสิตนักศึกษาลุกฮือประท้วงทั่วพระนคร เพราะไม่สามารถยอมรับผลการเลือกตั้งที่ค้านสายตาได้

- จอมพล สฤษดิ์ ส้มหล่น: จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ซึ่งเป็นคู่แข่งทางการเมืองในขณะนั้น ใช้กระแสความไม่พอใจของประชาชนเป็นข้ออ้างในการตีตัวออกห่างรัฐบาล

- รัฐประหาร 16 กันยายน 2500: ในที่สุด จอมพล สฤษดิ์ ได้เข้ายึดอำนาจ โดยอ้างเรื่องการเลือกตั้งสกปรกนี้เองเป็นเหตุผลหลัก ส่งผลให้จอมพล ป. ต้องลี้ภัยไปญี่ปุ่นและไม่ได้กลับมาเมืองไทยอีกเลย

บทเรียนประวัติศาสตร์: การเลือกตั้งปี 2500 คือจุดเริ่มต้นของการใช้ "ระบบอุปถัมภ์" และ "กลุ่มอิทธิพลท้องถิ่น" มาเป็นกลไกทางการเมือง ซึ่งกลายเป็นพิมพ์เขียวของการเมืองไทยที่สืบทอดต่อมาอีกหลายทศวรรษ

เปลี่ยนดิ ตอนนี้มันไม่ได้มีสองขั้วที่อำนาจทหารหรือตำรวจในมือ ตอนนี้มันขั้วเดียวเลย เค้าคุมเบ็ดเสร็จ