ปัญหาของระบบเลือกตั้งแบบ 1 เขต 1 คน (และจำนวนเขตเยอะ)


สมมติมี 3 พรรคแข่งกัน พรรค A พรรค B พรรค C

แข่งกัน 3 เขต เขตละ 100 คน รวม 300 คน

เขต 1 พรรค A ชนะ
A 30%
B 20%
C 15%

เขต 2 พรรค B ชนะ
B 35%
C 30%
A 10%

เขต 3 พรรค A ชนะ
A 30%
B 28%
C 10%

คะแนนดิบรวม 3 เขต vs ที่นั่งที่ได้จริง
พรรค A 23.3% ได้ที่นั่ง 66% (2 จาก 3)
พรรค B 27.6% ได้ที่นั่ง 33% (1 จาก 3)
พรรค C 18.3% ได้ที่นั่ง 0%

พรรค C มีคนเลือก 54 คน (18%)จาก 300 แต่ได้ 0 ที่


กลับมาที่การเมืองไทย ซึ่งเรามองว่าอยู่ในยุค 3 ก๊ก
เราคิดว่า แต่ละพรรคคะแนนนิยม 30%, 20%, 15% ยังไงแต่ละก๊กก็คงได้100+ ผมก็เชื่อว่ายังมีโอกาส แต่กระแสโค้งสุดท้ายมันจะทำให้พรรคแบบพรรค C ซวย

สถานการณ์นี้เคยกำลังจะเกิดกับพรรคก้าวไกลปี 66 ที่ปิยบุตรออกมาด่าวิจารณ์ก้าวไกลว่า ต่อให้มีคะแนนนิยมระดับ 15%+ แต่ถ้าโดนกระแสแลนด์สไลด์ของเพื่อไทยกลืนนี่มีโอกาสเหลือแค่ 20 ที่ + ปาร์ตี้ลิสต์ 20 ที่ รวม 40-50 แต่ก็อย่างที่เรารู้กัน 'พิธาฟอร์มดีทันเวลา+มีเราไม่มีลุง' ยิงแซงทดเจ็บ ทำส้มเอาตัวรอดมาได้

นี่เป็นเหตุผลว่า ปี 69 ส้ม vs น้ำเงิน แข่งกันแย่งที่ 1 แต่ทำไมเราแทบไม่เห็น 2 พรรคนี้ซัดกันในเวทีปราศรัยเท่าไร
เหตุผลเดียวกัน ทำไมเพื่อไทยด่าภูมิใจไทยน้อย แต่เวทีที่สยามแทงส้ม คืองี้ ถ้าคนเคยเลือกเพื่อไทย เปลี่ยนใจไปเลือกส้มแค่ 10-15% ส้มจะได้สสเขตเพิ่ม 40-50 ที่ จากเดิม 112 +ปาร์ตี้ลิสต์ ก็ไปถึง 200

โค้งสุดท้าย มี 2 สนาม

1.สนามดึงคะแนนจากพรรคที่ใกล้เคียงกัน เช่น ไม่เลือกเราเขามาแน่
2.สนามสวิงโหวต ซึ่งเหลือแค่ 2-3% แล้ว แล้วยังไงก็แย่งมาไม่ได้ทั้งหมด


ไม่แปลกใจที่บางคนมองว่าทำไมภูมิใจไทยจะได้เยอะ 120+ เพราะในระบบเขตเนี่ย คุณได้แค่ 30%+ ก็มีโอกาสชนะแล้วในเขตนั้นแล้ว แล้วภูมิใจไทยขึ้นชื่อเรื่อง 'ยิงแม่น' ระดับ Haaland


พรรคไหนมีคะแนน มีกระแส แต่คะแนนไม่แรงพอ นี่จะซวย ระบบบีบให้คุณเหลือ 2 ทางเลือกในระบบเขต

ทางออก ? ลดจำนวนสสเขตครับ เพิ่มปาร์ตี้ลิสต์ สสเขตตามกฎหมายไม่ได้มีหน้าที่บริหารพื้นที่ (สสไม่มีอำนาจใช้งบเองนะครับ) เรามี เทศบาล อบต อบจ อยู่แล้ว ปัญหาคือสังคมไทยเคยชินแต่สสที่ชอบทำตัวเป็นนายกอบต

ส.ส.พื้นที่ก็มีหน้าที่เป็นปากเสียงสะท้อนชาวบ้านนะ แต่ถามว่ามันไม่ได้สัดส่วนจริงไหมก็จริง
ประเทศไทยก็แก้กันมาหลายรอบแล้วเรื่องอัตราส่วน ระบบส.ส.พึงมีก็เอามาใช้แล้ว แก้แล้วก็ไม่แคล้วโดนคำครหาว่าแก้เพื่อตัวเอง

แก้แบบนั้นมันเข้าทางส้มไง ใครจะยอม

จะแก้กฏให้ตัวเองชนะให้ได้จริงดิ คนยิ่งไม่อยากแก้ รัฐธรรมนูญ อยู่ มาอ่านเจองี้ยิ่งจะไม่แก้รึเปล่า

สส เขต มันไม่ได้มีหน้าที่บริหารอะใช่ แต่คำถาม คุณจะออกกฎหมายยังไงถ้าคุณไม่รู้ว่าปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่คืออะไรบ้าง สส เขต แต่ละคนก็ทำหน้าที่สะท้อนปัญหาในพื้นที่ตัวเอง ต่อให้จะลดค่านิยมที่ สส ลงไปทำแืทนฝ่ายบริหารในเขต ยังไงก็ตามแต่ สส เขต ก็ยังจำเป็นอยู่ดี จะมาบอกให้เอาแต่ปาร์ตี้ลิส คำถามคือถ้าพรรคเอา สส ลงปาร์ตี้ลิสมันก็อาจจะกระจัดจายกันไปตามที่พรรคอยากให้เป็น แปลว่าคนเลือกเพราะพรรคอย่างเดียว ไม่สนใจ สส แล้วเพราะคุณไม่รู้หรอกว่าปาร์ตี้ลิสคุณจะได้ใครมาบ้างรู้แค่ว่าต้องเลือกพรรค แล้วถ้าเกิด สส ทั้งปาร์ตี้ลิสนั้นมันมีแต่คนจากกรุงเทพ แล้วคนกรุงเทพมันจะไปเข้าใจปัญหาพื้นที่ของคนภาคใต้ ภาคเหนือ ภาคอีสานยังไงในเมื่อชีวิตประจำวันอยู่กรุงเทพอ่ะ


ระบอบประชาธิปไตยมันก็เป็นแบบนี้ เลือกตามสิ่งที่ตัวเองคิด ถ้าคนที่เราเลือกไม่ใช่เสียงส่วนใหญ่มันก็ต้องหายไปกับระบบ อเมริกาตอนเลือกประธานาธิบดียังเป็นเหมือนกันเลย หนักกว่าด้วย แพ้ popular vote แค่คะแนนเดียว เสีย สส ของรัฐนั้นทั้งหมดเลย ไม่ได้มานั่งเลือกเจาะรายเขตแบบไทยด้วยนะ แต่ก็ถือว่าเป็นการเลือก สส เป็นตัวแทนของแต่ละรัฐ ไม่ใช่แบ่งปาร์ตี้ลิสกับเขตเหมือนไทย


คือถ้าจะรู้สึกว่าส้มแพ้เพราะระบบ ก็ส่วนนึง แต่ตอนนี้มันก็ดีขึ้นแล้วไงในการหาเสียงในพื้นที่ กระแสมันก็ดีขึ้น


ไอ้วิธีที่เสนอมาว่าให้แก้อ่ะ ถามหน่อย ถ้าสมมุติปิดสีพรรค เปลี่ยนเป็นพรรคสีอื่นที่ไม่ใช่พรรคที่คุณชอบ คุณจะชอบให้แก้มั้ยล่ะ อย่าลืมคิดเผื่อด้วยนะว่าถ้าอนาคตมันไม่ได้มีพรรคที่เราชอบอ่ะ เขาก็ใช้กติกาเดียวกันกับที่จะแก้นะ

นั่นสิครับ ยอมก็บ้าแล้ว

ผมเห็นด้วยเลยนะ ควรแบ่ง 40-60(party) ไปเลย

สมัยนี้แล้ว 2026 สส เขตบทบาทน้อยลงเยอะมากๆแล้ว เพราะโลก digital

กลับกัน สส เขตเป็นแหล่งซื้อสิทธิขายเสียงโกงกันยับมากกว่า party list อีกเพราะยึดโยงกับคนในพื้นที่

ปัญหาสมัยนี้มันก็มีวิธีแก้ไขที่คล้ายๆกันแล้ว ไม่จำเป็นต้องมี สส เขตเลย

ส่วนเรื่องการบริหารเส้นเลือดไม่ใช่หน้าที่ สส ครับเป็นหน้าที่ฝ่ายบริหารย่อยแบบ อบจ อย่าเอาคำอ้างว่า สส เขตรู้เรื่องในพื้นที่มาอ้างเลย กฏหมายก็ฉบับเดียวกันทั้งประเทศไม่จำเป็นต้องมี สส เขตมาแก้ให้