เงินประกันสังคม 2.7 ล้านล้านบาท ตอนนี้เหลือกี่บาท
มีคนตั้งข้อสังเกต ถ้ามีการปรับค่าเสื่อมตามกาลเวลา อัพเดทบัญชี อาจจะมีเฮ
ทำไม ประกัน สังคม ถึงไม่กล้า cut loss เวลาขาดทุน
ดราม่าเรื่อง TU-PF (กองทุนอสังหาฯ ที่มูลค่าหายวับจาก 800 เหลือไม่ถึง 100 ล้าน) หรือกรณี Skyy9 ทำให้สังคมรุมด่าผู้บริหารประกันสังคมว่า "บริหารไม่เป็น" หรือ "โกงกิน"
แต่ถ้าเราลองวางถุงป็อบคอร์น แล้วถอยออกมาสวมหมวกเป็น "ข้าราชการ" ที่นั่งอยู่ตรงนั้นดู... ผมบอกเลยว่า ผมเข้าใจพวกเขานะ
สิ่งที่พวกเขาทำ อาจจะดูไร้เหตุผลในโลกการลงทุน แต่มัน โคตรสมเหตุสมผลในโลกของระบบราชการมากๆ
นี่คือเหตุผลว่าทำไมคนดีๆ ถึงตัดสินใจแบบพังๆ และทำไมเราถึงต้อง "Save ประกันสังคม" ด้วยการรื้อระบบ ไม่ใช่แค่เปลี่ยนคน
1. พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง
ทำไมเขาถึงไม่ Cut Loss ทั้งที่รู้ว่า TU-PF เป็น Leasehold (สิทธิการเช่า) ที่มูลค่าจะกลายเป็นศูนย์เมื่อหมดสัญญา?
ลองจินตนาการว่าคุณเป็นเลขาธิการฯ อายุ 58 ปี ทำงานราชการไต่เต้ามาถึงตรงนี้:
• ทางเลือก A (ทำถูกหลักลงทุน): สั่งขายทิ้งวันนี้ ขาดทุนทันที 700 ล้าน (Realized Loss) -> ผลลัพธ์: สตง. เข้า, ป.ป.ช. สอบ, เสี่ยงคุก ม.157 ฐานทำรัฐเสียหาย
• ทางเลือก B (ทำถูกหลักราชการ): กอดไว้แน่นๆ จนมันเหลือศูนย์ -> ผลลัพธ์: อ้างได้ว่า "เป็นไปตามสภาวะตลาด" (Market Risk) หรือ "ซื้อมาตั้งแต่รุ่นก่อน" -> รอดตัว เกษียณสวยๆ ปล่อยเป็นภาระของเลขาฯ คนถัดไป
คุณจะเลือกทางไหน ผมเดาว่า น้อยคนน่าจะเลือกทางเลือก A แน่ๆ สำหรับคนที่อยู่รอดมาถึงตรงนี้ ยังไงก็ต้องอยู่รอดให้จบด้วยทางเลือก B
ระบบมันออกแบบมาให้ "ทำผิดติดคุก ทำถูกเสมอตัว" แล้วใครมันจะอยากหาเรื่องใส่ตัวด้วยการ Cut Loss ล่ะครับ? สู้เล่นเกม "เก้าอี้ดนตรี" กอดเก้าอี้แน่นๆ และส่งระเบิดเวลาไปให้คนรุ่นต่อไปรับกรรมไม่ดีกว่าเหรอ
2. กฎการคัดคนเก่ง (ออก)
ถามว่าทำไมเราถึงขาดมืออาชีพมาบริหารพอร์ต 2.6 ล้านล้าน?
ก็เพราะระบบราชการใช้โมเดลที่สำนวนฝรั่งเรียกว่า "Pay Peanuts, Get Monkeys" เงินเดือนน้อย ความเสี่ยงสูง
คนเก่งระดับเทพ ที่ไหนจะอยากมาเสี่ยงคุกแลกเงินเดือนข้าราชการ? พวกเขาโดนเอกชนซื้อตัวไปหมด เกิดภาวะสมองไหล
คนที่เหลืออยู่จึงมักเป็น "Politician Bureaucrat" หรือคนที่เก่งเรื่อง "บริหารเก้าอี้" มากกว่า “บริหารพอร์ต”
3. คณะกรรมการ "ศาลพระภูมิ"
ในทางทฤษฎี เรามีบอร์ด (Investment Committee) ช่วยกลั่นกรอง แต่ในทางปฏิบัติ โครงสร้างมันบิดเบี้ยวให้กรรมการเป็นเหมือนแค่ "ที่ปรึกษา" ที่ให้ความเห็นลอยๆ เสียมากกว่า
คนจรดปากกาเซ็นรับผิดชอบคือ "ผู้บริหาร"
เมื่ออำนาจการตัดสินใจกับความรับผิดชอบมันไม่สมดุลกัน (Mismatch) ผู้บริหารก็ยิ่ง Play Safe กลายเป็นนิ่งเสียตำลึงทอง ไม่กล้าขยับตัวทำอะไรทั้งนั้น
4. เทคนิค "ฟอกความรับผิด" (Liability Laundering)
นี่คือเหตุผลที่เราเห็นเคสอย่าง Skyy9 หรือการซื้อตึกผ่านกองทุน
ประกันสังคมมีเงินมหาศาล จะซื้อตึกบริหารเองก็ได้ แต่ไม่ทำ... เพราะถ้าตึกเจ๊ง "ฉันผิด"
สู้เอาเงินไปซื้อ "กองทุนรวม" ที่มี บลจ. บริหารดีกว่า ยอมจ่ายค่า Fee แพงๆ เพื่อซื้อ "เกราะกันกระสุน"
ถ้าเจ๊ง... ก็ชี้นิ้วไปด่า บลจ. ว่า "บริหารห่วย" ส่วนตัวเองลอยตัวว่าเป็นแค่ผู้ลงทุน
มันคือการ Outsource ความรับผิดชอบที่แนบเนียนที่สุด
5. วาฬเกยตื้น (Concentration Risk)
และที่แย่ที่สุด คือการไม่รู้ขนาดตัวเอง
ในเคส TU-PF ประกันสังคมถือหน่วยลงทุนกว่า 75%
นี่ไม่ใช่การลงทุน แต่เป็นการ "ขังตัวเอง"
สภาพคล่อง (Liquidity) หายหมด จะหนีก็ไม่ได้ จะขายราคาก็ร่วง (Price Crash) เพราะตัวเองใหญ่คับตลาด
สุดท้ายก็ได้แต่ใช้ข้ออ้าง "Hold to Maturity" (ถือจนครบกำหนด) มากลบเกลื่อนความจริงที่ว่า "กูออกไม่ได้โว้ย!"
ถ้าจะถือมากแบบนี้ ลงทุนเอง ถือ 100% เสียยังจะดีกว่า อย่างน้อย เราตัดสินใจเองได้ว่าจะทำอะไร จะฟ้องใคร ไม่ต้องรอให้ บลจ. จัดการ
บทสรุป: ถึงเวลาต้อง "หย่านม" จากระบบราชการ
เราไม่สามารถแก้ปัญหานี้ด้วยการเรียกร้องจริยธรรม หรือบอกให้ข้าราชการกล้าหาญ
เพราะ System is the Boss ตราบใดที่กติกายังเป็นแบบนี้ ผลลัพธ์ก็จะเหมือนเดิม
ทางออกเดียวคือ "ประกันสังคม" ต้องออกจากกระทรวงแรงงาน
แล้วตั้งเป็น "นิติบุคคลอิสระ" แบบเดียวกับ "กบข." (กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ)
แต่ดูความตลกร้ายสิครับ...
ตอนหน่วยงานนี่ตั้งใหม่ๆ ผมสับสนกับ กบข. และสำนักงานประกันสังคมมากครับ เพราะ กบข. ชื่อบอกอยู่ว่าเป็นข้าราชการ แต่ดันเป็นหน่วยงานเอกชน แต่สำนักงานประกันสังคมของลูกจ้างเอกชน แต่ดันเป็นหน่วยงานราชการ ผมหาตรรกะมาอธิบายไม่ถูกเลยครับ
กบข. (เงินเกษียณข้าราชการ) บริหารโดยองค์กรอิสระ จ้างมืออาชีพการเงินระดับโลก มีกฎหมายคุ้มครองการตัดสินใจ วัดผลที่กำไร
ประกันสังคม (เงินเกษียณประชาชน) บริหารโดยระบบราชการ จ้างข้าราชการมาเวียนตำแหน่ง วัดผลที่ระเบียบสารบรรณ
ขนาดข้าราชการยังรู้เลยว่า "เงินตัวเอง ต้องให้มืออาชีพดูแล"
แล้วทำไม "เงินพวกเรา" ถึงยังต้องทนให้ระบบราชการมานั่งแช่แข็ง รอวันละลายหายไปแบบนี้ล่ะครับ?
#Saveประกันสังคม #ปฏิรูปโครงสร้าง #เอาเงินกูคืนมา