โดยทั่วๆ ไปแล้วการฉกฉวยทางวัฒนธรรมนั้นมีความหมายหลักๆ เลยก็คือ การที่คนของกลุ่มวัฒนธรรมหนึ่งดึงเอาหรือลอกเลียนแบบเอา “ส่วนหนึ่ง หรือบางส่วน” ของอีกวัฒนธรรมหนึ่งมาใช้งาน ไม่เพียงเท่านั้นโดยหลักแล้วการจะเป็นการฉกฉวยทางวัฒนธรรม หรือ Cultural Appropriation ได้นั้นจะต้องประกอบด้วยเงื่อนไขอีกหลักๆ 2 อย่างครับ นั่นคือ

(1) ฝั่งที่ดึงเอาหรือลอกแบบวัฒนธรรมไปใช้นั้นคือฝั่งซึ่งมีความเหนือกว่าทางอำนาจด้านวัฒนธรรม (Dominant Culture) ว่าง่ายๆ ก็คือ เป็นคนที่แข็งแรงกว่าแล้วดึงเอาส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมคนที่ “แรงน้อยกว่า” ไปใช้งาน หรือก็คือมีลักษณะของความไม่ได้ดุลย์ทางอำนาจ (Power Imbalance) อยู่ด้วย

(2) การดึงเอาวัฒนธรรมไปใช้นั้น เป็นการดึงเอาไปใช้อย่าง “ผิดฝาผิดตัว/ผิดเป้าประสงค์/ผิดรูปแบบ” จากที่ปกติวัฒนธรรมต้นรากนั้นใช้กัน

https://thematter.co/thinkers/politics-of-things/politics-of-cultural-appropriation/135291

ผมเองเห็นดราม่าเรื่องนี้บ่อยๆเมื่อปีก่อนในทวีต ซึ่งก็ยังไม่เข้าใจนักจนถึงตอนนี้
ส่วนใหญ่จะมาจากกรณีทำทรงผมแบบคนผิวสี ซึ่งก็ไม่เข้าใจว่าถ้าเราเห็นว่าทรงผมนั้นสวยงาม เราจะไม่สามารถทำผมทรงนั้นได้หรอ เราไม่ได้ดูถูกเขา

ผมก็ไม่เข้าใจครับ เพราะคนกำหนดขอบเขตต่างกันมากๆ

นึกถึงคนดำเลย แบบ อะไรที่เป็นของคนดำ ต้องให้คนดำทำเท่านั้น แต่อะไรที่เป็นของคนอื่น ต้องให้คนดำทำด้วย

lส่วนตัวผมแล้ววัฒนธรรมมันเลื่อนไหลและมีพลวัตของมัน มีการหยิบยืม เลียนแบบ หรือแลกเปลี่ยนกันตลอดอยู่แล้ว ตุณจะหาความ Authentic กันไปเพื่ออะไร ? no absolutely truth

ไม่ต้องไปดูไกล แถวติดสุรินทร์เรานี่แหละ ระนาด มวย โขน วัฒนธรรมอื่น ๆ เคลมหมด

ก็เข้าใจไม่ยากนะ ยกตัวอย่าง hiphop ละกัน

Iggy Iglesia ก็เคยโดนด่าประเด็นนี้

ถ้าเทียบกับ hiphop คือคนดำ (ยุคก่อนละกัน) ใช้ hiphopให้ตัวเองได้มีสิทธิมีเสียงในสังคมบ้าง เพราะทางอื่นส่งเสียงไม่ได้เลยหรือเสียงไม่ดัง มันก็ไม่แปลกที่คนกลุ่มนึงจะผูกความเป็นปัจเจกหรืออัตลักษณ์เข้าไปกับศาสตร์นั้นๆ ในที่นี้คือ hiphop

ไอ้ cultural appropriation คือ กูไม่รู้แหละมึงมีที่มายังไง เท่ดี กูจะทำ โดยที่ไม่สนใจว่ามันไปมีผลกระทบต่อเสียงของคนที่ใช้ hiphop เป็นเส้นทางเดียวให้ตัวเองเป็นที่ได้ยินในสังคม

ความตื้นเขินของคนที่ไปทำ cultural appropriation มันไปกระทบคนอื่นไง แต่ไม่สนใจแล้วก็จะเถียงกลับประมาณว่า hiphop มีเจ้าของเหรอ

แล้วยิ่ง hiphop ตั้งแต่ 2000 มามีแต่อวดรวย อวดหญิง ปาร์ตี้ เส้นแบ่งมันก็ยิ่งเบลอ

ส่วนจะเห็นด้วยไม่เห็นด้วยนี่แล้วแต่เลย แต่มันไม่ได้เข้าใจยากถ้าไม่ได้พยายามจะไม่เข้าใจมัน

จริงมีอีกคนนะที่เป็นตัวอย่างๆชัดคือ EMINEM แร็ปเปอร์ผิวขาว ที่คนผิวสีรัก ซึ่งตอนแรก EMINEM ก็โดนประเด็นนี้เกี่ยวกับเรื่อง White Saviour Complex แต่สุดท้าย ผลงานเพลงของ EMINEM มันไม่ได้ไปทำลายวัฒนรรม HIPHOP แต่กลับเป็นเคารพใน HIPHOP ซึ่งพูดถึงสังคม การต่อสู้เพื่อสิทธิและเสรีภาพ รวมไปถึงการเรียกร้องความเท่าเทียม และสอดคล้องกับอุดมการณ์ของ HIPHOP ในตอนนั้น ทำให้ EMINEM ถูกยกเว้นในการตำหนิเรื่อง CA และ คนผิวสีส่วนใหญ่จึงรักและเคารพ EMINEM รวมไปถึงการร่วมงานกับคนผิวสี และปั้น RAPPER ผิวสีมามามายด้วย
.
เอาจริง CA มันเหมือนการเข้าไปฉกฉวยวัฒนธรรมต้นฉบับจากคนหมู่มาก จนความหมายและบริบทเดิมมันถูกเปลี่ยนไป โดยกลุ่มคนหมู่มากและมีความเหนือกว่าทางอำนาจด้านวัฒนธรรม (Dominant Culture)

เคสที่ชัดเลยในการ CA คือ กลุ่มอินเดียแดง ที่ทั้ง สัญลักษณ์และวัฒนธรรม ถูก CA ไปหมดแล้ว โดยความคิดของคนหมู่มากก็อาจจะมองว่าไม่เห็นเป็นไร แต่ คนอินเดียแดงเข้าไม่ได้รู้สึกอย่างนั้นเป็นต้น

เรื่องทรงผมมันมีความเป็นธรรมชาติของผมคนดำ ที่ทำให้เค้าจำเป็นต้องทำผมทรงนั้นๆด้วยนะครับ เหมือนแบบเค้าไม่ได้ทำเพราะแฟชั่น แต่เพราะจำเป็นตามลักษณะผม พอคน race อื่นที่ไปดัดแปลงผมตัวเองเพื่อทำตามมันให้ความรู้สึกล้อเลียนกลับไปหากลุ่มคนดำที่ไม่ได้มีทางเลือกแบบนั้น